İran

İran’ın UAEA yeni raporundaki iddialara yanıtı; nükleer hakların korunmasına vurgu

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın Pazartesi akşam uluslararası medyada bazı bölümleri yayınlanan son raporunda, “Ajans’ın, 23 Şubat 2021’den bu yana İran’daki gözetim teçhizatı tarafından toplanan verilere erişemediği” ifade edildi.

Viyana’da uluslararası teşkilatlarda İran’ın daimi temsilcisi Kazım Garibabadi, söz konusu raporun İran’ın 23 Şubat 2021’den itibaren gönüllü girişimleri ve güvenlik önlemlerinin durdurulması sayesinde hazırlandığını belirterek, şöyle dedi: “İran İslam Cumhuriyeti’nin yaptığı, İran halkının haklarını koruma ve yaptırımları kaldırmak için stratejik eylem yasasının” uygulanmasıdır.”
İslami şura meclisi yasasının 6. maddesi uyarınca hükümet, aralarında 4+1 grubunun da bulunduğu nükleer anlaşmanın karşı taraflarının taahhütlerinin gerçekleşmemesi, tüm bankacılık ilişkilerinin normalleşmemesi, İran petrol ve petrol ürünlerinin ihracatı ve satışı önündeki engellerin tamamen kaldırılmaması ve satışından elde edilen dövizlerin tümünün hızlı geri aktarılmaması durumunda, yasanın onaylanmasından bir ay sonra ek protokolün gönüllü uygulanması gibi koruma önlemleri ötesinde olan denetimleri durdurmakla görevlendirildi.
Yaptırımlar belirlenen süre içinde kaldırılmayınca ek protokolün gönüllü uygulanması da askıya alındı. İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ek protokolün durdurulmasından önce vardıkları anlaşma ile tesisler veya binalarda takılı olan kameraların 3 ay süre ile bilgi toplamasına, İran ve BERCAM tarafları arasında anlaşma sağlanmadığı takdirde kameralardaki bilgilerinin silinmesine karar verdiler.
İran İslam cumhuriyeti Atom Enerji Kurumu İAEK başkanı Ali Ekber Salihi, UAEA genel müdürü Rafael Grossi’ye yazdığı mektupta, İran’ın söz konusu anlaşmayı uzatmayacağını fakat İran ve Ajans arasındaki teknik görüşmelerin sonuca ulaşması için verilerin bir aylık süre için kaydedileceğini ifade etti.
Aslında Amerika’nın sorumluluklarından kaçması, İran’a bizzat BERCAM nükleer anlaşmanın 36. maddesindeki haklara başvurmaktan başka çare bırakmadı. Bunun sebebi ise Amerika’nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 2231 saylı kararı uyarınca sorumlulukları yerine getirme ve yaptırımları iptal etmedeki müsamahakârlığıdır. Fakat gönüllü ek protokolün durdurulması İran’ın Ajans ile işbirliğini kesmek anlamında değildir.
İngiltere’de “kraliyet savunma ve güvenlik araştırma kurumu” enstitüsü konu hakkındaki makalesinde İran girişimlerinin, özellikle de karşı taraf kısa sürede taahhütlerine geri dönerse geri dönüşülebilir olduğunu belirtti.
Şimdi Viyana’da nükleer mesele konusunda BERCAM taraflarının sorumluluklarına geri dönmesi ve İran’a karşı tüm yaptırımların kaldırılması meselesi hakkında görüşmeler yapılıyor. Bu müzakerelerin çok çetrefilli olduğu belirtiliyor.
İran dışişleri bakan yardımcısı ve başmüzakereci Abbas Irakçi görüşmelerin artık başlıca ihtilaf konular noktalarına ulaştığını ve anlaşmazlıkların ise incelenmekte olduğunu söyledi.
İran BERCAM nükleer anlaşmayı muteber biliyor, fakat tek taraflı olarak sorumlulukları yerine getirmenin de imkansız olduğu ortada. İran Amerika ve diğer tarafların anlaşmadaki sorumluluklarına geri dönmeleri halinde, anlaşmanın 36. Maddesi uyarınca attığı tüm adımlardan geri dönerek anlaşmayı ilk haline getirmeye hazırdır.
İAEK başkanı Salihi’nin Grossi’ye yazdığı mektuba göre İran şimdiye kadar Ajans ile işbirliğini, içerikli olarak ve gerekli açıklamalar ve zaruri cevaplarla yerine getirmiştir. İran, aynı zamanda bazı güvenlik önlemlerini çözmek hedefi ile Ajans ile gecikmeden yoğun ve aktif teamüle hazır olduğunu olumlu karşıladığını belirtti, fakat bu teamülün, bu konuda pratik sonuçlara bağlanması ciddi şekilde bekliyor.

Başa dön tuşu
Bugün 27 Temmuz 2021 (32) içerik yüklenmiştir.