Tacikistan hükümetinin son bir yılı aşkın süre içerisinde İran İslam Cumhuriyeti ile yapıcı ilişkiler kurma çabalarına rağmen görünen o ki Duşanbe hükümeti bu kez de İran ile ilişkilerinden vaz geçmiş ve bu ilişkileri bozmak yönünde girişimlerde bulunmuştur.
İran ile 5 yıllık karanlık ilişkiler döneminin ardından Duşanbe hükümeti Mart 2019’dan beri Tahran ile ilişkilerini iyileştirme hedefi ile çabalarda bulundu. Son günlerde ise sözde bir belgeselin yayınlanması ile İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik yalan propagandaları desteklediği görülmektedir.
Ancak yayınlanan sözde belgeselde dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır. Jenerik bölümü olmayan, böylece yapımcı ve yönetmeni bile bilinmeyen bir belgesel Tacikistan tarafından yayımlanmıştır.
Fakat yayınlanan belgesele tepkilere dayanarak şöyle bir değerlendirmede bulunmak mümkün: Sözde “İhanet” belgeseli Tacikistan milleti ve sanatkarlarını ilgilendirmemektedir. Özellikle de Tacik sanatçılar her zaman İran’ın kültürüne, tarihine ve Farsça’ya ve de halkına ilgi duyduklarını belirtmişlerdir. Bu ilginin son örneği ise Tacik sanatkarların İran halkı ile koronavirüs ile mücadelede duygularını paylaştığı videodur.
Tacikistan hükümetinin sözde İran karşıtı belgeseli yayımlamasına paralel olarak Duşanbe’deki bir mahkeme de İran’da tahsil görmüş ve daha yeni mezun olup ülkelerine dönen bir kaç Tacik vatandaşı farklı bahaneler ile tutuklatmıştır ve onları hapsettirmiştir. Tacikistan mahkemeleri bu şahısları en başta da ” vatana ihanet ve sanal ağların 304 ve 305’inci maddeleri ihlal etmekle ” suçlamışlardır.
Aslında, Tacikistan’da İmamali Rahman hükümeti daha önce de delilsiz kanıtsız İran karşıtı suçlamalar yapmıştır. Bu kez ise sırf siyasi iktidarını sürdürmek ve muhtemelen ailesinde iktidarı kalıcılaştırmak amacı ile İran karşıtı ülkelere ayrıca ikili ilişkilerinin olumlu yönde gelişmesine karşı çıkanlara yaklaşmak amacı ile, böyle bir girişimde bulunmuştur. Kuşkusuz kimi Fars Körfezi bölgesi gerici Arap ülkeleri, Amerika, bazı Avrupa ülkeler ve Siyonist Rejim İsrail İran ile Tacikistan ilişkilerinin geliştirilmesinin en önemli muhalifleri sayılırlar.
Tacikistan’da ise kader belirleyici bir cumhurbaşkanlık seçimi düzenlenecektir. Uzmanlar ise Duşanbe hükümetinin İran karşıtı girişiminin özellikle de bazı Fars Körfezi bölgesi gerici Arap ülkesinden mali destek alma doğrultusunda olduğunu belirtiyorlar.
Bu hususta Tacikistan İslami Hareketi Partisi başkanı Muhiyiddin Kebiri şöyle bir değerlendirmede bulundu:” Bugün İmamali Rahman için İran karşıtı yaklaşım içerisinde olması ciddi şekilde onun için kârlıdır. Doğal olarak Rahman mali destek hususunda sırf Arap şeyhlerine değil Amerika başkanı Trump’a da göz dikmiştir. Özellikle de Trump’ın tekrar İran karşıtı iddialarını körüklediği sırada Rahman da İran karşıtı çalışmalarını arttırarak onun desteğini de almaya çalışmaktadır. ”
Her halükarda İran da Tacikistan hükümetinin İran karşıtı sözde belgesel filmi ve İran karşıtı garazkar ve yalan dolan iddiaları yaymaya çalışmasına göz yumamazdı. Bu yüzden de Tacikistan’ın İran büyükelçisi, dışişleri bakanlığına çağrıldı.
Son hafta içerisinde Tacikistan büyükelçisi bu hususta ikinci kez dışişleri bakanlığına çağrıldı. İran bu husustaki itirazlarını ve rahatsızlıklarını Tacik temsilciye iletmiştir.
Kuşkusuz İran İslam Cumhuriyeti Tacikistan hükümeti ile saygı çerçevesinde kardeşçe ve dostane ilişkiler kurmaktan yanadır.
Ancak dostane ve kardeşçe tavırlardan uzak bir şekilde davranan Duşanbe hükümeti İran ile Tacikistan ortak işbirliği hedeflerine darbe indirmektedir. Tacikistan hükümeti bu tür davranışlarının sonuçlarına dikkat etmeli ve bu durumun İran tarafından kabul edilemez olduğunu bilmelidir.
Gerçekte Duşanbe hükümeti istediği zaman İran’a dostluk eli uzatıp, menfaati gereği İran’a karşı düşmanlık yapmak gibi bir lüksü yoktur.
