Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan merkez bankaları, ikili ticarette yerel dövizlerin kullanılmasına izin veren işbirliği anlaşmasına imza attılar.
Hindistan Başbakanı Narendra Moodi Cumartesi günü Abu Dabi’ye resmi bir ziyaret gerçekleştirerek, BAE Devlet Başkanı Muhammed Bin Zayid ile biraraya geldi. Haber kaynaklarının bildirdiğine göre, BAE ve Hindistan işbirliğini güçlendirmek için mutabık kaldılar. Hindistan Başbakanı, Bin Zayid ile görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Hindistan ve BAE’nin ikili ticaretteki ödemeleri yerel dövizlerle başlamak için anlaşmaya vardıklarını duyurdu.
BAE ve Hindistan, dolarsız ticarete yönelen ilk ülkeler değil. Bundan önce Çin, Rusya, Brezilya, Hindistan gibi büyük ülkeler, çok sayıda Latin Amerika ve Afrika ülkelerince dolarsız ticarete start verilmiştir.
ABD başta olmak üzere, dolar bazlı mali sistemi başka ülkelere karşı bir silah gibi kullanıp, yaptırımlar uygulayarak, bağımsız ve düşman olarak gördükleri ülkelere baskı uygulamak için kullanmaya devam diyor.
Ticari işlemlerde dolar dışındaki para birimlerini kullanma politikası, başta Rusya olmak üzere çeşitli ülkeler tarafından uzun süredir önerilmektedir. Son yıllarda Moskova, ticaretinin çoğunu başta Çin yuanı olmak üzere diğer para birimleriyle yapmaya çalıştı. Bu konuda Venezuela, Arjantin ve Brezilya gibi dünyanın diğer ülkeleri de bu politikayı izlemiştir. Nitekim doları farklı ülkeler üzerinde baskı aracı olarak kullanma doğrultusundaki Amerikan politikaları ve diğerlerine yönelik yaptırımlar uygulaması gibi hasmane siyasetleri, aslında finansal döngüsünü bozarak dünya ülkelerini doların yerine başka milli para birimleri arayışına istekli hale getirmiştir. Böylece işlemlerde doların yerine başka para birimleri tercih edilmeye başlanmıştır. Bu politika, özellikle ABD’nin Rusya, Venezuela ve diğer ülkelere yönelik kapsamlı yaptırımlarının ardından yoğunlaştı.
Amerikalı bankacılık stratejisti Michael Hartnett, “Doları bir silaha dönüştürmek, notunun düşmesine neden olabilir” diyor. Dolara bağımlılığı azaltma politikası Amerika müttefiği sayılan ülkeler tarafından bile planlanıyor. Kısa bir dönem önce, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron uyarıda bulunarak, “Avrupa, dolara bağımlı olmamalı ve stratejik bağımsızlık olmaksızın, Avrupa tarihten silinme tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.” dedi.
Uluslararası Para Fonu Başkanı Kristalina Georgieva, bu konuda, şu anda küresel olarak ABD dolarından uzaklaşma sürecinin yaşandığına işaretle “Son yıllarda, dolara bağımlılığı azaltma hareketi ivme kazandı, çünkü farklı ülkeler Amerika’ya olan ekonomik bağımlılıklarını sona erdirmek istiyorlar.” dedi.
Bloomberg’in raporuna göre, 2010 yılına kadar yuan ile dünya ticareti, %1’in altındaydı ve aynı dönemde ABD dolarının bu sektördeki payı %83’ü kapsıyordu. Bu rakam, geçen Mart ayından bu yana ilk kez yuan’ın dünya ticaretinde ABD dolarını geçmesine ve daha büyük bir pay almasına rağmen gerçekleşti. Mevcutta dünya ticaretinde Çin yuanının payı yüzde 48’e ulaşırken, küresel ticaretin yüzde 47’si ABD doları üzerinden yapılıyor.
ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, “Doların rolüne ilişkin mali yaptırımları kullandığımızda, bunun zamanla doların küresel hegemonyasını zayıflatma riski var” uyarısında bulundu. Aslında ABD’nin, doları kötüye kullanmalarına ek olarak, Çin yuanı gibi diğer para birimlerinin güçlenmesi, ekonomik ve ticari işlerde güçlü bölgesel birliklerin yanı sıra BRICS ve G8 gibi uluslararası birliklerin de bu sürece destek vermesine yol açmıştır.
Şimdi dolara alternatif bulma konusunun farklı ülkeler tarafından daha fazla ilgi görmesi ABD’yi daha fazla endişelendiriyor. Görünen o ki, küresel ekonomik ortamdaki değişim, siyasi ve ekonomik rekabet, ABD’nin doları kötüye kullanması, artık doların ülkelerin kur sepetindeki payını düşürme sürecini tetiklemiştir, bu bağlamda Bolivya gibi ülkeler arasında yaygın bir konu haline gelmiştir. Bu tür ülkeler küresel finansal sistemin yeni koşullarından yararlanmalarını artırmak için bu sürece katılmayı da planlamaktadır.
