Kahire’de yapılan Filistinli grupların toplantısına ve Rubio’nun işgal altındaki topraklara yaptığı ziyarete dair bilgi sahibi kaynaklar, bu grupların Gazze’nin yönetimini geçici bir Filistinli teknokrat komitesine devretmeyi kabul ettiklerini belirterek, ABD’nin İsrail ile işbirliği içinde Gazze’deki uluslararası güce kendi şartlarını dayatmaya çalıştığını aktardı.
Mısır’ın başkenti Kahire’de son iki gün içinde bir araya gelen Filistinli gruplar, Gazze’yi yönetmek üzere teknokratlardan oluşan geçici bir komite kurulması konusunda uzlaşıya vardı.
Filistinli Gruplar Gazze’nin Yönetiminin İç Teknokrat Komitesine Devri Konusunda Anlaştı
Toplantıların atmosferine hâkim olan kaynaklar, Filistinli grupların Perşembe ve Cuma günleri gerçekleştirdiği oturumların dün akşam Kahire’de sona erdiğini bildirdi. Filistin iç işlerinin düzenlenmesine ilişkin kapsamlı bir anlaşmaya varılamamasına rağmen, gruplar Gazze Şeridi’nin yönetiminin Gazze’nin evlatlarından oluşan, bağımsız teknokrat şahsiyetlerden meydana gelen “Geçici Filistin Komitesi”ne devredilmesi konusunda mutabık kaldı.
Kahire, bu komite için aday isimlerin bir listesini önceden hazırlamıştı. Ardından bu liste üzerinde Hamas ve El-Fetih arasında uzlaşı sağlandı. Bu çerçevede Mısır, halihazırda İsrail ve ABD taraflarıyla istişarelerde bulunuyor.
Kahire’deki Filistinli gruplar toplantılarının ardından yayımlanan kapanış bildirisinde, söz konusu görüşmelerin Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin davetiyle, “Gazze’ye karşı yürütülen savaşın durdurulması ve sonuçlarıyla başa çıkılmasına yönelik arabuluculuk çabalarının tamamlayıcı bir parçası” olarak düzenlendiği vurgulandı.
Filistinli gruplar, bu toplantının Filistin milli projesini koruma ve milli birliği yeniden tesis etme hedefiyle kapsamlı bir milli diyaloğun başlangıcı olduğunu belirtti. Gruplar, Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasına bağlı kalacaklarını ve bölgedeki güvenlik ve istikrarı korumak için gerekli tüm adımları atacaklarını taahhüt etti. Bu kapsamda, “Gazze’nin yönetiminin Arap ülkeleri ve uluslararası kurumlarla koordinasyon içinde teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesi” kararlaştırıldı.
Hamas Hareketi de ayrı bir bildiride, ateşkes anlaşmasının tüm detaylarına ve hükümlerinin uygulanmasına tam bağlılığını yineledi. Hareket, birinci aşamanın kalan İsrailli esirlerin ve bazı cesetlerin teslim edilmesiyle tamamlandığını, şu anda ise diğer aşamaların tamamlanması için çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Ancak, ikinci aşamanın karmaşık yapısı nedeniyle daha fazla müzakereye ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.
Hamas ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri’nin doğrudan güvencelerinin yanı sıra, Mısır, Katar ve Türkiye’den de savaşın etkin bir şekilde sona erdirilmesine dair güvence aldığını belirtti.
Mısır’ın Filistin Kurtuluş Örgütü’ne Güç Kazandırma Çabası
Bu bağlamda, Lübnan gazetesi el-Ahbâr, Mısırlı kaynaklara dayanarak yayımladığı haberinde, duyurulan mutabakatların hâlâ tamamlanma aşamasında olduğunu bildirdi. Haberde, Mısır’ın Filistinli grupların talebi doğrultusunda, Gazze’de kurulacak geçici uluslararası güce ilişkin Birleşmiş Milletler karar tasarısının kabul edilmesi konusunda ısrarını sürdürdüğü belirtildi. Söz konusu karar, herhangi bir yabancı askeri varlığın meşruiyetini geçici olması şartına bağlamayı öngörüyor. Bu konu, ilerleyen siyasi aşamalarda ciddi şekilde ele alınacak.
Kaynaklar, Filistin Kurtuluş Örgütü’nünyeniden etkinleştirilmesine ilişkin mekanizmalar üzerinde kesin bir uzlaşıya varılamamış olmasına rağmen, Kahire’nin önümüzdeki dönemde Filistin halkı adına uluslararası müzakereleri yürütebilmesi için FKÖ’yü güçlendirme yönünde kayda değer çabalar göstereceğini vurguladı.
