Bakü yönetimi bir kez daha, Dağlık Karabağ bölgesinde “kader belirleme hakkı” referandumunun düzenlenmesi konusunu gündeme getirdi.
“Az Vizyon” internet sitesinin verdiği habere göre, Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Araz Azimov, -Azerbaycan Cumhuriyeti anayasasının belirlediği çerçevede- Karbağ’da kader belirleme referandumunun düzenlenmesini kabul etmeye hazır olduklarını bildirdi.
Araz Azimov, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin topraklarında ancak bu ülkenin anayasasının belirlediği çerçevede referandumun düzenlenebileceğini duyurdu.
Azimov, ancak, Karabağ’daki Ermeniler için kader belirleme hakkı referandumunun Azerbaycan Cumhuriyeti anayasası çerçevesinde nasıl düzenlenebileceği hakkında bir şey söylemedi.
Uzmanlara göre, Azerbaycan Cumhuriyeti tarafından yapılan bu açıklama, Ermenileri daha da öfkelendirebilir. Bakü yetkilileri, kader belirleme hakkı referandumunu vakti geldiyse eğer, bütün Azerbaycan Cumhuriyet halkının referanduma katılması gerektiğini bildiriyor. Mevcut durumda, referandum düzenlenmesi halinde, kuşkusuz, Ermeniler, referandumu kazanacaklar, zira Dağlık Karabağ sakinlerinin tamamını Ermeniler teşkil ediyor ve bu bölgede ve hatta Ermenistan’ın tamamında bile hiçbir Azeri Müslüman bulunmuyor. Oysa, savaş üzerinden 20 yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen Azerbaycan topraklarında 50 bin Ermeni yaşıyor. Bu yüzen, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, “mono etnik” olarak hayatına devam eden tek ülke olmuştur.
Bu şartlar altında ve ortada duran gerçeklere rağmen, Bakü yetkilileri, Karabağ münakaşasının çözümü için sadece, kendileri istediği gibi bir referandumun düzenlenmesinden söz ediyorlar, zira bu referandumun düzenlenmesi için hiçbir çerçeve yoktur. Bu yüzden, Dağlık Karabağ’ın hukuki statüsünün belirlenmesine ilişkin süreç, ancak meşru bir çerçevede gerçekleşmesi gerekiyor. Söz konusu meşru çerçevenin oluşması için Karabağ bölgesi ve çevresinden kovulan Azeri göçmenlerin tamamının referanduma katılabilmesiyle mümkün olacak. Bakü yönetiminin izlediği sıkı tutumuna bakılırsa, Ermeni tarafın bunu kabul etmesi pek mümkün gözükmüyor.
Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Araz Azimov yaptığı açıklamada, Ermeni güçlerin Azerbaycan cumhuriyeti topraklarından çekilmesi için bir takvim belirlenmesi ve bütün bunların güvenlik garantisine sahip olması gerektiğine vurgu yaparak şöyle dedi: Bu bağlamda bir sorun yoktur, esas sorun, Ermenistan’ın Azerbaycan toprakları üzerindeki işgalini sürdürmesini istemesidir.
Şu ana kadar Ermenistan yönetimi veya Karabağ Ermenileri, bu bağlamda bir tepki göstermiş değil. Ancak Ermeniler’in Azeri yetkililerin bu açıklamasına olumlu cevap vermesi de pek beklenmiyor. Bu yüzden, Madrid anlaşması ve iki tarafın üzerinde anlaştığı diğer belgelere rağmen Ermeni güçlerin Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarından geri çekilmesi, geçtiğimiz senelerde her zaman engele takılmıştır. Zira, Ermenistan yetkilileri, Azerbaycan Cumhuriyeti arazinin bir kısmını bu ülkeye geri vermesi halinde, sonraki aşamalarda daha fazla sorunla karşı karşıya kalabileceklerine vurgu yapıyor. İki taraf arasındaki güvensizlikten kaynaklanan bu sorunlardan biri, bölgede savaşın sürmesi ve yeni olayların patlak vermesidir.
Esasında, Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarını iade etmesi halinde Ermenistan’ın elinde müzakere için etkin bir kozu olmayacak. Bu yüzden, Erivan yetkililerinin İlham Aliyev yönetiminin Karabağ’da referandum düzenlenmesi için yeni önerisini veya işgal altındaki toprakları Azerbaycan Cumhuriyeti’ne geri vermesini kabul etmesi, pek mümkün gözükmüyor.
