ArabistanKuzey Amerika

Suudi Arabistan’ın Döviz Rezervlerinin Azalması

Kral Selman’ın Suudi Arabistan’da iktidara gelmesinin üzerinden 6 yıl geçmiştir. Dış siyasette aldığı yenilgilere ilaveten ülkenin döviz rezervi de son onyılda en düşük seviyeye gerilemiştir.

Salman bin Abdülaziz ağabeyinin 2015’te ölümünün ardından Suudi Arabistan’da kral oldu. Son 6 yılda Suudi Arabistan, özellikle de ekonomi ve bölgesel prestij ve konum açısından geriledi. Halbuki Selman iktidara gelmeden önce Suudiler bütçe açığı ve sorunu yaşamıyordu. Ancak son yıllarda bu zengin Arap ülkesi bütçe açığı adlı bir sorun ile sık sık karşı karşıya kaldı.

Riyad Hükümeti geçen yıl 70 milyar dolar bütçe açığı ile karşı karşıya kaldı. Suudi Arabistan’ın döviz rezervleri ise geçen Şubat’ta son onyılda en düşük seviyeye geldi. Suudi Arabistan merkez bankası raporlarına göre bu ülkenin şubat ayındaki döviz rezervleri 77.8 milyar dolar azalma ile 441.3 milyar dolara ulaşmıştır. Bu rakam ise son 10 yılda en düşük seviye sayılır. Ocak ayında ise Suudi Arabistan’ın döviz rezervleri 450.1 milyar dolardı. Bu denli döviz rezervinin son 10 yıldaki azalışı eşsiz bir azalıştır. Öyle ki sadece Kasım 2010’da Suudi Arabistan’ın döviz rezervi mevcut dönemden daha azdı. O dönemde ise döviz rezervi 438.4 milyar dolardı.

Tabii Kral Selman’ın negatif karnesi sırf ekonomik boyut taşımamaktadır. Dış siyasette de Suudi Arabistan aralıksız başarısızlıklar ve yenilgileri tattı. Kral Selman ve pratikte oğlunun iktidara gelişi, Yemen’e karşı savaşı, yani Arap dünyasının en yoksul ülkesine karşı savaşı başladı. Bu savaşın başlamasının üzerinden 6 yıl geçti ancak Suudiler galebe çalamamalarına ilaveten, bu savaşın mağlup tarafı haline bile geldi. Zaman geçtikçe bu yenilgi daha da büyümektedir. Öyle ki Batılı ortakları ve BMT bile telaşlanıp Riyad’ın yenilgisinin hasarlarını ve zararını azaltmaya çalışmaktadırlar. Tabii Suudi Arabistan’ın ekonomik düşüşü özellikle de döviz rezervinin azalmasının asıl nedenlerinden biri de Yemen’e karşı savaşın devam etmesidir. Yemen’e karşı savaşın başında Suudilerin döviz rezervi 700 milyar dolar kadardı ancak bugün bu rakam 441 milyar dolara kadar düşmüştür.

Diğer bir sorun da, bölgesel çapta İran İslam Cumhuriyeti ve küresel çapta Rusya ile rekabet halinde olan Amerika ile kol kola gezinen Al-ı Suud’un Tahran ve Moskova ekonomilerine zarar vermek amacıyla petrol fiyatlarında indirim peşinde koşmasıdır. Petrol ve petrol gelirleri Suudi Arabistan için iç sorun olsa da, İran’la dış politika alanında bölgesel rekabeti ilerletmek için Suudilerin petrolü araç olarak kullanmaya çalışması, Salman bin Abdülaziz’in olumsuz dış politika sicilinde bir başka adımı oldu. İran ve Rusya, düşen petrol fiyatlarının doğurduğu sonuçlarının üstesinden geldiler ve ekonomileri çökmedi, ancak Suudi Arabistan’ın petrol gelirleri düştü ve bu da döviz rezervlerini düşürdü.

Ayrıca Suudi militarizmi de bir iç meseledir. Ancak dış politika alanında takip edilen bir husus olmuştur. Yani Al-ı Suud kraliyet ailesindeki güç tabanını zayıf bir şekilde dizayn eden Selman bin Abdülaziz ve oğlu Muhammed, iktidarda kalmak ve bölgesel rekabeti rakiplerine kaptırmamak için Amerika Birleşik Devletleri ve birkaç Avrupa ülkesinin desteğini aradılar. Bu ülkeler de Suudi dolarına göz diktiler ve bu desteği büyük silah alımları şartına bağladılar.

Bu bağlamda en doğru ifade, Suudi Arabistan’ı bir sağmal ineğe benzeten eski ABD Başkanı Donald Trump tarafından kullanıldı.

Suudi Arabistan’ın Amerika Birleşik Devletleri ve birkaç Avrupa ülkesiyle olan büyük petrol anlaşmalarına rağmen, Riyad ve Washington arasındaki ilişkileri, ABD’deki hükümet değişikliği ve Joe Biden’ın iktidara yükselmesi nedeniyle gerildi. Bu, hem döviz rezervlerini azaltmada hem de Suudi Arabistan’ın ekonomik sorunlarını artırmada bir faktör oldu.Ayrıca Kral Selman’ın dış politika sicilinde bir başka başarısızlığa yol açtı.

Başa dön tuşu
Bugün 30 Kasım 2021 (30) içerik yüklenmiştir.