Asyaİran

Kırgızistan Güvenlik Konseyi Başkan Vekilinin Tahran Ziyareti

Kırgızistan ulusal güvenlik konseyi başkan vekili İran İslam Cumhuriyeti güvenlik ve siyasi makamları ile görüşmek üzere Tahran’a geldi.

Kırgızistan ulusal güvenlik konseyi başkan vekili Talatbeyk Musaddıkov İran ulusal güvenlik konseyi sekreteri Ali Şemhani’nin daveti üzerine üç günlük resmi ziyareti çerçevesinde Cumartesi günü Tahran’a geldi. Buna ilaveten Kırgız makam İran ulusal güvenlik konseyi sekreteri Ali Şemhani’nin yanı sıra kimi İran siyasi ve güvenlik makamları ile de görüşecektir.

Bir ay önce üçüncü bölgesel güvenlik oturumuna katılmak üzere Yeni Delhiye giden İran İslam Cumhuriyeti ulusal güvenlik yüksek konseyi sekreteri Ali Şemhani, bu oturum kulisinde Kırgız mevkidaşı Marat İmankulov ile görüş teatisinde bulunmuştu.

İran ve Kırgızistan iki yıl önce de organize suçlar, radikalizm ve uyuşturucu madde ile mücadele çerçevesinde emniyet ve güvenlik mutabakatı imzalamıştı. İki taraf da bu mutabakat vesilesi ile bölgesel istikrar ve sınırlarda güvenliğin arttırılması doğrultusundaki çabaların yoğunlaşmasını istediler.

Yine iki yıl önce İran ile Kırgızistan arasındaki ortak komisyon 12’inci oturumunda da ticari, endüstriyel ve madencilik alanında mutabakatlar imzalandı. Aynı sene, İran ile Kırgızistan’ın da üyelerinden biri olan Avrasya Ekonomik Birliği arasında tercihli ticaret anlaşmazı imzalandı.

Son yıllarda iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin hacmi arttı. İran ticareti geliştirme örgütünün açıklamalarına göre 5 yıl önce İran ile Kırgızistan arasındaki ticaret hacmi 30 milyon dolar kadar olsa da bu rakam 3 yıl önce 44 milyona ve 2 yıl önce de yüzde 71 büyüyerek 76.6 milyon dolara ulaştı. Buna rağmen Koronavirüs pandemisinin yayılması iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin son bir yılda azalmasına yol açtı.

Kırgızistan dışişleri bakanı Ruslan Kazakbayev ise daha önce İran dışişleri bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan ile görüşmesinde ticari ilişkiler ve özel sektörün çalışmalarının ikili ekonomik işbirliklerin temeli olduğunu belirtti ve bu ilişkilerin zayıflamasının esef verici olduğunu belirterek iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin arttırılmasını istedi.

İran ile Kırgızistan ilişkilerinin geliştirilmesi için mevcut kapasiteler arasında, raylı, hava ve kara taşımacılık yer almaktadır. Kırgızistan İran’ın Şanghay havzasına yönelik transit koridoruna dönüşebilir. İran’ın Güneyinde bulunan Bender Abbas’tan da Kırgızistan’a raylı taşımacılık hususunda altyapı hazırdır. İki ülke arasındaki anlaşmalar sayesinde Orta Asya ülkeleri ile yapılan anlaşmalar sayesinde bu kapasite arttırabilir.

2020 yılında da KTAI olarak bilinen İran-Afganistan-Tacikistan ve Kırgızistan koridoru beş kamyonun bu yoldan geçmesi ile resmen açıldı. KTAI koridoru İran Güney limanlarından Orta Asya ülkelerine ticari mal gönderme alternatif yolu olarak kullanılmaya başlandı.

İran aslında Orta Asya ülkelerinin açık sulara daha kısa yolla erişimi ve ticari mal transitinde tasarruflu yolu sayılmaktadır. KTAI Koridorunun geliştirilmesi ticari malların gönderilmesini hızlandırıp masraflarını azaltarak, bölgede ticari ve ekonomik gelişime yol açabilir.

Doğal olarak, İran ve Kırgızistan’ın siyaset ve ekonomik alanındaki işbirlikleri ayrıca bölgesel işbirlikleri önem arzediyor. İki ülke de iki önemli bölgesel örgüt olan Ekonomik İşbirliği Teşkilatı-ECO ve Şanghay İşbirliği Teşkilatı’nın üyesidir. Bu bağlamda her iki taraf da ticaret ve transit alanında uygun işbirliği zeminine sahiptirler.

İran dışişleri bakanı Hüseyin Emirabdullahiyan Kırgızistan ile ilişkiler hususunda, İran İslam Cumhuriyeti dış siyasetinin komşulara ve yan bölgelere öncelik vermek olduğunu belirterek İran’ın yeni mekanizmalardan yararlanarak ikili ticari ilişkileri geliştirmeye hazır olduğunu vurguladı.

Başa dön tuşu
Bugün 12 Ağustos 2022 (26) içerik yüklenmiştir.