İran’da Yerli Koronavirüs Aşısının İlk Klinik Denemesi

İranlı araştırmacı ve tıp uzmanlarının geliştirdiği yerli aşının insan üzerine ilk deneme süreci dün 29 Aralık Salı günü gönüllülere aşının enjekte edilmesi ile başladı.

İran İslam Cumhuriyeti sağlık bakanı Said Nemeki, yerli aşının insan üzerinde denemelerinin başlaması hususunda yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“Bugün İran milletinin en umut dolu günlerinden biridir. Ülkede bilim insanları ve tıp çalışanların Kovid 19 salgını hususundaki çabaları sonucu geride bırakılan aşamalar, araştırmalar ve incelemeler ayrıca modellerin ardından insan üzerine ilk deneyimizi yaptık.”
İmam Humeyni Fermanlarını Uygulama Komitesi Araştırma Grubu tarafından üretilen ilk yerli aşının insan üzerine uygulanması ve klinik araştırmaları, Kov-İran Bereket ismi ile başlamıştır.
Koronavirüs salgını küresel bir krizdir. Ancak İran için Amerika’nın zalimane baskılarından ve yaptırımlarından dolayı çok daha zor bir hal almıştır. Amerika bu alanda da İran’ın tıbbi cihazlar ve ilaçlara erişimini engellemeye çalışarak koronavirüs hastalarının tedavi sürecini de baltalamaya çalışmıştır.
İran grip aşısı alımı için harekete geçtiğinde de Amerika bu aşıların İran’a aktarılmasını engelledi. İran milletinin düşmanları İran’a darbe indirmek için her yönteme ve araca başvurmaktadırlar. Aslında koronavirüs ile mücadele şekli ve bu alandaki adımlar, tüm milletler ve devletler için bir sınama sayılır. İran da bu alandaki başarıları ile sıkıntılara ve zorluklara karşı teslim olmayacağını göstermiş oldu.
İran’ın koronavirüs aşısı hususunda üç yol izlendiği söylenebilir. İlk olarak aşının Dünya Sağlık Örgütünün kaynak olarak belirlediği kurumdan ithal etmesidir. Halihazırda bir kaç tanınmış sağlık firması bu aşının seri üretimini başlatmıştır. Oxford ve Moderna aşıları Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylanmış olan aşılardandır.
Her kişinin iki doz kadar aşıya ihtiyacı olduğu varsayımı ile 16 milyon 800 bin doz aşı, hassas kesimden toplam 8 milyon 400 bin kişi için satın alınarak ön ödeme yapılmıştır.
İran’ın koronavirüs aşısının tedariki çerçevesindeki ikinci yol diğer kaynaklardan bu aşıların alınmasıdır. İran’ın bu alandaki çalışmaları ve müzakereleri de devam etmektedir.
Koronavirüs aşısının tedariki hususundaki üçüncü ve en önemli yol da yerli aşının üretilmesi ve seri üretimine başlanmasıdır. İran İslam Cumhuriyeti bu doğrultuda teknolojinin ileri gelen şirketlerle beraber Enstitü Pastör’de ortak çalışmalarına başlamıştır.
Aslında İran aşı üretimi alanında 100 yıllık bir geçmişe sahip olarak birçok bölge ve dünya ülkesine de farklı aşılar ihraç etmiştir. Kovid 19 salgını ile mücadelede İranlı uzmanlar ve bilim insanlarının en önemli hedefi de ülke içinde yerli aşının üretilmesidir. Bu doğrultuda tüm imkanlardan yararlanmaya çalışılmıştır.
Zaten İran milletinin azmi ve iradesi sayesinde bu gibi sorunlar, sıkıntılar ve tehditler hep fırsata çevrilmiştir. Şimdi de bu yöndeki çabalar ve çalışmalar sonuç vermiş ve ilk yerli Koronavirüs aşısı her aşamada, Dünya Sağlık Örgütü denetimi altında üretilmiştir. Bugüne kadar ise Dünya Sağlık Örgütü bu aşının üretimi ve laboratuvar aşamalarını onaylamıştır.
Aşının klinik aşaması ardından gelecek 3 ay içerisinde yani yaklaşık ilk bahar aylarında İran’ın kendi ihtiyaçlarını karşılayacağı ve hatta bölgede önemli bir koronavirüs aşısı üreticisi haline geleceği söylenebilir.