İran, 53 yıllık Birleşik Arap Emirlikleri’nin yasadışı iddialarıyla karşı karşıya kalmaya devam ederken, Bu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb üzerindeki kadim egemenliğini anmak için 30 Kasım’ı Basra Körfezi Üçlü Adaları Ulusal Günü olarak ilan etti.
Dünya Nüfus İncelemesi’nin son sıralamasına göre, İran, bilinen en eski örgütlü yönetimi ve egemen kimliğiyle MÖ 3200’e kadar uzanan dünyanın en eski ülkesi olarak resmi olarak tanınmaktadır. Ahameniş, Part ve Sasani hanedanlıkları da dahil olmak üzere bu kadim tarihin büyük bir bölümünde, çeşitli İran imparatorlukları Basra Körfezi adaları üzerinde kontrol ve egemenliklerini sürdürmüştür.
Basra Körfezi’ndeki üç adanın ilk yabancı işgali, 16. yüzyılın başlarında Portekizlilerin bölgeyi işgal ederek Hürmüz Adası ve Tunblar gibi stratejik noktaları ele geçirmesiyle gerçekleşti. Bu Portekiz varlığı, nihayetinde 1622’de İran Safevi İmparatorluğu tarafından sona erdirildi.
Portekiz etkisi azaldıkça ve İngiltere hakimiyetini kurmaya çalıştıkça, bu Basra Körfezi adaları bir kez daha yabancıların ilgi odağı haline geldi. İran’ın kontrolü, 19. yüzyılda Hindistan’daki kolonisine deniz yollarını güvence altına almak isteyen İngiltere’nin İran’ın egemenliğine meydan okumaya başlamasına kadar kesintisiz devam etti. İlginç bir şekilde, İngilizlerin 1888 tarihli bir haritasında adalar, İran anakarasıyla aynı renkte gösterilerek ülkenin bir parçası olarak kabul edildi.
İran ve İngiltere arasındaki adalar üzerindeki anlaşmazlık, İran güçlerinin İngiliz birliklerini bölgeden başarıyla çıkardığı 30 Kasım 1971 tarihine kadar devam etti. Bu savaşta hayatını kaybeden en saygıdeğer İranlı şehitler arasında Yüzbaşı Rıza Sozançi, Amiral Habib Salgi-Kahrizi ve Amiral Ayat Khani bulunmaktadır.
İran Donanması, şehit düşen yoldaşlarının anısını anmak amacıyla 30 Kasım’ın Basra Körfezi Üçlü Adaları Ulusal Günü olarak ilan edilmesini önerdi.
İran’ın önemli topraklarının küçük bir bölümünü oluşturan üçlü adaya bu yeniden odaklanma, kısmen BAE’nin bu adalar üzerindeki sürekli hak iddialarından kaynaklanıyor. Arap devleti bu konuda Batılı ülkelerden önemli destek aldı ve AB, yakın zamanda İran’ın Bu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb’daki “işgaline” son vermesi gerektiğini belirtti.
Bu Musa Valisi Dr. Ahmed Banafi, “Üçlü ada, Basra Körfezi’ndeki 34 adamız arasında yer alıyor,” dedi. “Ancak bu adalar önemli bir jeopolitik konuma sahip. Bu nedenle Portekizliler ve İngilizler 16. ve 19. yüzyıllarda bu adaları işgal etmeye çalıştılar. Batı, BAE aracılığıyla bir kez daha bu adalara göz dikiyor.”
BAE’nin deniz kuvvetleri, analistlerin Basra Körfezi’ndeki en güçlü güç haline geldiğine inandıkları İran Donanması’nın yanında sönük kalıyor. Ancak Abu Dabi’nin İran’ı kızdıracak açıklamalar yapmaya devam etmesi bekleniyor. Banafi, İran’ın adaların muazzam potansiyelinden yararlanmaya başlamasıyla bu açıklamaların zamanla azalacağını öngördü.
Vali, “Büyük Tunb, Küçük Tunb ve Bu Musa, ideal konumları sayesinde İran’ın ekonomik merkezleri haline gelebilir,” diye ekledi. “Bu Musa, bölgede eşi benzeri olmayan olağanüstü plajları ve yeşilliğiyle bir turizm merkezi de olabilir.”
İran Donanması, hükümetle birlikte üç adanın gelişimini denetliyor gibi görünüyor. Donanmanın halkla ilişkiler ofisinin Tehran Times’a yaptığı açıklamaya göre, yeni takvim belirleme kararı Donanma Komutanı Tuğamiral Şahram İrani’nin önerisi ve takibi üzerine alındı. Ofis, “Bu hamle, İran İslam Cumhuriyeti’nin Basra Körfezi’ndeki egemenlik sembollerini güçlendirmeyi ve düşmanlarının asılsız iddialarını çürütmeyi amaçlıyordu” diye ekledi.
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komitesi üyelerinden biri geçen yıl yaptığı açıklamada, Ebu Musa, Büyük Tunb ve Küçük Tunb adalarının altyapısının güçlendirilmesinin ulusal bir öncelik haline geldiğini belirtmişti. Bu adaların geliştirilmesi için planlar uygulamaya konulmuş olup, AB’nin son açıklamalarının ardından bu planların ivme kazanması bekleniyor.
