İran İslam Cumhuriyeti İç işleri Bakanının Tacikistan Ziyareti

İran ve Tacikistan ilişkileri her daim öneme sahip olmuştur. Bu önem ise her şeyden daha ziyade iki ülke arasındaki bağlardan kaynaklanmaktadır.

İran ve Tacikistan arasında birçok dini, kültürel, tarihi ve dilsel ortaklıklar, farklı alanlarda ilişkilerin ve bağların geliştirilmesi için uygun bir zemin hazırlamıştır. Şimdi de İran İslam Cumhuriyeti içişleri bakanı Abdürrıza Rahmani Fazli ikili ilişkilerin mevcut kapasitelerden yararlanılarak geliştirilmesi amacı ile Tacikistan’a ziyarette bulunmuştur.

İran içişleri bakanı Abdürrıza Rahmani Fazli Tacikistan makamları ile görüşmeleri çerçevesinde Salı günü Tacikistan cumhurbaşkanı İmamali Rahman ile görüşüp ikili ilişkilerin farklı boyutları ve de güvenlik alanında iki ülkenin işbirliklerinin güçlendirilmesi hususunda konuştu.

Bu görüşmede Tacikistan cumhurbaşkanı İmamali Rahman güvenlik işbirliği belgelerinin tam olarak uygulanmasına ve bu belgenin de aktif olarak ele alınmasına vurgu yaptı.

Bölgesel ve küresel güvenliğe yönelik modern tehditlerin büyümesi, koronavirüs pandemisi, bölgenin mevcut durumunu ve geleceğini tehdit eden küresel mali ve ekonomik kriz hususu bu görüşmede ele alınan diğer konulardı.

İran İslam Cumhuriyeti bölge ülkelerinin kendi sorunlarını ve meselelerini çözebileceklerine inanıyor. Deneyimler de yabancıların bölgedeki müdahaleci girişimlerinin ve varlıklarının kriz yaratmak ve bölge ülkeleri arasındaki ihtilafları ve gerilimleri arttırmaktan bir sonucu olmadığını göstermektedir. İran İslam Cumhuriyeti bölgede hep barış, istikrar, adalet ve güvenlikten yana olmuş ve bu yönde hareket ederek bölgesel münakaşaların çözülmesinde de ön ayak olmuştur. İran’ın özellikle de Tackistan’da münakaşaların sonlanması ve barışın istikrarlı olarak sağlanmasındaki rolü ve de İran’ın aktif olarak Karabağ münakaşasının çözümünde rol alıp Afganistan barış müzakerelerinin ilerlemesinde payı olması İran İslam Cumhuriyeti dış siyasetinin öncelikli konuları arasında görülmektedir. Bu da İran’ın dış siyasetinin bu yönde öncelikler belirlediğini gösteriyor.

Orta Asya meseleleri uzmanı Hüseyin Askeriyan ise İran ve Tacikistan ilişkilerinin güvenlik bileşenleri açısından önemi hakkında şöyle diyor:”Tacikistan ve İran birkaç ortak tehdit ile karşı karşıya bulunuyorlar. Bunların en önemlisi uyuşturucu kaçakçılığı, terörizm ve radikalizmdir. Orta Asya bölgesinde terör ve radikal örgütlerin faaliyetleri için çok yüksek potansiyelli odaklar bulunmaktadır. Bölgede istikrarsızlık ve kaos çıktığı zaman tüm bölge etkilenecektir. Şimdi de IŞİD terör örgütünün Irak ve Suriye’de yenilgiye uğramasının ardından IŞİD güçlerinin tekrar bu kez de Orta Asya ülkelerinde faaliyet göstermeleri bekleniyor. Bu yüzden İran’ın bölge ülkeleri özellikle de Tacikistan ile işbirlikleri, bölgenin barışına ve istikrarına ve sonuçta güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olabilir.

Doğal olarak bölge ülkeleri ile ilişkilerini geliştirmek ve genişletmek doğrultusunda İran İslam Cumhuriyeti büyük çabalar göstermektedir. Şimdiye dek zaten siyaset, güvenlik, ekonomi, savunma ve kültür alanlarında Tahran ile Duşanbe arasında 160 kadar işbirliği belgesi imzalanmıştır. İran İslam Cumhuriyeti Seng-Tude 1 hidro elektrik santrali ve İstiklal tünelinin yapımı gibi teknik projelerin uygulanmasındaki geçmişinden dolayı Tacikistan’ın ulaşım çıkmazından kurtulmasına büyük ölçüde yardımcı olmuştur. Bu doğrultuda Tacikistan İran’ın güneyinde bulunan Çabahar gibi limanlarına erişim sağlayarak açık sulara bağlanmıştır.Bu durum Tacikistan’ın ulusal stratejileri bağlamında enerji ve ulaşım yollarını da sağlamıştır.

Bölgesel ve ikili ilişkilerin geliştirilmesinde etkili olan bileşenler göz önünde bulundurulduğunda Tahran ve Duşanbe’nin bu potansiyellerden yararlanarak ilişkilerini güçlendirebilecekleri söylenebilir. İran içişleri bakanı da Tacikistan ziyaretinde bu doğrultuda hareket etmek için iki ülkenin de kararlı olduğunu söyledi.