Şaban Ayındaki Orucun Fazileti Nereden Gelir?
Bazı âlimler, şaban ayında tutulan nâfile orucun diğer aylarda tutulan nâfile oruçlardan daha üstün ve faziletli oluşunun hikmetini şöyle açıklamışlardır:
Nâfile oruçların üstünlük açısından en önemli olanları, ramazan ayına bitişik olanları yani ramazanın öncesinde ve sonrasında olanlarıdır. Bu aynen farz namazların öncesinde ve sonrasında kılınan sünnet namazların durumuna benzer. Nasıl ki bu sünnetler, bizim namazlarımızda meydana gelebilecek, noksanlıklar ve kusurlar için birer onarıcı iseler, ramazan ayının öncesinde ve sonrasında tutulan nâfile oruçlar da öyledir. Ramazanın öncesinde tutulan nâfileler, onun için bir hazırlık olurken, sonrasında tutulanlar ise eksiklikleri tamamlayıcıdırlar. Nasıl ki farz namazların öncesinde bulunan revâtib sünnetler, diğer nâfilelerden fazilet bakımından üstün iseler, aynı şekilde zaman bakımından ramazana yakın olan nâfile oruçlar da diğerlerine nazaran daha üstündür. Resûlullah da [sallallahu aleyhi vesellem] şaban ayının orucuna ayrı bir önem vermiş ve ramazandan sonra altı gün şevval orucunun tutulmasını tavsiye etmiştir.
İnsanların şaban ayından gafil kalmalarının sebebi ise, üç aylara girilmesi ile birlikte receb ayına büyük bir önem vermeleri, şaban ayına geldiklerinde ise gevşemeleri ve ramazanda tekrar ibadet ve taate yönelmeleridir.
Salihlerden biri şöyle demiştir:
“Sene bir ağaçtır. Receb ayı onun yapraklanma, şaban ayı meyve verme, ramazan ayı ise meyvelerini toplama zamanıdır.” (Abdülkadir-i Geylânî, Gunyetü’t-Tâlibîn, 1/326.)
Şaban ayı girdiğinde, kişinin nâfile olsun, farz olsun kazâ oruçlarını bu ay içinde tamamlaması müstehaptır. Şaban ayında oruç tutmak, ramazan orucuna hazırlıkta bulunmaktır. Şaban orucu, kişinin kendisini oruca alıştırarak, ramazan orucunda zorlanmaması, ramazan orucunun tadını alması ve kuvvetli bir şekilde ramazan ayına girmesi içindir.
Şaban ayı ramazan ayına bir hazırlıktır. Bu yüzden ramazan ayında oruç tutmak gibi yapılması farz olan, çokça Kur’an okumak gibi güzel olan şeyleri şaban ayında yapmak da güzeldir. Bu manaya işaret olarak, Selim b. Kuheyl, Habib b. Ebû Sabit, “Şaban ayı, çokça Kur’an okuyanların ayıdır” derlerdi.
Üsâme b. Zeyd [radıyallahu anh] şöyle demiştir: Resûlullah [sallallahu aleyhi vesellem], şaban ayında tuttuğu orucu hiçbir ayda tutmadı. Kendisine, “Yâ Resûlallah! Senin, şaban ayında tuttuğun orucu başka bir ayda tutmadığını gördüm” dedim. Şöyle buyurdu: “Şaban, receb ile ramazan arasında insanların gafil bulunduğu ve amellerin, âlemlerin Rabbi olan Allah’a yükseldiği aydır. Ben de amelimin Allah Teâlâ’ya oruçlu olduğum halde yükselmesini seviyorum.” (Nesâî, Sıyâm, 70.)
Ziyâd el-Mâzinî’nin Hz. Hüseyin’den [radıyallahu anh] rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir: “Receb ve şaban ayında oruç tutmak, Allah Teâlâ’ya bir yöneliş ve yapılan tövbelerin kabulüne bir vesiledir.” (Abdülkadir-i Geylânî, Gunyetü’t-Tâlibîn, 1/326.)
