Yemen’in Sayyad füzesi deniz caydırıcılığını nasıl güçlendiriyor?

Yemen, uzun menzilli, radardan kaçan, yıkıcı bir harp başlığına sahip, tespit edilmesi zor bir füze olan Sayyad deniz seyir füzesini başarıyla test etti ve füzenin çevre denizlerdeki operasyonel menzilini artırdı.

Yemen Donanması Pazartesi günü yaptığı açıklamada Sayyad’ın aktif hizmete girdiğini doğruladı.

Sayyad füzesinin 800 kilometreye kadar menzile sahip olduğu, hareketli hedefleri yüksek doğrulukla vurabilme özelliğine sahip olduğu ve düşman radar sistemlerinden kaçabilme yeteneğine sahip olduğu belirtildi.

Yeni füzenin, Yemen topraklarındaki herhangi bir noktadan fırlatılabildiği ve Kızıldeniz, Arap Denizi ve Hint Okyanusu’na kadar uzanan bölgedeki düşman gemilerini hedef alabildiği belirtildi.

Füzenin uzun menzili, Yemen ordusunun bölgedeki Amerikan, İngiliz ve İsrail düşmanca faaliyetlerine karşı deniz caydırıcılık kabiliyetlerini artırıyor.

Bu testten önce Sayyad seyir füzesi ilk kez Eylül 2023’te başkent Sana’daki El-Sabien Meydanı’nda düzenlenen etkileyici bir askeri geçit töreninde sergilenmişti.

O dönemde seyir füzesinin katı yakıtlı güçlendirici kullandığı, orta menzilli olduğu ve yüksek tahrip gücüyle hem sabit hem de hareketli deniz hedeflerini vurabilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyordu.

Sayyad füzesinin özellikleri nelerdir?

Sayyad seyir füzesi, Yemen’in Kızıldeniz’deki İsrail rejimine ve düşman filosuna karşı devam eden askeri harekatının bir parçası olarak duyurulan donanma cephaneliğine eklenen yeni bir füze.

Yemen ordusu 2015’ten bu yana silah geliştirme çalışmalarını hızlandırdı. Sayyad (Arapçada “avcı” veya “balıkçı” anlamına gelir) füzesi, ülkenin seyir füzesi kabiliyetlerinin bir evrimini temsil ediyor.

Yemen askeri sözcüleri ve medya raporları, 2023 yılında yaklaşık 800-1.000 kilometrelik bir menzilden söz ediyor; bu da Kızıldeniz’in yüzde 80’ini, Aden Körfezi’nin tamamını, Arap Denizi’nin bir kısmını ve Hint Okyanusu’nu kapsayacak kadar büyük.

Bu menzil, işgal altındaki Filistin topraklarını kapsamasa da, çoğunlukla Yemen’den yüzlerce kilometre uzakta faaliyet gösteren düşman donanması için yeterlidir.

Füzenin uydu navigasyonu ve muhtemelen ataletsel güdümle donatıldığı belirtiliyor ancak teknik navigasyon detayları ve bu teknolojinin nereden geldiği bilinmiyor.

Bu, hem kara hem de deniz hedeflerine hassas vuruşlar yapılmasına olanak sağlıyor; bu yetenek, yakın zamanda İsrail bağlantılı ticari gemilere yönelik Kızıldeniz saldırılarında da gösterildi.

Uzunluğu 6,8 metre, çapı 0,5 metre olan seyir füzesinin, askeri tesislere, donanmaya veya ticaret gemilerine zarar vermeye yetecek 200-300 kilogram konvansiyonel patlayıcı taşıdığı tahmin ediliyor.

Sayyad, Yemen’in diğer seyir füzelerine benzer şekilde mobil kara tabanlı fırlatıcılardan fırlatılıyor; ancak bu yaz yapılan resmi açıklamalarla ima edildiği üzere denizden fırlatılan versiyonları da geliştiriliyor.

Deniz platformlarından fırlatılması, Yemen topraklarına göre operasyonel menzilinin artması, Kızıldeniz’in tamamını, Hint Okyanusu’nun daha büyük bir kısmını ve Akdeniz’in bazı kısımlarını kapsaması anlamına da gelecektir.

