Myanmar’da darbenin ardından askeri kabinenin kurulması

Myanmar ordusu ülkede gerçekleştirdiği darbenin ardından siyasi iktidarı ele alırken kabineden 11 bakanı göreve atadı.

Myanmar ordusu bu bağlamda yayınladığı bildiride, meclis seçimlerinin bir yıllık olağanüstü durumun ardından düzenleneceğini ve ordusunun iktidarı yeni hükümete devredeceğini duyurdu.
Myanmar ordusu pazartesi günü yumuşak bir darbe ile hükümet ve parlamento görevlerini üstlenirken demokrasi için ulusal birlik iktidar partiden bazı üyeleri bu cümleden cumhurbaşkanı Win Myint ve iktidar Parti başkanı Ang San Su Çi’yi tutukladı ve ardından ülkede önümüzdeki bir yıllık süre için olağanstü hal ilan etti.
Miyanmar ordusu pazartesi sabah darbe yaptığını bildirmiş, ülke idaresinin Genelkurmay Başkanı Min Aung Hlaing’in elinde olduğu, darbenin 8 Kasım 2020 seçimlerinde hile yapıldığı iddiaları üzerine gerçekleştirildiği belirtilmişti.
İktidar partisi başkanı Ang San Su Çi seçimleri %83’lük bir oranla kazandığını belirtmesi ardından Myanmar ordusu iktidar partiyi seçimlerde hile karıştırmakla suçlayarak seçim komisyonuna şikayette bulundu fakat komisyon ordu şikayetini reddetti.
Myanmar anayasası uyarınca meclis seçimlerinin %25’i orduya aittir, ayrıca kabinedeki 3 bakan da ordu tarafından açıklanır.
Kasım seçimlerinde Myanmar ordusu sadece halkın %6’lık oyunu kazanabildi, bu konu da ülkenin askeri yetkilileri tarafından ordu ve anayasanın zayıfladığı düşüncesini oluşturdu. Myanmar ordusu darbeden önce de seçimlere hile karışması ve şikayetlerin incelenmemesi durumunda girişimde bulunacağı uyarısında bulunmuştu.
Myanmar’da ordu darbesi ve ülkede iktidar Parti yetkililerinin tutuklanmasından sadece birkaç saat sonra bir çok ülke, bölgesel ve uluslararası kurumlar bu olaya tepki gösterip, demokrasiye karşı bu isyanı kınarken, demokrasi için ulusal birlik Partiden tutuklananların bir an önce serbest bırakılmasını istediler.
Dünya çapından Myanmar’da yaşanan darbeye gelen tepkilerin genişliği, darbeden mütevellit hükümete yaptırım kararı gibi muhtemel baskılar ayrıca uluslararası ve bölgesel kurumlardaki üyeliğinin askıya alınması gibi tepkiler nedeni ile şimdi Myanmar ordusu ve askeri hükümetin, yaşanan darbeye dünya çapından gelen tepkilere ne kadar direnebileceği sorusu gündeme geliyor.
Nitekim Amerika Başkanı Joe Biden, Myanmar’daki askeri darbenin ardından, bu ülkeye demokratik geçiş sürecinde kaldırılan yaptırımların tekrar geri getirilebileceği sinyalini verdi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı da, Myanmar’daki darbe ile ilgili, “Derin endişeyle karşılıyor, şiddetle kınıyoruz. Türkiye her türlü darbeye ve askeri müdahaleye karşıdır.” açıklamasında bulundu.
Genelde her hangi bir ülkede yaşanan darbenin ardından iş başına gelen askeri hükümetlerin ve hatta bu ülkeler ile hasmane ilişkileri olan ülkeler ve hükümetlerin uluslararası siyasi gazaba uğramaları nedeni ile darbe yaşanan ülke ile siyasi ve ekonomik her türlü ilişkilere dikkat edilir.
Myanmar ve Çin arasındaki siyasi ve ekonomik yakın ilişkiler ayrıca her iki ülkedeki hükümet yapısında var olan benzerliklere rağmen Myanmar ordusu, darbe sonrası dönemde Pekin’in destek ve yardımlarına fazla umut bağlayamaz; nitekim Çin de, batı ülkelerinin insan hakları ve demokrasi ilkeleri ve kriterlerine kayıtsız kalma suçlamalarına daha fazla maruz kalmak istemiyor.
Bu yüzden Myanmar’da darbe ardından kurulan hükümetin durumunun çok kırılgan olacağı, iç ve dış baskıların olağanüstü halin daha erken bitmesine ve seçimlerin erkene alınmasına sebep olabileceği tahmin ediliyor.