İran ve Arabistan arasında varılan anlaşmanın Pekin’den duyurulması ve ABD’nin Batı Asya’nın önemli münasebetlerinden silinmesi

İran İslam Cumhuriyeti ile Suudi Arabistan’ın ilişkilerin kesilmesi üzerinden 7 sene geçerken nihai anlaşmaya varması ve imza töreninin Cuma günü Çin’de gerçekleşmesi, bölge ve dünya münasebetlerinde büyük değişiklikleri gösteren önemli bir gelişmedir.

Pekin’de İran ile Suudi Arabistan arasındaki müzakereler sırasında iki ülke, 7 yıl aradan sonra diplomatik ilişkilerini yeniden başlatmaları konusunda anlaştılar.

İki ülke arasındaki anlaşmaya göre İran ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları bir araya gelmelerinin yanı sıra en fazla iki ay içinde büyükelçiler mübadelesi ve büyükelçiliklerin yeniden açılmasına ilişkin yürütme zeminlerini ve ilişkileri yeniden başlatmak için diğer gereklilikleri sağlayacaklar.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şemhani Pekin’de anlaşması sonrasında yaptığı açıklamada, şu ifadeleri kullandı: “Tahran-Riyad ilişkilerinde yanlış anlamaların ortadan kaldırılması ve geleceğe dönük bakış, kesinlikle bölgesel istikrar ve güvenliğin gelişmesini beraberinde getirecektir.”

İran ile Suudi Arabistan ilişkilerinin yeniden kurulması startı, Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi’nin Çin ziyareti sırasında ve iki ülke arasında yapılan diğer anlaşmalar ile birlikte verildi. İran ile Suudi Arabistan ilişkilerinin yeniden kurulması, Çin tarafından İran’a sunulan önerilerden biriydi.

Suudi Arabistan bundan önce, Çin’in arabuluculuğuyla, diplomatik ilişkilerin yeniden canlandırılmasını gündeme getirmiş ve İran İslam Cumhuriyeti tarafından da olumlu karşılanmıştı.

Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi’nin Çin ziyaretinden önce, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri temsilciliğinde yoğun görüşmelere başladı ve dün üçlü bildirinin okunmasıyla nihai anlaşmanın sağlandığı duyuruldu.

Yapılan görüşmeler ile ilgili önemli konu, ABD’nin Batı Asya bölgesinde ülkeler ilişkilerindeki etkinliğini kaybetmesiyle birlikte, Irak ve Umman’ın Çin ile birlikte İran ile Suudi Arabistan ilişkilerinin yeniden kurulmasındaki aktif rolleridir.
Geçtiğimiz aylarda, ABD ve Siyonist rejim ve kendi güdümlerindeki medyanın yardımıyla, İran’a karşı bölgede karlama kampanyası ile ortam oluşturmak için psikolojik savaş başlattığı bir dönemde bu önemli anlaşma elde edildi.

Aslında, Pekin’de İran ile Suudi Arabistan arasında sağlanan bu anlaşma, Siyonist rejim ve ABD için büyük bir yenilgi sayılıyor çünkü Washington ve Tel-Aviv, İran İslam Cumhuriyeti’ni zayıflatmak amacıyla bölgede anlaşmazlık çıkarmaya gayret göstermekteler.
ABD’nin bölgede Tarhan’a baskı için kolu olarak lanse edilmeye çalışan Suudi Arabistan ile İran İslam Cumhuriyeti arasında ilişkilerin kurulması için sağlanan anlaşma oldukça önemlidir. Bu anlaşma İran’ın gösterdiği mukavemet ve İslam Cumhuriyeti hükümetinin komşuluk politikalarını geliştirme ve ABD’yi bu süreçten kaldırılmasına dayalı politikası ve titiz tedbirleri sayesinde elde edilmiş oldu.

Kuşkusuz İran ile Suudi Arabistan arasında sağlanan bu anlaşma, bölgede yeni bir aşamanın başlangıcı olacak ve bölge ülkelerinin münasebetlerinde ve sorunların çözümünde olumlu etkisini ortaya koyacaktır.

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abullahiyan bu bağlamda yaptığı açıklamada, İran ile Suudi Arabistan ilişkilerinin yeniden kurulmasının büyük kapasite ve imkanlar oluşturacağına vurgu yaparak, anlaşmanın önemine dikkat çekmeye çalıştı.

Uluslararası meseleler uzmanı Hüseyin Beheştipur’a göre Riyad ve Tahran, bölgenin büyük güçleri olarak karşılıklı işbirliği yaparken aynı zamanda ulusal çıkarları gereği, belirlenen güvenlik ve siyasi alanlarda yapıcı rekabette de bulunabilirler. Bu yüzden iki aktör arasındaki ilişkilerin iyileşmesi, bölgede ve özellikle Yemen’de barış ve istikrarın kurulmasına yardımcı olabilir.