Kırgızistan yeni kabinesi ve önündeki zorlu süreç

Kırgızistan yeni başbakanı Ulugh Beg Marufov hükümet yapısını küçültmek amacı ile 14 bakan ve iki yardımcısını, güvenoyu almak için ülkenin milli meclisine sundu.

Kıgızstan yeni başbakanın listesinde Başbakan birinci yardımcısı Artiyum Novovik, Maliye bakanı ve başbakan yardımcısı Ulug Beg Karmaşakov, Cumhurbaşkanlık kalem müdürü Jenis Asan Guluv, Savunma bakanı Talabeg Zamor Aliyev, Dışişleri bakanı Roslan Kazakbayev, Adalet bakanı Asal Çinbayeva, Sağlık ve Sosyal Kalkınma Bakanı Alim Kadir Bişen Aliyev, Bilim ve Yüksek Öğretim Bakanı Almas Beyk Bişen Aliyev, Kültür, Gençlik, Bilgi ve Spor Bakanı Gayret İman Aliyev, Acil Durum Bakanı Bovoye Ahikiyev, İçişleri Bakanı Olan Niyaz Beykof, Ulaştırma, Mimarlık ve Haberleşme Bakanı Golmira Abdalieva, Enerji ve Sanayi bakanı Kubançi Beyk Turdobayev, Tarım, Su Kaynakları ve Bölgesel Kalkınma Bakanı Askerbeyk Janibikov, ve Milli Güvenlik Komitesi Başkanı Kamçibeyk Taşiyev yer aldı.
Kırgızistan milli Meclisi Başkanı Bişkek hükümetinin yeni kabine yapısındaki değişiklikler hakkında yaptığı açıklamada, ” tüm bakanlıkların hükümetin yeni yapısının şekillenmesi ardından tamamen faaliyete geçmek için yaklaşık 6 ay süreceğini” belirti.
Kırgızistan milli meclisine önerilen tüm kabine üyeleri meclis tarafından onaylandılar fakat genelde Kırgızistan işlerinin yönetiminde pek fazla tecrübesi olmayan insanlardır. Bu yüzden Kırgızistan yeni kabinesinin ülkenin iç ve bölgesel durumlardaki kontrolü bağlamında önlerinde çok zorlu bir süreç vardır.
Yeni kabine üyelerinin yeterli tecrübeye sahip olmamasına ilaveten başta Amerika, İngiltere, Çin ve bazı bölge ve dünya ülkelerinin Kırgızistan’ın iç işlerine etkili müdahaleleri, ülke yönetimi için mevcut şartları daha da zorlaştırıyor. Üstelik Kırgızistan yeni hükümeti halkın Cumhurbaşkanlığı seçimlerine az katılımı nedeni ile gerekli güçlü sosyal tabana sahip değildir.
Kırgızistan erken Cumhurbaşkanlığı seçimlerine, seçmen katılım %56,5 oranında gerçekleşti; bu da Sooronbay Ceenbekov liderliğindeki eski Kırgızistan hükümetinin ülke çapındaki destekçilerine hala sahip olduğunu gösteriyor.
Her halükarda 1991 yılında Kırgızistan’ın bağımsızlığa kavuşması ardından, Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılım oranı bu kadar az olmamıştı. Daha doğrusu seçmenlerin neredeyse yarısı seçimlere katılmadı. Bu da Kırgızistan durumunun çok kırılgan ve istikrarsız olduğunu gösteriyor.
Bu bağlamda Madrid Üniversitesi hocası ve tanınan Kırgız uzman Kadir Melekov, Kırgızistan geçici hükümet üyeleri arasında var olan ihtilaflara işaretle, ” yeni hükümet içinde arta gelen kriz durumunda, kabinede yetkililer arasında var olan görüş ayrılıkları, kişisel mücadeleleri ve bencilliklerinin sokaklara taşıma tehlikesi söz konusudur ve bu da bir kez daha Kırgızistan’ın siyasi durumunu istikrarsızlaştırabilir” diyor.
Mevcut şartlarda Bişkek eski hükümet destekçileri ve mevcut hükümete arka çıkanlar arasındaki tefrika yoğunlaşmış görünüyor. Sedir Cabbarov’a destek verenler ve seçimde yenilmiş Parti üyeleri arasında son günlerde çatışmalar yaşandı. Bu çatışmalar Orta Asya’nın bu küçük ülkesinde Parti ihtilafların başlaması için bir başlangıç olabilir.
Bu yüzden Kırgızistan yeni kabinesinin bu ülkenin bağımsızlığından geçen 30 yıllık tarihinde benzersiz olan bir durumu tecrübe edeceği söylenebilir.