İran cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Azerbaycan cumhuriyeti devlet başkanı İlham Aliev’in resmi daveti üzerine Çarşamba günü Başkent Bakü’ye gitti.
İki cumhurbaşkanı İlham Aliev ile Hasan Ruhani’nin hazır bulunduğu törende iki ülke yetkilileri enerji ve yenilebilir enerji kaynaklarını geliştirme, sanayi ve teknoloji, sınırı aşan ve ortak akar suların yeniden düzenlenmesi, sınır Aras nehri suları yönetimi, ulaştırma ve taşımacılık ile kitle iletişim ve enformasyon teknolojisi, posta sistemi alanlarında ikili işbirliği anlaşmaları imzalandı.
Cumhurbaşkanı Ruhani’nin vurguladığı gibi Azerbaycan cumhuriyetiyle İran İslam cumhuriyeti, iki Müslüman ve komşu ülke olarak ekonomik, kültürel, dini, siyasi ve uluslar arası ilişkiler ve diploması alanında işbirliğini geliştirmek için yüksek potansiyellere sahiptirler. Bu kapasiteleri harekete geçirmek için fiili işbirliği geliştirilmelidir. Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Bakü ziyareti, iki ülke arasındaki işbirliği sürecinde yeni bir dönüm noktası sayılıyor. Bakü ve Tahran yetkililerinin karşılıklı samimi ziyaretleri de iki Müslüman ve kardeş milletin yararına bir gelişim sayılıyor.
İran ile Azerbaycan cumhuriyeti Hazar denizi sahildarı iki ülkedir. Bu denizin barış denizi olarak kalması ve kirlenmesinin önlenmesi, deniz kaynakları ve canlılarının korunup varlıklarının sürdürülmesi ve verimli bir şekilde kullanılması da hayati önem taşımaktadır. İran İslam cumhuriyeti açısından Azerbaycan cumhuriyetinin güvenliği İran milli güvenliğiyle iç içedir. Tehdit kaynakları da ortaktır. Bu nedenle ikili işbirliği ve dayanışması kaçınılmazdır. İran bölge milletlerinin birlik ve dayanışmasının kader belirleyici özellik taşıdığına inanmaktadır.
Aslında İran ile Azeri halkı bir millet ve iki devlet sayılır. İki komşu ülkenin ortak dini, mezhebi ve kültürel özellikleri söz konusudur. Bu nedenle serbest ticaret ve vizesiz seyahat anlaşması iki kardeş milletin bütünleşmesine ve refahına sebep olacaktır. İran, Azerbaycan cumhuriyeti yoluyla Kafkasya ve orta Asya bölgelerine açılabilir. Azerbaycan cumhuriyeti de İran yoluyla sıcak denizlere ve Fars körfezine ve Uman denizine ulaşabilir.
Bu nedenle cumhurbaşkanı Ruhani bu imkanların en etkin bir şekilde kullanılması gerektiğini vurguladı. Hasan Ruhani’nin vurguladığı gibi Azerbaycan cumhuriyeti uluslararası kuruluşlarda İran’ın politikalarını ve özellikle barışçı nükleer faaliyetlerini desteklemektedir. İran ise Azerbaycan devleti ve halkının temel haklarını ve bağımsızlığıyla işgal karşıtı girişimlerini desteklemektedir. İran, işgal altındaki Karabağ sorununun barışçı yoldan çözümlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Çünkü bu sorunun çözümlenmesiyle bölgesel barış ve işbirliği daha bir gelişecektir. Her iki ülkenin milli güvenliğini, aşırıcılık ve tekfirci terörizm tehdit etmektedir. Bu nedenle cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, iki ülkenin terörizm ve radikalizme karşı ortak mücadele yapmaları gerektiğini söyledi. Bölgedeki tekfirci teröristler İslam adına cinayetler ve katliamlar yapmaktadırlar. Bu nedenle iki Müslüman ülke olan İran ile Azerbaycan cumhuriyeti halkları ve yetkililerinin birlik içinde hareket edip, İslam ve insanlık düşmanı tekfirci terörizm ve aşırıcılığa karşı mücadele etmek için gerçek ilahi, insani ve kardeşlikle barış dini olan İslam’ın değerleri ve öğretilerini tebliğ edip, tekfirci teröristlerin fitnelerini etkisiz hale getirmelidirler. Cumhurbaşkanı Ruhani iki komşu ülkeyle bölge ülkelerinin düşünür ve İslam alimleriyle üniversite çevrelerinin bir arya gelip, gerçek İslam’ı tanıtıp, tekfirci terörizm ve aşırıcılıkla etkin bir mücadele yapabileceklerini belirtmektedir.
İran ile Azerbaycan cumhuriyetinin milli güvenliği ve menfaatleriyle yakın işbirliği sürecini tehdit eden diğer bir kaynak, Siyonist İsrail rejiminin fitneci ve komplocu girişimleridir. Siyonist rejim Tahran ile Bakü ilişkilerini bozmak için çeşitli komplolara başvurmaktadır. Fakat iki ülkenin bilinçli tutumu sonucu bütün bu fitneci girişimler etkisiz kalmaktadır. İki ülkenin ticaret hacmi hali hazırda 500 milyon dolar tutarındadır. Halbuki bunun milyar dolarlara ulaştırılması için her iki ülke, yüksek potansiyellere sahiptirler. İki ülkenin yatırımcıları ve özel sektörü, karşılıklı olarak milyarlarca dolar yatırım yapmaya ve ticari işbirliğini geliştirmeye hazır olduklarını vurguladılar. İran tek yanlı olarak Azerbaycan cumhuriyeti vatandaşlarına vize uygulamalarını kaldırmış bulunuyor. Nitekim Azerbaycan halkı rahatlıkla İran’ın Azerbaycan illerinde seyahat edip, ticari, sağlık, Tıp ve tedavi hizmetlerinden yararlanmaktadırlar. İran İslam cumhuriyeti ve Azerbaycan cumhuriyeti yönetimleri ve halklarının çeşitli alanlarda işbirliği düzeyi ve ilişkilerini güçlendirmedeki irade ve istekleri, Tahran ve Bakü’nün bölgesel ve uluslar arası ilişkilerde olumlu ufukların habercisidir.
