Karaçi’deki Çinli işçileri hedef alan bir Baloch intihar bombası, ABD destekli Başbakan İmran Han’ın devrilmesinden sadece bir ay sonra geldi. Pakistan, Pekin’in uçsuz bucaksız Avrasya bağlantı projesinde kritik bir BRI merkezi ve bu kesintinin nihai hedefi CPEC gibi görünüyor.Bir uzmanın (pepe escobar) gözünden olayların gelişimi..
Bu, bir intihar bombasının nasıl olup da Avrasya entegrasyonunun bütün, devam eden, karmaşık sürecini alt üst etme potansiyeli taşıyabileceğinin kısa hikayesidir.
Son zamanlarda, Belucistan Kurtuluş Hareketi (BLA), Pakistan’ın uçsuz bucaksız eyaletindeki “Çinli yetkilileri ve tesisleri” tehdit eden IŞİD’den etkilenen bir video yayınladı.
Ancak Nisan ayı sonlarında gerçekte olan şey, Belucistan’daki değil Karaçi Üniversitesi Konfüçyüs Enstitüsü’nün dışında gerçekleşen ve “yetkililer ve tesisler” değil, Çinli öğretmenleri hedef alan bir intihar saldırısıydı.
İntihar bombacısı, Enstitü personelini taşıyan bir minibüs girişe yaklaşırken yeleğini patlatan Bramsh takma adı Shaari Baloch’du . Saldırıyı, BLA’nın Majeed Tugayı üstlendi ve ilk kez bir kadın intihar bombacısı kullandıklarını vurguladı.
Shaari Baloch, Zooloji diplomasına sahip bir öğretmendi, ikinci bir yüksek lisans derecesi almak için kaydoldu, bir diş hekimi ve güney Belucistan’daki memleketi Turbat’taki Makran Tıp Koleji’nde profesörle evlendi. Üç erkek kardeşi bir doktor, hükümet tarafından finanse edilen bir projede müdür yardımcısı ve bir memurdan oluşuyor. Bu yüzden Shaari Baloch, çevrimiçi olarak telkin edilen yoksul bir Selefi-cihatçı olmaktan çok uzaktı.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı bariz olanı vurgulamak zorunda kaldı: bu, her iki tarafça da her zaman “demir kardeşler” olarak nitelendirilen “Pakistan-Çin dostluğuna ve devam eden işbirliğine doğrudan bir saldırı”ydı. Pakistan, Avrasya kara kütlesini birbirine bağlayan Çin Kuşak ve Yol Girişiminin (BRI) kesinlikle kilit bir düğüm noktasıdır.
Bu standart bir terör saldırısı değildi. Yankıları muazzamdır – bölgesel olarak sadece Pakistan’ın eyaletlerinden birinde ve Güney Asya’da değil, tüm Avrasya’da. İleride ciddi bir türbülansın habercisi olabilir.
Shaari Baloch’un çaresizlik eylemi, her şeyden önce, avukatlardan ve tüccarlardan öğrencilere kadar eğitimli orta sınıflar tarafından hissedilen ve uzak bir İslamabad ile karmaşık ilişkilere sürekli nüfuz eden derin bir Beluc yabancılaşmasının somutlaşmışı olarak görülmelidir. Bulmacanın önemli bir kısmı, 26 Pakistan istihbarat teşkilatının bunun geleceğini hiç görmemiş olması.
Baloch liderleri, mümkün olan en iyi tepkinin, en acil yerel şikayetleri ele almak için tüm kabile yaşlılarını birleştirecek olan – alt kıtanın bölünmesi sırasında uygulanan Shahi Jirga’dan modellenen – bir Grand Jirga çağırmak olacağını hemen belirttiler.
Olağan şüphelileri topla
Belucistan, jeostratejik olarak, nadir toprak mineralleri kadar değerlidir: İran’ın doğusunda, Afganistan’ın güneyinde konumlanmış uçsuz bucaksız bir çöl ve pratikte stratejik Hürmüz Boğazı’nın ağzında Gwadar da dahil olmak üzere üç Arap Denizi limanına sahip.
Pakistan topraklarının yaklaşık yüzde 48’ini oluşturan Belucistan, uranyum ve bakır açısından zengin, potansiyel olarak petrol açısından çok zengin, Pakistan’ın doğal gazının üçte birinden fazlasını üretiyor ve seyrek nüfuslu. Nüfusun çoğunluğunu Beluçlar oluşturuyor, bunu Peştunlar izliyor. Büyük eyalet başkenti Quetta, Pentagon tarafından yıllarca Taliban Merkezi olarak kabul edildi.
Arap Denizi’nin güneybatı Belucistan sahilinde – doğrudan Umman’ın karşısında – Çin tarafından inşa edilen liman olan Gwadar, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru’nun (CPEC) mutlak anahtar düğümüdür ve hiç bitmeyen bir boru hattının temel halkası olarak iki katına çıkar. destan. Daha önce “barış boru hattı” olarak bilinen İran-Pakistan-Hindistan (IPI) doğalgaz boru hattı, İran’dan Pakistan Belucistan’a geçmeyi planlıyor (Hindistan hala kararını vermiş değil), George W. Bush dönemi.
