İslam Devrimi Lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamaney’in kıdemli danışmanlarından biri, yakın zamanda düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesinin önemini vurgulayarak, örgütün gelecekte dünyanın kaderini belirlemede öncü rol oynayacağını söyledi.
Ali Ekber Velayeti, Tasnim’e verdiği röportajda, 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında Çin’in Tianjin kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) zirvesini, küresel siyasette bir dönüm noktası olarak nitelendirerek, Batı’nın egemen olduğu kurumlardan uzaklaşmanın sinyalini verdiğini söyledi.
2001 yılında kurulan Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Çin, Rusya, Hindistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan, Tacikistan, Özbekistan ve Belarus olmak üzere on üyeden oluşan bir siyasi ve güvenlik ittifakıdır.
Velayati, “25. Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi, 20’den fazla Batılı olmayan dünya liderinin yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin katılımıyla gerçekleşti,” dedi. “Bu zirve, geçmiş zirvelere kıyasla en büyük ve en önemli zirveydi. Siyasi uzmanların ilk değerlendirmesi, bu zirvenin dünya tarihindeki en önemli uluslararası toplantılardan biri olduğu yönünde.”
Toplantının üç önemli etkisini şöyle özetledi: “İlk olarak, Birleşmiş Milletler’in kemiklerinin kırılma sesi dünya halkları tarafından duyuldu,” dedi. “Bu örgütün, Milletler Cemiyeti gibi tarihe gömülme aşamasının başladığını neredeyse söyleyebiliriz.”
Çin’in yükselen hakimiyetini de vurguladı. “İkincisi, Çin potansiyel olarak dünyanın birinci gücü olduğunu gösterdi ve yakın gelecekte fiilen dünyanın birinci gücü olacak,” dedi.
“Üçüncüsü, Çin, sabır ve soğukkanlılıkla (ABD Başkanı Donald) Trump’ın ayak seslerini susturduğunu gösterdi.”
ŞİÖ zirvesinin hangi olumlu noktalara yol açtığı yönündeki soruya Velayati, yıllarca süren başarılı iktidarının ardından Şi Jinping’in Çin bilgeliğine dayanarak yaptığı önemli ve kararlı çabaların meyvelerini bu zirvede toplamayı başardığını, hatta eski rakibi Hindistan Başbakanı Narendra Modi’yi Pekin’e getirdiğini söyledi.
Şanghay İşbirliği Örgütü’nün Amerika ve Batı’nın düşündüğünden daha erken bir zamanda değerli sonuçlar elde ettiğini ve bunun gelecekte dünyanın kaderini belirlemede şüphesiz öncü rol oynayacağını vurguladı.
Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üye tüm ülkelerin, özellikle Çin, Rusya ve İran’ın çok önemli bir rol oynadığını belirten Çavuşoğlu, bu üç ülkenin Hindistan’la birlikte gerçek anlamda bağımsız ülkeler olduğunu ve bağımsızlıklarını koruyabilecek güce sahip olduklarını söyledi.
Velayeti, İran’ın büyük bir ülke kapasitesine sahip olduğunu gösterdiğini ve Haziran ayında İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırgan tutumuna, İran İslam Cumhuriyeti’nin kararlı tepkisi ve Tel Aviv ile Washington’un ateşkes çağrısı yapmasına yol açan 12 günlük savaşta ABD’yi yenmeyi başardığını söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, bu hafta başında yaptığı açıklamada, ŞİÖ’yü üye devletler arasında barışı güçlendirmek ve ekonomik iş birliğini ilerletmek için pratik önlemler almaya çağırmış ve İran’ın kolektif girişimleri güçlendirmede aktif rol oynamaya hazır olduğunu vurgulamıştı.
Pazartesi günü Tianjin’de düzenlenen 25. Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinde konuşan Pezeşkian, örgütü gelişen dünya düzeninde çok kutupluluğun temel bir ayağı olarak nitelendirdi. Şanghay İşbirliği Örgütü’nün iki paralel yol izlemesi gerektiğini vurguladı: Daha barışçıl bir uluslararası ortam sağlamak için somut adımlar atmak ve üyeleri arasında ekonomik iş birliğinin genişlemesi için elverişli koşullar yaratmak.
