Amerika’da popülist Başkan Donald Trump’ın İran ile 5+1 grubu arasında imzalanan ve Bercam adı ile anılan nükleer anlaşma ile ilgili alacağı kararın tarihi yaklaştıkça, uluslararası camiada da beyaz sarayı uluslararası yükümlülüklerini yerine getirme yönünde ikna çabalarında da artış gözleniyor.
Amerika Başkanı Trump’ın İran’a dayatılan ve Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde askıya alınan haksız yaptırımların süresini uzatıp uzatmayacağı yönünde karar vermesi gerekiyor.
Bu arada BM silah denetçileri bölümü Başkanı Izumi Nakamitsu NPT anlaşmasını gözden geçirme konferansında yaptığı konuşmada, İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan ve yürürlüğe giren Bercam nükleer anlaşmasının tüm tarafları bu anlaşmaya bağlık kalmalarını ve yükümlülüklerini yerine getirerek anlaşmanın uzun vadede korunmasına katkı sağlamalarını umduğunu belirtti.
BM silah denetçileri bölümü Başkanı Izumi Nakamitsu’nun bu sözleri, Amerika’nın popülist Başkanı Donald Trump yaklaşık üç haftadan daha az bir süre içerisinde İran’a dayatılan ve Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde askıya alınan haksız yaptırımların süresini uzatıp uzatmayacağı yönünde karar vermesi gerektiği bir sırada gündeme geliyor. İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan bu anlaşmada açıkça İran İslam Cumhuriyeti ancak Amerika yönetimi askıya alınan yaptırımları yeniden dayatmadığı takdirde anlaşmada üstlendiği yükümlülüklerini yerine getireceği belirtiliyor.
Bu arada uluslararası atom enerjiki kurumu UAEK de NPT üyesi olan ülkelerin nükleer programlarının barışçıl olup olmadığı konusunda görüş beyan edebilecek tek resmi kurum olarak şimdiye kadar en az on kez İran İslam Cumhuriyeti’nin Bercam nükleer anlaşmasında üstlendiği tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdiğini ilan etti.
Ancak buna karşın ABD Başkanı Donald Trump UAEK’unun tüm bu raporlarını ve ajans yetkililerinin defalarca İran’ın bu anlaşmaya bağlı kaldığını onayladığı açıklamalarını gözardı ederek İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan nükleer anlaşmayı Amerikan tarihinin en kötü ve en berbat anlaşması niteleyerek bu anlaşmayı yok etmeye çalışıyor. Bu arada Amerikalı yetkililerin ve özellikle Başkan Trump’ın bu sorumsuz eğilimi ve Bercam nükleer anlaşmasında bu şekilde yaklaşımı, uluslararası camiayı derinden kaygılandırdığı gözleniyor.
Gerçekte Bercam nükleer anlaşması İran ve 5+1 grubunda yer alan BM güvenlik konseyinin beş daimi üyesi ve Almanya temsilcileri ve yine AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi’nin 28 AB üyesini temsilen katıldıkları ve tam 12 yıl süren sıkı ve nefesleri kesen müzakerelerinin sonucunda elde edilen tarihi ve önemli bir uluslararası anlaşmadır. Yine İran ve 5+1 grubu arasında yürütülen sıkı müzükerelerin sonunda imzalanan ve Bercam olarak adlandırılan bu nükleer anlaşmanın belgesi, BM güvenlik konseyinin onayladığı ve Amerika’nın da olumlu oy kullandığı 2231 sayılı kararnamesinin bir bölümü olarak yer almaktadır. Öte yandan BM’nin nükleer gözlemcisi olan uluslararası atom enerjisi kurumu UAEK da anlaşmanın yürürlüğe girmesi üzerinden geçen yaklaşık üç yılda sürekli İran’a denetçilerini göndererek İran’ın nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu ve İran İslam Cumhuriyeti de Bercam nükleer anlaşmasındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini onaylamıştır.
Şimdi ise BM silah denetçileri bölümü Başkanı Izumi Nakamitsu kitle imha silahlarının yapımı ve yayılmasına karşı mücadele eden uluslararası bir kurumun en üst düzey yetkilisi olarak Amerika’nın popülist Başkanı Donald Trump’tan İran ile imzalanan nükleer anlaşmadaki yükümlülüklerine bağlı kalmasını istiyor.
Her halükarda şunu da unutmamak gerekir ki Amerika yönetiminin bu anlaşmadan çekilmesi İran İslam Cumhuriyeti’nin tepkisi ile karşılaşacaktır ve İran yeniden Bercam nükleer anlaşmasından önce yürüttüğü tüm barışçıl nükleer faaliyetlerini yeniden başlatacağı kesindir. Nitekim Amerika’nın New York kentinde temaslarda bulunan Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de en açık ifade ile Amerika Başkanı Donald Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasını yok etmesinin doğuracağı sonuçları beyan etmiştir.
Dışişleri Bakanı Zarif, Amerika yönetimi Bercam nükleer anlaşmasından çekildiği takdirde İran İslam Cumhuriyeti de önceki barışçıl nükleer faaliyetlerine daha da hızlı bir şekilde başlayacağını belirtti.
Bu arada dünyanın hemen hemen tüm ülkeleri ve güvenlik alanı ile ilgili olan tüm uluslararası kurum ve kuruluşlar ve Amerika içinde Trump’ın cumhuriyetçi partideki bazı arkadaşları da dahil olmak üzere bir çok politikacı Bercam nükleer anlaşmasının korunmasını istediği belirtilmelidir. Bu tutum ise Amerika yönetiminin İran ile imzalanan Bercam nükleer anlaşması konusunda mutlak inziva konumunda bulunduğunu gösteriyor.