Seyir füzesi katı yakıtlı bir roket güçlendiricisi kullanıyor ve gövdenin üstüne monte edilmiş bir turbojet ile donatılmış olup, diğer benzer seyir füzeleriyle tutarlı olarak Mach 0,7-0,9 olarak tahmin edilen ses altı seyir hızına sahip.

Deniz yüzeyinin hemen üzerinde, çok düşük irtifalarda uçmak üzere tasarlanmıştır (deniz üstü uçuş), bu da radar sistemleri tarafından tespit edilmesini zorlaştırır. Bu düşük irtifa, müdahale için gereken süreyi de azaltır.

İran’ın seyir füzeleri arasında Yemen Sayyad’ına en çok benzeyen modeller Qader-380 (veya Qadr-380) gemi savar seyir füzesi ve Paveh karadan karaya seyir füzesidir.

Tasarım olarak çok benzer olan Qader-380, 1.000 km’yi aşan menzile sahip, elektronik karıştırmaya dayanıklı ve tek operatör tarafından beş dakika içinde fırlatılabiliyor.

Geleneksel olarak çok sayıda İran deniz füzesinde görülen katlanmış kanatlı, tüplü fırlatma konfigürasyonu yerine, füzeyi tamamen açılmış kanatlarla konuşlandıran kamyona monteli rampa fırlatma sistemini kullanıyor.

Sayyad Yemen cephaneliğini nasıl güçlendiriyor?

Yemen’in seyir füzesi programı, Ensarullah Direniş Hareketi’nin modernleşme ve kendi kendine yeterlilik arzusuyla Suudi Arabistan’ın dayattığı savaş sırasında ortaya çıktı. Dayatılan savaştan önce Yemen ordusu, gelişmiş seyir kabiliyetlerinden yoksundu ve yalnızca Sovyet dönemi sistemlerine güveniyordu.

İlk seyir füzesi saldırıları (2015-2018), ilkel güdüm nedeniyle düşman sınır karakollarını sınırlı bir başarıyla hedef aldı. Ancak, Quds-1 seyir füzesinin devreye girmesi, Yemen askeri kabiliyetlerinde bir dönüm noktası oldu.

Yemen’in ilk seyir füzesi, 2017 yılında hizmete giren Quds-1’di. Menzili 700-1.000 kilometre olan bu füze, düşman petrol tesislerini ve Kızıldeniz’deki gemileri vurmak için kullanıldı.

Ses altı füzesi 150-200 kg’lık bir harp başlığı taşıyor ve hedefleme için GPS veya ataletsel güdüm sistemlerine güveniyor.

2018-2019 yılları arasında kullanıma sunulan Sammad-2 ve Sammad-3 varyantlarını içeren Sammad seyir füzesi serisi, 300-600 kilometre menzile sahip olup, düşman askeri üs ve tesislerine yönelik erken saldırılarda kullanılmıştır. Bu füzeler, nispeten basit bir tasarıma sahiptir.

Saada ve Sana’daki yeraltı fabrikaları bu füzeleri üretiyor ve yıllık üretimin onlarca adet olduğu tahmin ediliyor. Yemen’in 2025 yılı itibarıyla 100-150 adet seyir füzesine sahip olduğu düşünülüyor.

Sayyad deniz seyir füzesi, Yemen’in mevcut seyir, gemi savar ve balistik füzeleri ile İHA envanterine önemli bir katkı sağlıyor. Mevcut seyir füzelerine kıyasla, Sayyad alçaktan uçabiliyor ve daha uzun menzile sahip.

Deniz seyir füzeleri, çoğu kamikaze insansız hava aracından daha fazla menzil, hassasiyet ve yük kapasitesi sunarken, düşük irtifa ve araziye yakın uçuş profilleri nedeniyle balistik füzelerden daha zor engellenir.

Kamikaze İHA’lar da alçaktan uçabilen ve uzun menzilli olsalar da, çoğunlukla birkaç düzine kilogram ağırlığında savaş başlıkları taşırlar ve felaket boyutunda hasara yol açamazlar. Buna karşılık, güçlü Sayyad savaş başlığı bir düşman gemisine ciddi hasar verebilir veya onu batırabilir.

Yemen’in elindeki konvansiyonel gemi savar füzeleri de güçlü harp başlıklarına sahip; ancak bunların menzili Sayyad seyir füzesinin üç ila beş katı daha kısa.