Amerika, savaşın henüz bir sonu ufukta görünmezken bir haftalık savaşta milyarlarca dolar maliyete katlandı.
Batı medyasının raporları, Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı askeri operasyonunun ilk haftasının, taktiksel başarılara ve İran’ın askeri altyapısına vurulan darbelere rağmen, Beyaz Saray için devasa maliyetler ve stratejik bir kafa karışıklığı ile sonuçlandığını gösteriyor.
New York Times gazetesinin kapsamlı raporuna ve diğer medyanın teyidine göre, Washington bu süre zarfında yaklaşık 6 milyar dolar askeri harcama yaptı; oysa çatışmayı sona erdirecek veya “zaferi” tanımlayacak net bir vizyon hala ufukta görünmüyor.
Devasa Maliyetler: Cephaneliklerin Boşalması
Pentagon yetkilileri Kongre ile yaptıkları toplantılarda, savaşın ilk haftasının ABD’ye maliyetinin yaklaşık 6 milyar dolar olarak tahmin edildiğini açıkladılar. Bu istatistiklerde dikkat çeken nokta, mühimmat ve savunma sistemlerinin yüksek payıdır:
Mühimmat ve Önleyiciler: Bu meblağın yaklaşık 4 milyar doları mühimmata, özellikle de İran’ın balistik füzeleri ve insansız hava araçlarına (İHA) karşı koymak için gelişmiş önleyicilere harcanmıştır. Bu durum, Amerika’nın İran’ın misilleme saldırılarına karşı pahalı füze savunma sistemlerine olan aşırı bağımlılığını göstermektedir.
Geniş Çaplı Birlik Konuşlandırması: New York Times, bölgedeki Amerikan askerlerinin sayısının, iki uçak gemisi ve bir düzine başka savaş gemisi de dahil olmak üzere 50 binden fazlaya çıktığını yazdı. Bu hacimdeki birliklerin konuşlandırılması ve operasyonları, maliyetlerin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır.
Gelecek Öngörüleri: Pennsylvania Üniversitesi (Penn-Wharton Budget Model) gibi saygın kurumların tahminleri, savaşın devam etmesi halinde Amerikan vergi mükelleflerine yansıyacak doğrudan maliyetin 400 ile 950 milyar dolara ulaşabileceğini; enerji piyasalarındaki aksamalar da dahil olmak üzere genel ekonomik zararların ise 2 trilyon 100 milyar dolar (6,67 trilyon dolar) olarak tahmin edildiğini gösteriyor.
Askeri Kazanımlar: Yeteneklerin Tahribatına Karşı Cephaneliğin Ayakta Kalması
Amerikalı yetkililer Kongre’ye, İran’ın ağır darbeler almasına rağmen füze cephaneliğinin yaklaşık yüzde 50’sini ve hatta insansız hava araçlarının (İHA) daha büyük bir kısmını hala elinde tuttuğunu rapor ettiler. Bu durum, ateşi bastırmadaki başarıya rağmen, tehdidin tamamen etkisiz hale getirilmesinden hala çok uzak olunduğunu gösteriyor.
Stratejik Kafa Karışıklığı: Belirsiz “Oyun Sonları”
New York Times raporunun ana odak noktalarından biri, Washington’da savaşı sona erdirecek net bir stratejinin olmamasıdır. Bu mesele, Amerika Başkanı Donald Trump’ın çelişkili açıklamalarında açıkça görülmektedir:
Trump bir yandan halk ayaklanması ve İran’daki rejimin devrilmesi çağrısında bulundu, diğer yandan İran’ın geleceğine karşı kayıtsızlığını dile getirdi ve ardından İran’ın gelecekteki liderinin seçiminde doğrudan rol oynayacağını söyledi. Bu dalgalanmalar, (anketlere göre savaşa karşı olan) Amerikan kamuoyunun kafasını karıştırdı.
Müzakere Senaryosunun Çöküşü: Beyaz Saray, İran’ın üst düzey liderlerini ortadan kaldırarak, New York Times’ın iddiasıyla “daha pragmatist” şahsiyetlerle müzakereye oturabileceğini umuyordu; ancak böyle bir gelişme için hiçbir ufuk görünmüyor.
Hatalı İstihbarat Değerlendirmesi: Savaştan önceki gizli Amerikan istihbarat raporları da, tam teşekküllü bir saldırının bile İran rejiminin çöküşüne yol açmasının pek olası olmadığı ve İran’daki halefiyet mekanizmalarının iyi çalışacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.
Amerikan Ulusal İstihbarat Konseyi’nden bir rapor, İran İslam Cumhuriyeti’nin güç yapısının, üst düzey liderlerin şehadetine rağmen ayakta kalacağını vurgulamıştı.
Öte yandan İran’ın misilleme saldırıları Katar’da LNG üretiminin durmasına ve Amerika’da benzin fiyatlarının bir hafta içinde 27 sent artmasına neden oldu.
Enerji Krizinin Tırmanması İran’ın saldırıları Amerika ve müttefikleri için enerji alanında maliyetler yarattı ve küresel ekonomik durgunluk endişelerini artırdı.
Amerika’daki İç Endişeler: Depoların Boşalması
Mali maliyetlerin ötesinde, mühimmat ve savunma sistemlerinin bir hafta içindeki tüketim hızı Pentagon ve Kongre’de tehlike çanlarını çaldırdı.
Pahalı önleyicilerin tüketimi öylesine hızlı bir şekilde gerçekleşiyor ki, bu durum Amerika’yı birkaç gün içinde savunmak için hedefler seçmeye zorlayabilir. Ayrıca askeri komutanlar, stratejik rezervlerin azalması nedeniyle dünyanın diğer bölgelerindeki savaş gücünün zayıflamasından endişe ediyor.
İran’a karşı savaşın ilk haftası, stratejik bir boşluğa yakalanmış, son derece maliyetli bir askeri harekat tablosu çiziyor. Pentagon ağır darbeler indirme yeteneğiyle övünürken, Beyaz Saray bu savaşta “zaferin” neye benzediği ve Ortadoğu’da yeni bir bataklığa saplanmadan buna nasıl ulaşılabileceği şeklindeki temel soruya verecek bir cevaba sahip değil.
