İran ve ABD Anlaşma Maddeleri
İslamabad Mutabakatı, İran İslam Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasında
İran İslam Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri, karşılıklı iyi niyetle, 28 Haziran 2026 tarihinde aşağıdaki konularda anlaşmaya varmıştır:
1. İran İslam Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri, bu mutabakatı imzalayarak mevcut savaşta tüm cephelerde, Lübnan dahil, askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder ve bundan sonra birbirlerine karşı hiçbir savaş veya askeri operasyon başlatmayacaklarına, birbirlerine karşı tehdit veya güç kullanmaktan kaçınacaklarına ve Lübnan’ın toprak bütünlüğü ve egemenliğini garanti edeceklerine taahhüt ederler. Nihai anlaşma, tüm cephelerde, Lübnan dahil, savaşın kalıcı olarak sona ermesini ve bu maddenin diğer hükümlerini onaylayacaktır.
2. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, birbirlerinin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı göstereceklerini ve iç işlerine müdahale etmeyeceklerini taahhüt ederler.
3. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, en fazla 60 gün içinde, tarafların rızasıyla uzatılabilir, nihai bir anlaşmaya varmak için müzakereler yapmayı taahhüt ederler.
4. Bu mutabakatın imzalanmasıyla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri deniz ablukasını ve İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı her türlü engelleme veya engellemeyi kaldırmaya başlayacak ve 30 gün içinde deniz ablukası tamamen sona erecektir. Bu süre zarfında, gemi geçişleri, İran İslam Cumhuriyeti tarafından savaş öncesi trafik miktarına uygun olarak sağlanacaktır. Amerika Birleşik Devletleri ayrıca nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde askeri güçlerini İran İslam Cumhuriyeti çevresinden çekeceğini taahhüt eder.
5. Bu mutabakatın imzalanmasıyla, İran İslam Cumhuriyeti, Basra Körfezi’nden Umman Denizi’ne ve tersine, sadece 60 gün için ücretsiz olarak ticaret gemilerinin güvenli geçişi için azami çaba ile düzenlemeler yapacaktır. Ticaret gemilerinin geçişi derhal başlayacak ve teknik ve askeri engellerin kaldırılması ile mayın temizliği gerekliliğine bağlı olarak 30 gün içinde sağlanacaktır. İran İslam Cumhuriyeti, Umman Sultanlığı ile Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimi ve deniz hizmetleri konusunda, uygulanabilir uluslararası hukuk ve Hürmüz Boğazı kıyı ülkelerinin egemenlik haklarına uygun olarak görüşmeler yapacak ve diğer Basra Körfezi kıyı ülkeleriyle de istişarelerde bulunacaktır.
6. Amerika Birleşik Devletleri, bölgesel ortaklarıyla birlikte, İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik yeniden inşası ve kalkınması için tarafların mutabık kalacağı kesin bir program oluşturacak ve en az 300 milyar dolar sağlayacaktır. Bu programın uygulama mekanizması, nihai anlaşmanın bir parçası olarak 60 gün içinde tamamlanacaktır. İlgili finansal işlemler için gerekli tüm onaylar, feragatnameler ve izinler Amerika Birleşik Devletleri tarafından sağlanacaktır.
7. Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik tüm yaptırımları, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararları ve ABD’nin birincil ve ikincil tüm tek taraflı yaptırımları dahil olmak üzere, nihai anlaşmanın bir parçası olarak mutabık kalınan bir takvime göre kaldırmayı taahhüt eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen yaptırımların kaldırılmasının temel önemini kabul eder ve bu konulara ilişkin müzakerelerde karşılıklı anlaşmaya varmak amacıyla derhal ele alma niyetlerini beyan ederler.
8. İran İslam Cumhuriyeti, nükleer silah üretmeye veya edinmeyeceğini yeniden teyit eder. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, depolanan zenginleştirilmiş maddelerin durumunu, tarafların mutabık kalacağı bir mekanizma ve madde 7’de belirtilen takvime uygun olarak, en azından yerinde seyreltilme yöntemiyle, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde çözmeyi kabul ederler. Taraflar ayrıca zenginleştirme konusu ve İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer ihtiyaçlarıyla ilgili diğer anlaşmalı konular hakkında, nihai anlaşmada mutabık kalınacak tatmin edici bir çerçeve temelinde görüşmeler yapmayı kabul ederler. Nihai anlaşma bu maddenin hükümlerini onaylayacaktır. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, yukarıda belirtilen nükleer konuların temel önemini kabul eder ve bu konuları müzakerelerde derhal ele alma niyetlerini, karşılıklı anlaşmaya varmak amacıyla beyan ederler.
- İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmaya kadar mevcut durumu korumayı kabul ederler; İran İslam Cumhuriyeti nükleer programında mevcut durumu koruyacak ve Amerika Birleşik Devletleri İran’a karşı yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgede daha fazla askeri güç konuşlandırmayacaktır.
🔹10. Amerika Birleşik Devletleri, bu mutabakat zaptının imzalanmasıyla ve yaptırımlar sona erene kadar İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve bunların türevlerinin ihracatı ile ilgili tüm hizmetler dahil olmak üzere (banka işlemleri, sigortalar, nakliye vb.) Hazine Bakanlığı lisanslarını derhal vereceğini taahhüt eder.
🔹11. Amerika Birleşik Devletleri, bu mutabakat zaptının uygulanmasıyla İran İslam Cumhuriyeti’nin sınırlı veya bloke edilmiş fonlarını ve varlıklarını tam olarak kullanılabilir hale getirmeyi taahhüt eder. Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, bu fonların serbest bırakılması prosedürleri konusunda müzakereler sırasında karşılıklı anlaşmaya varacaklardır. Bu fonlar, ana hesapta tutulsa da transfer edilse de, İran Merkez Bankası tarafından belirlenen nihai lehdara tam olarak ödenebilir olmalıdır. Amerika Birleşik Devletleri, bu konuda gerekli tüm onayları ve izinleri vermeyi taahhüt eder.
🔹12. İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, bu mutabakat zaptının başarılı uygulanmasını ve nihai anlaşmaya bağlılığı denetlemek için bir uygulama mekanizması oluşturmayı kabul ederler.
🔹13. Bu mutabakat zaptının imzalanmasından ve 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanmaya başlaması ve devam etmesi şartıyla, İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri, nihai anlaşmanın kalan maddeleri hakkında münhasıran müzakerelere başlayacaklardır.
🔹14. Nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir karar ile onaylanacaktır.