CPEC, Pakistan içinde bile bitmeyen bir tartışma kaynağı olmaya devam ediyor. 2030 yılına kadar Gwadar ve Xinjiang arasında planlanan tüm bağlantıların ötesinde, bu iddialı bağlantı koridorunun çoğu, ülkenin farklı bölgelerindeki enerji, sanayi bölgeleri ve karayolu ve demiryolu projeleriyle ilgileniyor – bu, gecikmiş altyapısının genel olarak iyileştirilmesi. Çinliler yıllardır “Pakistan’ın tamamı bir koridordur” diye espriler yapıyorlar.
ABD güvenlik kurumu, tahmin edilebileceği gibi, yıllardır Belucistan’daki bir isyanı -başka ne olabilir- önce Gwadar’dan Sincan’a bir enerji boru hattı olasılığını ve ardından genel CPEC projesini “bozmak” için araçsallaştırmayı planlıyor. ABD’nin Ulusal Demokrasi Vakfı (NED) gibi olağan şüpheliler Belucistan’da oldukça fazla. WikiLeaks , 2015’te oyunun büyük bir kısmını ortaya çıkarmıştı .
Bir Carnegie Enstitüsü raporu, “şimdi birçok Beluc milliyetçi liderin kentleşmiş Kech, Panjgur ve Gwadar bölgelerinden (ve daha az ölçüde Quetta, Khuzdar, Turbat, Kharan ve Lasbela’dan) geldiğini belirtti. Kabile yapılarının olmadığı Karaçi ve Körfez şehirleriyle iyi bağlantıları var. Aslında, vilayetin her yerinde şiddet varken, isyan daha çok bu kentleşmiş bölgelerde yoğunlaşıyor gibi görünüyor.”
İntihar bombacısı Shaari Baloch, BLA’nın çok aktif olduğu eyaletin ikinci büyük şehri Turbat’tan geldi. Olağan şüphelilerin bakış açısından bunlar, özellikle Akbar Bugti gibi önemli kabile liderlerinin ölümünden sonra tercih edilen varlıklardır. Rapor, ayaklanmanın “eğitimli ve orta sınıf Beluci gençliğinin nasıl ön saflarda yer aldığını” gerektiği gibi belirtti.
BLA’nın Çin karşıtı araçsallaştırılması aynı zamanda, Afganistan’daki Amerikan “Sonsuza Kadar Savaşının” şiddetli bir düşmanı olan eski başbakan Imran Khan’ı kısa süre önce görevden alan İslamabad’daki rejim değişikliği parlamentosu operasyonuyla da bağlantılı. Khan, Pakistan’ın “ufuk ötesi” ABD askeri operasyonlarında kullanılmasını kararlılıkla reddetti: bu, onun devrilmesinin temel nedenlerinden biriydi.
Şimdi, kasabada esnek, Washington onaylı, yeni bir rejimle bir mucize gerçekleşti: Pentagon, Afganistan’a müdahale etmeye devam etmek için Pakistan hava sahasını kullanmak için İslamabad ile resmi bir anlaşma yapmak üzere.
Pekin ve aynı zamanda Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (SCO) diğer üyeleri bu konuda eğlenmeyecek. Beyaz darbeden sadece haftalar önce Khan, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya geldi ve bir kez daha Pakistan ve Çin’in nasıl “demir kardeşler” olduğunun altını çizdi.
Imran Khan batı tarafında ciddi bir sorundu çünkü Pakistanlıları Afganistan’daki Ebedi Savaş’ın askeri olarak kazanılamaz olduğu konusunda etkilemeye devam etti. Hem Afganistan’ı hem de Pakistan’ı onlarca yıldır istikrarsızlaştıran BLA dahil tüm vekillerin nasıl ABD’nin gizli operasyonlarının bir parçası olduğunu ve olmaya devam ettiğini biliyordu.
İran-Hindistan komplosu değil
Belucistan, Peştun kabile bölgeleri kadar derin bir kabiledir. İslamabad ne kadar ihmalkarsa, yerel aşiret reisleri de o kadar aşırı muhafazakar olabilirler (ve tam olarak insan hakları timsali de değildirler). Çoğu kabile İslamabad’ın otoritesine boyun eğiyor – her şeyden önce Bugti hariç.
Bir de Washington ve Londra’nın bir zamanlar terörist grup olarak damgaladığı ve sonra unuttuğu Belucistan Kurtuluş Ordusu (BLA) var. BLA, Afganistan’daki Kandahar’ın dışında (Quetta’dan sadece iki saat uzaklıkta) yıllarca faaliyet gösterdi ve daha önceki on yılda – Yeni İpek Yolları ve CPEC’in duyurulmasıyla eşzamanlı olarak – Belochis olmayanlara (kod kodu) saldırmaya hazırlandığını vurguladı. İslamabad’daki hükümet ve Çinli yabancılar için).