ABD’nin Gazze’deki Uluslararası Güce Kendi Şartlarını Dayatma Konusunda İsrail’in Girişimlerine Destek Vermesi
Bu arada, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, son iki gün içinde işgal altındaki Filistin topraklarına gitti. Bu ziyaret, Gazze ateşkesinin ardından Amerikan yetkilileri ve elçilerinin Tel Aviv’e yaptıkları ziyaretlerin devamı niteliğinde gerçekleştirildi.
ABD Dışişleri Bakanı, işgal altındaki topraklardaki ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, Gazze’de konuşlandırılması planlanan uluslararası gücün, İsrail’in kendini rahat hissedeceği ülkeleri içermesi gerektiğini söyledi.
Marco Rubio, işgal altındaki güney Filistin bölgesinde yer alan Kiryat Gat’taki İsrail askeri koordinasyon merkezinde yaptığı açıklamada, bazı ülkelerin bu uluslararası güce katılma yönünde istekli olduklarını, ancak bu ülkelerin İsrail tarafından kabul edilmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Bu bağlamda, Israel Hume adlı İbranice gazete, Washington’un İsrail’in talebi doğrultusunda, bu güçte Türk askerlerinin yer almamasını kabul ettiğini bildirdi. Haberde ayrıca, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki müzakereler sonucunda, bu gücün Azerbaycanlı ve Endonezyalı askerlerden oluşabileceği kaydedildi. Değerlendirmelere göre, farklı milletlerden on binlerce asker Gazze’ye konuşlandırılacak.
Reuters haber ajansı da Rubio’dan aktardığı açıklamada, “Gazze’deki yönetimin geleceği hâlâ İsrail ve ortak ülkeler arasında değerlendirme aşamasındadır. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA), Hamas’a bağlı olduğu için Gazze Şeridi’nde herhangi bir rol oynayamaz.” ifadelerine yer verdi.
Diğer taraftan, İbranice gazete Yedioth Ahronoth, Rubio’nun “İsrail taahhütlerini yerine getiriyor” görüşünde olduğunu, ABD’nin ise Hamas’ın Gazze’de yeniden kontrolü ele geçirmesini engelleyecek koşullar yaratmaya çalıştığını yazdı.
Associated Press (AP) haber ajansı da ABD Dışişleri Bakanı’na atıfta bulunarak, Washington’un ateşkesin başarısını garanti altına almak, insani yardımları sağlamak ve uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılmasına hazırlık yapmak amacıyla ortaklarıyla işbirliği içinde olduğunu bildirdi.
Söz konusu raporlarda, Rubio’nun, Arap ülkeleri ile İsrail rejimi arasındaki normalleşme anlaşmalarına ilişkin olarak, “Gazze’deki ateşkes anlaşmasının uygulanması, Abraham Anlaşmaları’na (Arap-İsrail ilişkilerinin normalleşmesini öngören anlaşmalar) yeni ülkelerin katılımını hızlandıracak ve birçok ülke bu anlaşmalara katılmak istemektedir.” dediği aktarıldı.
İsrail Ordusunun Gazze’deki Yoğun Askerî Varlığının Devamı
Saha düzeyinde, İsrail ordusuna bağlı Askerî Radyo, ateşkese rağmen İsrail ordusunun hâlâ Gazze çevresindeki yerleşimleri korumak amacıyla bölgede iki askerî tümen bulundurduğunu bildirdi.
Habere göre, 252. Yedek Tümeni Gazze Şeridi’nin kuzey ve orta kesimlerinden sorumlu olurken, Gazze Tümeni güney bölgeler ve Philadelphi Koridoru üzerinde denetim sağlamaktadır. Bu birliklerin, ikinci bir duyuruya kadar bulundukları mevzilerde kalacakları belirtildi.
Öte yandan, Amerikan medyası, Washington’un Gazze’deki saha gelişmelerine yönelik gözetim faaliyetlerini belirgin biçimde artırdığını aktardı. New York Times gazetesi, ABD’ye ait keşif insansız hava araçlarının (İHA) hâlen Gazze semalarında uçuşlarını sürdürdüğünü yazdı.
İsrail rejimine ait Kanal 12 Televizyonu da, İsrail’in bölgedeki “sarı hat” olarak adlandırılan alandaki tüm askerî hareketlerini önceden ABD ile koordine etmesi gerektiğini bildirdi.
