Nursultan Nazarbayev’ten Batı’nın Tek Taraflılığı ile Mücadeleye Vurgu

Kazakistan eski Cumhurbaşkanı Nusultan Nazarbayev konuşmasında “ Asya ülkeleri Batı’nın tek taraflı hakimiyet kurma çabaları ile mücadele etmek gücüne sahiptir. “ dedi.

Nursultan Nazarbayev 26 Haziran Çarşamba günü yaptığı konuşmada şöyle bir açıklamada bulundu: “ Asya kıtasının farklı bölgelerinde güç merkezleri kuvvetlenmiştir. Bu merkezler Batı’nın dünyada tek yanlılığa dayanarak kurduğu hakimiyeti sorunlar ile karşı karşıya bırakma ve onunla mücadele etme yeteneği vardır. “

Kazakistan’ın eski Cumhurbaşkanı Nazarbayev ayrıca Amerika ve kimi, bölgesel ve küresel güçler arasındaki ticari savaşa değinerek sözlerine şunları da ekledi: “Küresel mali sistemin değişmesi ihtimali vardır.”

Araştırmacılara göre 21’inci yüzyıl Asya yüzyılıdır. Asya’daki gelişmeler de bu gerçeği açıkça göstermektedir. Özellikle de bu gelişmelerin ve günden güne artan kalkınmaların geçmişte görülmemiş derecede olması bu gerçeği daha belirgin bir hale getirmiştir. Kuşkusuz mevcut küresel düzen, iki kutuplu düzenin dağılmasının ardından geçiş süreci yaşamaktadır.

Bu dönemin bariz özelliklerinden biri de mizansenin, aktörlerin ve oyun kurallarının bilhassa ekonomik gelişmeler ve kalkınma sahasındaki durumun değişmesidir. . Gerçekte bu dönemin önemli özelliği gelişmelerin, süreçlerin, davranışların öngörülemez olması ve böylece ülkelerin liderlerinin planlamasının da muğlak olmasıdır.

Dünyanın en etkin gücü Amerika ise siyasi, ekonomik, kültürel ve değerler alanında ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Görünen o ki Amerika uzun yıllar bu sorunlar ile baş etmek zorunda kalacaktır. Böylece ekonomiye dayalı güç ekseninin Avrupa ve Amerika’dan kademeli olarak Asya’ya kayacağı söylenebilir. Konuya ilişkin Hindistanlı yazar ve araştırmacı Parag Khanna şöyle bir değerlendirmede bulunmuştur:”Asya 21’inci yüzyılda artık dünyanın Amerikalılaşma sürecini durdurmuştur. Bu yüzyıl Asya’ya aittir. 19’uncu yüzyılda dünya Avrupalılaşıyor, 20’inci yüzyılda Amerikalılaşıyordu. Ancak 21’inci yüzyılda dünyanın Asyalılaşmasına şahitlik edeceğiz.”

Bu Hindistanlı araştırmacı ve uzman ayrıca sözlerine şöyle açıklık getirdi: “ Amerika’nın Çin aleyhinde başlattığı ticari savaş Asya ekonomisinin entegrasyonu sürecini hızlandıracaktır. Bu süreç ise nihayetinde Amerika’nın zararına ve Asya’nın yararına olacaktır.”

Böyle bir ortamda ekonomik gelişme bölgeleri, Avrupa kıtasından Asya kıtasına taşınacaktır. Böylece Asya halklarının refahı da kat kat artacaktır. Artık Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü tekeli tarihe karışmış ve Asya’da iki milyar kişilik orta sınıf oluşmuştur.

Bu yüzden Asya kıtası mevcut yüzyılda dünyada önemli bir aktör ve piyasa sayılacaktır. Nazarbayev’in görüşleri de bu açıdan büyük bir önem taşımaktadır. Kazakistan eski Cumhurbaşkanı Nazarbayev son otuz yılda önemli fikirler ortaya atıp önemli girişimlerde bulunmuştur.

Avrasya Ekonomik Birliği, Asya’da İşbirliği ve Güven Arttırıcı Önlemler Konferansı, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Orta Asya Ülkeleri Birliği gibi birlikler ve toplulukların oluşturulma fikri Nursultan’a aitti. Bu fikirlerin bazıları hayata geçirilmiş bazıları da hayata geçirilmeye hazır.

Bu gerçekler göz önünde bulundurulduğunda Kazakistan’ın eski Cumhurbaşkanının yeni ortaya attığı fikrinin de mevcut yüzyılın gelişmelerinin temelini oluşturacağı söylenebilir. Özellikle de dünyanın her zamandan daha ziyade yeni güç odaklarının çıkarlarının korunması doğrultusunda sistem değişikliğine gidilmesinin ihtiyaç duyulduğu bir sırada yeni tehditler ve sorunlara tepki gösterilmek kaçınılmazdır.