İran İslam Cumhuriyeti ile Rusya dışişleri bakanları Hüseyin Emir Abdullahiyan ve Sergey Lavruf önceki gün telefonda, ikili ve İran ile Suudi Arabistan arasında sağlanan anlaşma, dahil bölgesel konuları ve 15-16 Mart tarihlerinde düzenlenecek olan Suriye, Rusya, Türkiye ve İran’ın katılacağı 4’lü toplantıyı ele aldılar.
Taraflar, yapılan görüşmede kapsamlı uzun vadeli işbirliği anlaşmasına ilişkin son görüşlerine dikkat çekti. İran İslam Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu dışişleri bakanları, Suriye ile Türkiye arasındaki sorunların çözümü için dörtlü bir toplantı (İran, Rusya, Türkiye ve Suriye) yapılması konusunu da görüş teatisinde bulundular.
İran Dışişleri Bakanının İran İslam Cumhuriyeti’nin siyasi çözüm ve diyaloğa odaklanma alanındaki ilkeli görüşünü vurguladığı görüşmede, ele alınan diğer konular arasında Ukrayna sahasındaki son gelişmelerdi.
Hüseyin Emir Abdullahiyan ile Sergey Lavrov arasındaki telefon görüşmesinde İran İslam Cumhuriyeti ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı arasındaki teknik işbirliğine ilişkin gelişmeler de ele alındı.
Bilindiği gibi bir süredir İran’ın da katılımıyla Suriye, Türkiye ve Rusya 4’lü toplantısının düzenlenmesi gündemdir. Toplantının yapılacak tarih ise ilerleyen aşamalarda belli oldu. Buna göre, İran, Türkiye, Rusya ve Suriye arasında dışişleri bakan yardımcıları düzeyindeki Suriye konulu toplantı 15-16 Mart’ta Moskova’da yapılacak.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, daha önce bu çalışmanın ardından sürecin dışişleri bakanları düzeyine taşınacağını ve dört bakanın toplanacağını açıklamıştı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 14 Aralık’ta yaptığı, “Biz şu an itibarıyla Suriye-Türkiye-Rusya üçlü olarak bir adım atalım istiyoruz” açıklamasının ardından 28 Aralık’ta Rusya’nın başkenti Moskova, önemli bir görüşmeye ev sahipliği yaptı.
Türkiye Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı Hakan Fidan, burada Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Suriye Savunma Bakanı Ali Mahmud Abbas ile Rusya ve Suriye istihbarat başkanlarıyla üçlü toplantıda bir araya geldi.
Toplantıda, Suriye krizi, mülteci sorunu ve Suriye topraklarında bulunan tüm terör örgütleriyle ortak mücadele çabaları ele alındı. Olumlu havada geçen toplantı sonucunda, Suriye’de ve bir bütün olarak bölgede, istikrarın temin edilmesi ve sürdürülmesi için üçlü formattaki toplantıların devamı konusunda mutabık kalındı.
Daha sonra İran da tarafların uzlaşısı ile bu sürecin bir parçası oldu.
Şimdi ise önce dışişleri bakanlarının ardından da çıkarılacak yol haritasına göre ülke liderlerinin bir araya gelmesi bekleniyor.
Dışişleri bakanlarının Şubat ayında bir araya gelmesi öngörülüyordu ancak Türkiye’de yaşanan deprem felaketi nedeniyle bu görüşme ileri bir zamana ertelendi.
Sonuç itibarıyla, Türkiye ve Suriye arasında Rusya aracılığıyla gerçekleşen ilişkileri normalleştirme görüşmeleri İran’ın da katılımıyla Astana formatına kavuşturuldu. Suriye’de ateşkesi sağlayan ve tarafları bir araya getiren Astana görüşmelerinin başarısının normalleşme sürecine de yansıtılması hedefleniyor.
İran İslam Cumhuriyeti, Türkiye ile Suriye ilişkilerini normalleştirmek için şimdiye kadar yoğun şekilde çaba sarf etmiştir. Bu bağlamda İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Rusya, Türkiye ve Suriye’deki mevkidaşları, Sergey Lavruf, Mevlüt Çavuşoğlu ve Faysal Mikdad ile defalarca görüşme gerçekleştirmiştir. Bu görüşmeler gelinen aşamada sonuçlarını göstermekte ve 4’lü toplantının düzenlenmesi bu bağlamda önemli bir gelişme sayılmakta.
