Tahran’da ziyaretlerini sürdüren Belarus Cumhurbaşkanı, resmi makamlar ile görüşmelerini gerçekleştirmek üzere İran’a gelişinde Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi tarafından karşılandı.
İran İslam Cumhuriyeti ile çok yönlü işbirliğinin ve ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi, Belarus Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Aleksander Lukaşenko’nun Tahran ziyareti sırasında gündemdedir. Belarus Cumhurbaşkanına bu gezide üst düzey bir heyet eşlik ediyor. İran ve Beyaz Rusya cumhurbaşkanları, Semerkant’ta düzenlenen Şangay İşbirliği Örgütü zirvesi kapsamında iki ülke dışişleri bakanlarına ikili ilişkileri güçlendirme ve derinleştirme görevi verdi. Şimdiye kadar iki ülke arasında transit, ticaret, enerji, sanayi, bilgi ve teknoloji takası ve aktarımı konularında mutabakatlar sağlanmış olup, iki ülkenin 2023-2026 yılları arasındaki ekonomik kalkınma yol haritasının hazırlanması yetkililerin gündemindedir. Beyaz Rusya olarak da bilinen Belarus, İran’ın komşusu olmamasına rağmen İran gibi Batı yaptırımları altında olması ve Avrasya bölgesinde yer alması ve Rusya ile yakın ortaklığı olması nedeniyle İran ile siyasi ve ekonomik ilişkilerin bir parçası olabilecek ülkelerden biri olarak kabul edilmektedir.
Şu anda İran ve Belarus arasındaki siyasi ilişkiler istikrarlı ve yakın, ancak ekonomik ilişkileri siyasi ilişkiler gibi genişlemedi, Avrasya bölgesinde ortak kapasiteleri kullanarak birbirleriyle işbirliği yapma kabiliyeti ise burada mevcuttur. İran’ın Avrasya Ekonomik Birliği’ne tam üyeliği ile birlikte İran ile Beyaz Rusya arasındaki tarifelerin %80’inin sıfıra indirilmesi beklenmektedir ki bu durum ikili ekonomik ilişkiler üzerinde önemli bir etkiye sahip olacaktır.Çeşitli ekonomik hedefler belirlemiş ve ulaşımın geliştirilmesi ve Belarus gibi ülkeler tarafından memnuniyetle karşılanan bölgedeki diğer ülkelerle transit altyapı da geliştirilmek istenmektedir. Beyaz Rusya hükümeti, menşei veya varış noktası Beyaz Rusya olan İran üzerinden mal transiti yapmak konusunda özel bir arzuya sahiptir ve bu bağlamda Şehit Recai ve Amirabad limanlarının kapasitelerini önemli bir fırsat olarak görmektedir.
Beyaz Rusya’nın İran Büyükelçisi Dimitri Kaltsov, ülkesinin İran İslam Cumhuriyeti’nin liman ve demiryollarının kapasitesini her türlü malın geçişi için kullanabileceğini söyledi. Belarus ile ekonomik işbirliği çerçevesinde İran, bu ülkenin balıkçılık, tarım, tarımsal tüketim malları ve tarımsal ekipman ve makine kapasitelerini kullanabilir.İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Eylül 2022’de 22. Şanghay İşbirliği Örgütü’nün Semerkant’taki oturumunda yaptığı görüşmede Belaruslu mevkidaşı ile yaptığı görüşmede, iki ülke arasındaki işbirliği düzeyinin artırılmasına yönelik yol haritasının hazırlandığını ve İran’ın Belarus ile mal ihracatına ve ortak ekonomik işbirliğine tamamen hazır olduğunu vurguladı. İran İslam Cumhuriyeti ve Beyaz Rusya makamlarının siyasi ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine vurgu yapması da burada anlam kazanmaktadır. Buradan hareketle, Lukaşenko’nun Tahran ziyareti sırasında ekonomik ve ticari ilişkilerin artırılmasına yönelik mutabakatların sağlanması ve bu doğrultudaki çözümlerin incelenmesinin yanı sıra, bölgesel gelişmeler de dahil olmak üzere siyasi konularda da görüş alışverişinde bulunulacağı söylenebilir.
