Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, son günlerde Amman’da düzenlenen “2. Bağdat İşbirliği ve Ortaklık Konferansı”na katılmak üzere gerçekleştirdiği Ürdün ziyaretini değerlendirdi.
Borrell, İran nükleer anlaşması olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) hakkında, “Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi söz konusu olduğunda, KOEP’in alternatifi yoktur ve bunun aksini düşünenler kendilerini kandırıyorlar.” dedi.
Borrell, “Müzakerelerin koordinatörü olarak, Viyana’daki görüşmeler temelinde KOEP’in yeniden uygulanması için çalışmamızı sürdüreceğiz.” ifadesini kullandı.
AB Yüksek Temsilcisi Borrell ayrıca, “İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile görüştüm ve KOEP’in eski haline getirilmesinin stratejik bir boşlukta gerçekleşmeyeceğini vurguladım.”
Josep Borrell, Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) daha geniş bir resmin önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Ürdün’de İran ile Avrupa Birliği Arasında Kritik Görüşme
Bağdat konferansının ikinci turuna katılmak için Ürdün’e giden İran Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ile görüştü.
Görüşmede İran nükleer anlaşması ile ilgili Viyana’da yürütülen müzakerelerin son durumu hakkında fikir alışverişinde bulunuldu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Başmüzakereci Ali Bakıri Keni ve AB Nükleer Anlaşma Koordinatörü Enrique Mora da bu görüşmede hazır bulundu.
Ürdün ziyaretini değerlendiren Dışişleri Bakanı Emir Abdullahiyan, Tahran ile Washington arasındaki nükleer görüşmelerde arabuluculuk yapan Josep Borrell ile Ürdün’de iki saatlik bir görüşme yaptıklarını, nükleer müzakerelere ilişkin konuları tartışma fırsatı bulduklarını aktardı.
ABD tarafını, son birkaç ayda “söylemleri ile örtüşmeyen eylemlerde bulunmak”la suçlayan Emir Abdullahiyan, şunları kaydetti:
“Amerikalılar, Viyana’daki diplomatik süreçte tüm tarafların anlaşmaya dönmesi için son adımın atılması yönündeki iradelerini düzenli olarak dile getirdiler ancak medyada ikiyüzlü davrandılar.”
Emir Abdullahiyan, Borrell ile yaptıkları toplantıya dair ise, “Edindiğimiz izlenime göre, taraflar gerçekliğe dönüyor ve biz de kırmızı çizgilerimize uyulması halinde bir anlaşmaya varmak için son adımları atmaya hazır olduğumuzu bildirdik.” dedi.
Viyana Müzakereleri
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi (İngiltere, ABD, Çin, Fransa, Rusya) ve Almanya ile İran arasında 2015 yılında ‘Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ adı verilen ve İran nükleer faaliyetlerinin denetlenmesini içeren anlaşma imzalanmıştı. Eski ABD Başkanı Donald Trump 2018 yılında tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmiş, İran yönetimi de nükleer faaliyetlerini anlaşma öncesine döndürmüştü.
Bunun üzerine ABD yönetimi, İran’ı ağır ekonomik yaptırımlarla hedef almıştı. Nükleer anlaşmaya dönüş için Avusturya’nın başkenti Viyana’da Nisan 2021’de İran, Fransa, Rusya, Çin, İngiltere ve Almanya arasında müzakerelere başlanmıştı. ABD Başkanı Joe Biden’ın Kasım 2021’de göreve başlamasıyla ABD’nin de anlaşmaya dönmesi için görüşmeler yürütüldü.
İran ile 2015’te imzalanan nükleer anlaşmanın yeniden tam anlamıyla uygulanmasını sağlama ve ABD’nin anlaşmaya dönüşünün ele alındığı nükleer görüşmeler, Nisan 2021’den bu yana aralıklarla Viyana’da yapılıyor.
