İran İslam cumhuriyeti, Afganistan’ın siyasi liderlerinden bu ülkede mevcut olan ihtilafların çözümü için çalışmalarını istedi

İran İslam cumhuriyeti istikrar ve güvenliğin zaruretine vurgu yaparak Afganistan’ın siyasi liderlerinden bu ülkede mevcut olan ihtilafların çözümü için çalışmalarını istedi.

İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif Pazar günü öğleden sonra Afganistan dışişlerinden sorumlu Hanif Atmar ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde bir kez daha Afganistan’da barış ve istikrarın sağlanması için bu ülkede çeşitli gruplar arasında vahdetin zaruretine vurgu yaparak, ikili ilişkilerin geliştirilmesinin altını önemle çizdi.
İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanı Zarif ayrıca 7 Nisan günü Eşref Gani ve Abdullah Abdullah ile yaptığı ayrı ayrı telefon görüşmesinde, ikili ilişkilerdeki önemli konuların yanı sıra, Afganistan’daki son siyasi durum, cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bu yana ortaya çıkan anlaşmazlıklar, barış görüşmeleri, Afgan gruplar arasındaki görüşmeler ve koronavirüs ile mücadelede ikili iş birliği gibi konuları masaya yatırmıştı.
Zarif bu görüşmelerde Afganistan’daki barış ve ulusal uzlaşma sürecinde bu ülke Anayasası’na dayalı siyasi yapıların temeli oluşturduğuna dikkati çekerek, Afganistan Anayasası çerçevesinde tüm Afgan siyasi gruplarının katılımıyla gerçekleşen barış sürecine İran’ın destek verdiğini duyurdu.
Gani ile Abdullah da İran’a Afganistan’a verdiği destekten dolayı teşekkür ederek, İran’ın Afganistan’ın siyasi sorunlarının çözülmesine yardımcı olmaya hazır olmayı duyurmasını memnuniyetle karşıladıklarını söylediler.
İran İslam cumhuriyeti çeşitli sebeplerden dolayı Afganistan’da barış ve huzurun sağlanmasını destekliyor. Bu sebeplerden Afganistan ile komşu olmak, ortak güvenlik, ilişki, din ve kültürün yanı sıra 30 yıldan beri İran’ın Afganistan’da yıllarda süren savaş ve güvensizlikten dolayı kendi ülkelerine dönemeyen mültecilere ev sahipliği yapmasına değinebiliriz.
İran açısından Afganistan’da siyasi ihtilaflar ve meselelerin çözüm yolu anayasaya dayalı siyasi yapıların güçlendirilmesi ve ülkede ulusal barışın sağlanmasıdır. Bu hedef ancak anayasa çerçevesinde Afganlı tüm siyasi grupların ortaklığı ile gerçekleşebilir. 
İran İslam cumhuriyeti dışişleri bakanlığı daha önce bir bildiri yayınlayarak Afganistan cumhurbaşkanlığı seçim sonuçlarında yaşanan ihtilafların ülke istikrarı ve bölgesel sonuçları hakkında endişeli olduğunu duyurmuştu.
Söz konusu bildiride yaşanan ihtilaflar ardından maalesef hala Amerika hükümetinin tek yanlı siyasetlerinin devam etmesi ve bu ülke cumhurbaşkanının reklam amaçlarını gerçekleştirmek için Afganistan halkının milli çıkarlarının kurban edilmesine maalesef şahit olduk. Bunun sonucunda Afganistan’da kriz daha da derinleşirken ülkedeki siyasi gerginlikler daha da arttı.
İran İslam cumhuriyeti Afganistan’da tüm siyasi gruplar ve kanatların ortaklığı ile kapsamlı bir hükümetin kurulması için bir an önce Taliban’ın da aralarında olan Afganlı gruplar arasında diyalog ortamının oluşmasını diliyor.
Afganistan meseleleri uzmanı Melik Setiz mevcut siyasi krizin aşılması konusunda hali hazırda Afganistan’da yaşanan durumun, dış baskılar ve yetkililerin başlıca güç olan halka dönmediklerine bağlı olduğunu söyledi.
Mevcut şartlarda siyasi ihtilaflar ve istikrarsızlığın devam etmesi, Afganistan kaderini gölgelediği ve dolayısı ile bu ülkede kalıcı barışa ulaşma umudunu ciddi sorunlarla karşılaştırdığı anlaşılıyor. Afganistan kalıcı barışa ulaşmaktan çok uzakta. Eğer ülke içindeki siyasi çalışmalar bu ihtilaflara son veremezse Afganistan’ın içişlerine müdahale ve daha fazla istikrarsızlığın yaşanması için yabancılara bahane oluşturulmuş olacaktır, tabi ki bunun sonucu da yoğun mülteci göçü yine başlayacaktır.
İran İslam cumhuriyeti eskiden olduğu gibi bölgesel çalışmalarla Afganistan’da sorunun çözümü için çalışmalarına aktif olarak kendi kapasitelerini kullanmaya çalışıyor.
Zarif ve Hanif Atmar’ın görüşmesini de bu bağlamda değerlendirmek gerekir.