İran ve Umman’ın Enerji Alanındaki İşbirlikleri Artacak

İran İslam Cumhuriyeti Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene, kimi petrol endüstrisi müdürleri ile birlikte İran ve Umman’ın enerji ve petrol alanındaki ikili ilişkilerini müzakere etmek ve geliştirmek amacı ile Umman başkenti Maskat’a gitti.

İran petrol bakanının Umman ziyaretinin amaçlarından bir diğeri ise  enerji alanındaki işbirlikleri meselesidir.

Yıllar önceden konuşulan İran doğalgazı ihracatının Umman’a yapılması hala pratikte hayata geçirilememiştir. Bu konu İran petrol Bakanı ve Ummanlı makamlar arasında üzerinde durulan başlıca meselelerdir.

İran İslam Cumhuriyeti ve Umman ilişkileri, sahip olduğu jeopolitik ve ekonomik özelliklerinden dolayı özel bir önem taşıyor.

İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Muhsin Salehiniya, bu hafta Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen 16’ıncı Asya İşbirliği Diyaloğunun forumundaki konuşmasında bu konuda şöyle bir açıklamada bulundu:” İran İslam Cumhuriyeti barışçıl bir ülke olarak, tüm alanlarda ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinden yana olup dost ülkelerin enerjisinin karşılanmasının yanı sıra, dünyanın bir çok noktasında da sanayi ve maden ihtiyaçlarının karşılanması için faaliyet göstermeye hazırdır. “

Halbuki İran ve Umman’ın Hürmüz boğazının iki tarafında yer alarak komşu olmaları  bu iki ülkenin ekonomisi ve güvenliğini de birbirine bağlı olmasına neden olmuştur. Deniz geçitleri ve yollarının, ekonomi ve ticari gemiler ile tanker gemilerin petrol transiti sahasındaki rolüne bakıldığında deniz güvenliğinin ne denli önemli olduğu açıkça göze çarpmaktadır. Buna esasen, Hürmüz boğazının hassas konumuna bakıldığında, bu stratejik su geçidinin güvenliğinin korunmasının İran ve Umman ilişkilerinin önemli boyutlarından olduğu anlaşılıyor. İran ve Umman arasında düzenli bir şekilde gerçekleşen ortak askeri komiteleri de bu bağlamda değerlendirilebilir.

İran İslam Cumhuriyeti, bölge ve uluslararası etkileşim düzeyinde her daim ekonomik işbirliklere vurgu yaparak bölgenin güvenliği ve barışının güçlendirilmesi doğrultusunda yakınlaşmalara yönelmiştir. Ancak gerektiği zaman da hakkını ve bölge çıkarlarını korumaktan  vaz geçmemiştir.

İran İslam Cumhuriyeti Ordu Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Emir Hüseyin Hanzadi’nin açıklamaları da bu konuyu onaylamaktadır. İran İslam Cumhuriyeti Deniz Kuvvetleri Komutanı Perşembe günü yaptığı konuşmada Fars Körfezi ve Hürmüz boğazının stratejik önemine değinerek şunları kaydetti:” Bu bölge enerji ve petrol kaynaklarını barındırması açısından dünya ve İran için hayati bir öneme sahiptir. Nitekim günde 17 milyon varil petrol bu bölgeden ihraç ediliyor. Ancak kimi bölge ülkeleri kendi yönetimlerini devam ettirmek için küresel emperyalizmini bu gücün tamamlayıcısı olarak kullanarak onların yanında yer almışlardır. Bu konu da bölge ülkeleri ve Fars Körfezi bölgesinin istikrarını etkilemektedir.

Kuşkusuz Amerika’nın Bercam Nükleer Anlaşmasından çıkarak bölgenin istikrarını ve huzurunu bozmaya yönelik kışkırtıcı girişimleri, tüm bölge ülkelerinin ekonomisine ve güvenliğine zarar vermiştir. Bu mesele özellikle de İran’ın dünya güçleri ile varılan nükleer anlaşmada pay sahibi  olan Umman için ayrı bir öneme sahiptir. Deneyimler, Hürmüz boğazının iki tarafından bulunan komşular olan İran ve Umman’ın işbirliklerinin bölgedeki güvenliği ve Hürmüz’ün istikrarını etkilediğini gösteriyor. Bu yüzden bu ilişkiler, siyasi gözlemciler tarafından hep Hürmüz boğazının güvenliğinin korunması açısından önemli bir mesele olarak değerlendirilmiştir. Şimdi de iki ülke yetkililerinin görüşmesi ve enerjinin sağlanması alanındaki müzakereleri, Tahran ve Maskat’ın bölgedeki tefrikacı siyasetlere rağmen ilişkilerini geliştirmekte kararlı olduklarını gösteriyor.