Şanghay İşbirliği Örgütü Genel Sekreteri “Zhang Ming”, İran İslam Cumhuriyeti yetkilileriyle görüşmek üzere pazartesi günü Tahran’a geldi.
Zhang Ming pazartesi günü İran dışişleri bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ve dün de Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi ile bir araya gelerek fikir teatisinde bulundu.
Şangay İşbirliği Örgütü, 15 Haziran 2001’de Kazakistan, Çin, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan tarafından Şanghay’da kuruldu. Hali hazırda Çin, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Pakistan, Rusya, Tacikistan, Özbekistan ve İran’ın da içinde bulunduğu 9 üyeden oluşman ŞİÖ’ne, Afganistan, Moğolistan ve Beyaz Rusya gözlemci üye olarak katılıyorlar.
16 Eylül 2022 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Raisi’nin katılımıyla Özbekistan’ın başkenti Semerkant’ta düzenlenen ŞİÖ zirvesinde İran bu örgüte tam üye oldu. İran İslam Cumhuriyeti, 2005 yılından beri Şangay İşbirliği Örgütü’nün gözlemci üyesiydi.
ŞİÖ’ne üyelik uygulamada doğuya bakış stratejisinin devamında ve de Tahran’ın bölgesel ve bölge dışı örgütlere aktif şekilde katılma siyasetinin bir bölümü sayılıyor. İran’ın Şangay İşbirliği Örgütü’ne üyeliği hem İran hem de bu örgüt için bir ayrıcalıktır.
İran İslam Cumhuriyeti, özellikle ekonomik alanda Rusya, Çin ve Hindistan gibi büyük güçlerin varlığı da dahil olmak üzere bu örgütün kapasitelerinden yararlanabilir. Buna istinaden Seyed Ebrahim Raisi Salı günü Şangay İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri “Zhang Ming” ile yaptığı görüşmede İran İslam Cumhuriyeti’nin bu örgüte katılmasına atıfta bulunarak şunları söyledi: İran’ın Şangay Örgütü’ne üyeliği, bölgesel işbirliğinde daha fazla hareketliliğe ek olarak, üye ülkelerle ticari ilişkileri de güçlendirecektir.
Aynı zamanda İran’ın resmi üyeliği, örgüt üyelerinin İran İslam Cumhuriyeti’nin imkanlarını kullanmalarına da imkan vermektedir. Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Şangay İşbirliği Örgütü Genel Sekreteri ile yaptığı görüşmede “İran İslam Cumhuriyeti, örgütün amaçlarını gerçekleştirmek için sağlayabileceği teknik, endüstriyel, teknolojik, turizm, kültürel vb. alanlarda birçok kapasiteye sahiptir.” vurgusunda bulundu.
“Zhang Ming” de cumhurbaşkanı Reisi ile yaptığı görüşmede İran’ın bölgenin barışı, istikrarı ve kalkınmasındaki rolünün ve konumunun önemini vurgulayarak İran’ın bu örgüte üyeliğinden memnuniyet duyduğunu ifade ederek, “İran’ın, zengin tarihi ve medeniyetini göz önünde bulundurarak, ŞİÖ’nün güç ve uygulama alanının genişlemesi konusunda aktif ve yapıcı bir üye olabileceğinden emin olduklarını” söyledi.
İran İslam Cumhuriyeti yetkililerinin üzerinde durduğu Şanghay İşbirliği Örgütü ile ilgili önemli konu, Örgütün küresel düzeyde çok taraflılık başta olmak üzere bölgesel ve küresel düzenlemelerde rol oynayabilmesidir. Şanghay Örgütü’ne üye ülkeler önemli bir insan gücü ve nüfusa sahiptir ayrıca zengin kaynaklar ve rezervler ve geniş bir coğrafi alanı ve de Rusya ve Çin gibi Güvenlik Konseyi’nde veto hakkına sahip ülkelerin varlığı bu örgütün tek yanlılıkla etkili bir şekilde başa çıkmada ve bölgesel ve uluslararası yakınlaşma yaratmada rol oynaması için olağanüstü kapasitelere sahiptir.
Hüseyin Emir Abdullahiyan bu bağlamda örgütün yeni uluslararası güvenlik ve ekonomik düzenlemelerde önemli bir rol oynayabileceğine inandığını söyledi. “Zhang Ming” de bu konuda İran’ın bölgede ve dünyada güçlü ve etkili ülkelerden biri olarak varlığının örgütün amaçlarını gerçekleştirmede ve İran’ın üye ülkelerle ilişkilerini geliştirmede önemli bir adım olabileceğinden şüphe olmadığını vurguladı.