Balochiler, BLA’yı bir direniş grubu olarak görme eğilimindedir. Ancak İslamabad, desteklerinin eyalet nüfusunun yüzde 10’unu geçmediğini söyleyerek bunu her zaman reddetti.
Pakistan’da yıllardır BLA’nın tamamen CIA, MI6 ve Mossad tarafından kaçırılıp kaçırılmadığı konusunda geniş bir tartışma sürüyor. 2006 yılında İran’a yaptığım bir ziyaret sırasında, İran’ın güneydoğusundaki Sistan-Belochistan eyaletine gitmem engellendi, çünkü Tahran’ın anlatımına göre Pakistan Belucistan’dan sızmış CIA, gizli, sınır ötesi saldırılara karışmıştı. 11 Eylül’den bu yana ABD’nin Dalbandin ve Panjgur’daki Baloch hava üslerini fiilen kontrol ettiği bölgedeki hiç kimse için bir sır değildi.
Ekim 2001’de, Quetta’dan Kandahar’a geçmek için bir açıklık beklerken, bir dizi BLA üyesi ve sempatizanıyla epey zaman geçirdim. Kendilerini “ilerici, milliyetçi, anti-emperyalist” olarak tanımladılar (ve bu onların ABD tarafından seçilmelerini zorlaştıracaktı). “Pencap şovenizmini” ağır bir şekilde eleştirdiler ve her zaman bölgenin kaynaklarının önce Belucilere ait olduğu konusunda ısrar ettiler; gaz boru hatlarına yönelik saldırıların gerekçesi buydu.
Sadece yüzde 16’lık korkunç bir eyalet okuryazarlığı oranını vurgulayarak (“Belucistan’ı geri tutmak hükümet politikasıdır”), çoğu insanın hala içme suyunun olmaması gerçeğine içerlediler. Baloch nüfusunun en az yüzde 70’inden destek talep ettiler (“BLA ne zaman bir roket ateşlese, bu pazarların konuşmasıdır”). Ayrıca İranlı Belucilerle birlik ve koordinasyon içinde olduklarını iddia ettiler. Ve “Pakistan’ın Belucistan’ı, Afgan ve Beluc halkları arasındaki ilişkiyi çok etkileyen bir ABD kantonuna dönüştürdüğü” konusunda ısrar ettiler.
Yirmi yıl sonra ve Suriye ve Irak’taki tüm IŞİD destanından sonra, tamamen farklı bir hikaye. BLA sempatizanları, sonsuz derecede daha fazla özerkliğe sahip olsa da, Pakistan konfederasyonu içinde kalmaya hazır olabilir. Ancak şimdi sadece İslamabad’daki merkezi hükümete değil, aynı zamanda “yakın yurt dışı” yabancı vurguncuya (Çin) de saldırmak için batı emperyal yardımını kullanmaya istekli görünüyorlar.
Karaçi intihar saldırısından sonra, bazı Pakistan çevrelerinde İran ve Hindistan’ın Belucistan’ı istikrarsızlaştırmak için işbirliği içinde olduklarına dair bir anlatı ortaya çıkmaya başladı.
Bu kesinlikle bir anlam ifade etmiyor. Hem Tahran hem de İslamabad, Yeni İpek Yollarının birkaç düğümü aracılığıyla Pekin’e sıkı sıkıya bağlı. İran, Afganistan’la sınırı olan bir bölgeyi istikrarsızlaştırmak için Hindistan ile gizli anlaşma yapmak için sıfırdan daha az fayda sağlayacak, özellikle de ŞİÖ, Kabil’i Avrasya entegrasyon sürecine dahil etmekle tamamen meşgul olduğunda. Üstelik IPI, Güneybatı Asya’dan Güney Asya’ya uzanan bir göbek bağını sağlamlaştırarak yakın gelecekte meyvelerini vermek için şimdiye kadarki en iyi şansa sahip.
Barack Obama yönetiminin son yıllarında, BLA, siyasi kanadı ve askeri kanadı olan hala uç bir grup olmasına rağmen, yeniden toplanıyor ve yeniden silahlanıyordu, bu arada Belucistan başbakanı Nawab Raisani’nin bir CIA varlığı olduğundan şüpheleniliyordu (orada). kesin bir kanıt değildi).
O zamanlar İslamabad’daki korku, hükümetin Belucistan topundan gözünü almış olması ve BLA’nın ABD tarafından balkanlaştırma amacıyla etkin bir şekilde kullanılmak üzere olmasıydı. Şu anki resim bu gibi görünüyor. Yine de meselenin özü – Karaçi intihar bombası tarafından açıkça ifade edildi – İslamabad’ın hâlâ Beluc’un temel şikayetine karşı duyarsız kalması: doğal zenginliğimizden yararlanmak istiyoruz ve özerklik istiyoruz.
