İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Diplomatik İlişkilerinin Otuzuncu Yıldönümü

İran Dışişleri Bakanı, Tahran-Bakü diplomatik ilişkilerinin 30. yıldönümünü kutlayan bir mesajda, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’a şunları söyledi: “Komşu ülkelerle, özellikle Müslüman ülkelerle dostluk ve kardeşlik ilişkileri, İslam Cumhuriyeti’nin dış politikasında özel bir yere sahiptir .”

İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan’ın Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı’na mesajı şöyleydi: “Azerbaycan Cumhuriyeti tarihi, kültürel ve dini bağları nedeniyle ayrıcalıklı bir konuma sahiptir ve bu nedenle İran İslam Cumhuriyeti Azerbaycan Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünü her zaman desteklemiştir.” .

Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Bakü ve Tahran arasındaki otuz yıllık diplomatik ilişkiler vesilesiyle Emirabdullahiyan’a gönderdiği bir mesajda şunları yazdı: “İki ülke ilişkileri, tarih boyunca dostluk ve iyi komşuluğa dayalı yaşamışlığı ve ortak manevi değerlerden kaynaklanır ve tarihi, kültürel ve dini ortaklıklar ilişkilerimizin temelini oluşturur.”

3 Ağustos 2021’de göreve başlamasından bu yana “Seyyid İbrahim Reisi” başkanlığındaki İran’ın on üçüncü hükümeti, dış politikada dengeye ve komşular ve Asya ile işbirliğinin geliştirilmesine inandığını göstermiştir. Müslüman ülkeler ise bu alanda önceliğe sahiptir.

İran, 15 komşu ülke ile kara ve su sınırlarını paylaşıyor. İran İslam Cumhuriyeti’nin bu ülkelerle ortak kara ve su sınırları, komşuları tarafından da memnuniyetle karşılanan özellikle ekonomik sektörde ilişkilerin gelişmesi için uygun kapasiteler sağlamıştır. İran’ın son 9 ayda 15 komşu ülke ile ticareti 20 milyar yüz seksen milyon doların üzerine çıkması, ticari ilişkilerde geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 37’lik bir büyüme gösteriyor.

Azerbaycan Cumhuriyeti, son yıllarda İran ile ulaşım, enerji ve ticaret başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğinin genişletilmesi çağrısında bulunan İran’ın komşularından biridir.

İran-Azerbaycan ilişkileri, iki ülke cumhurbaşkanlarının 28 Kasım 2021’de Aşkabat’taki Ekonomik İşbirliği Örgütü (EİT) zirvesinin oturum aralarında bir araya gelmesi ve ardından iki ülke yetkilileri arasında ilişkileri genişletmeyi amaçlayan görüşmelerin ardından yeni bir ivme kazandı. Ticari ve ekonomik alanlarda düzenli gelişmeler sağlandı.

Bu kapsamda İran ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 30. yıl dönümüne denk gelen geçtiğimiz , 10 ve 11 Mart Perşembe ve Cuma günlerinde Ekonomik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 15. toplantısı Bakü’de yapıldı. Bu toplantıda girişimcilik ve küçük sanayilerde işbirliğinin yanı sıra medya işbirliğinin genişletilmesi konusunda anlaşmaya varıldı.

İran Yol ve Şehircilik Bakanı Rüstem Kasemi’nin Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüşmesinde de iki ülke arasında Azerbaycan Zangzeur’unu Karadeniz’e bağlayacak 55 kilometrelik otoyol inşaatı için mutabakat zaptı imzalandı. Nahçıvan Cumhuriyeti de bu yol aracılığıyla Azerbaycan ana topraklarına İran toprakları üzerinden bağlanacaktır. Bu otoyol, ulaşım ve elektrik iletim altyapısının iyileştirilmesi üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak olan kuzey-güney koridorunun bir parçasıdır.

Kuzey-Güney Koridoru İran ve Azerbaycan’ın tamamlamak istediği en önemli projelerden biridir.Bu koridor, Hint Okyanusu’na en kısa iletişim yolunu sağlamak için deniz, kara ve demiryolu yollarını içeren 7 bin 200 km’lik bir kombine ulaşım ağıdır. Fars Körfezi, Hazar Denizi’ne ve ardından Azerbaycan, Rusya ve Kuzey Avrupa’ya bu koridor üzerinden birbirlerine bağlanacak.

Doğal olarak İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti yetkililerinin iradesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin genişletilmesine dayanmaktadır ve ortak kültürel ve tarihi kökler ve ekonomik işbirliğini genişletmek için bol potansiyel, ilişkilerin daha da güçlendirilmesi için iyi bir fırsat sağlamıştır.