Bakü ve Erivan’ın Karabağ bölgesi hususunda yeni gerilimleri 

Mevcut olumsuz olaylarla birlikte Bakü ile Erivan arasında Dağlık Karabağ bölgesinin mülkiyeti konusunda yeni bir gerilim dalgası başladı.

Bölgeden gelen haberlere göre, geçen Cumartesi (10 Aralık günü) yeni çatışmalar turunda Karabağ Ermenileri önce bir altın madenini ziyaret etmeyi planladıklarında, Bakü yetkililerinin gelişiyle gerilimler meydana geldi. Bu bağlamda Karabağ Ermenileri, Azerbaycan Cumhuriyeti yetkililerinin altın madenine girmesini engelledi. Dağlık Karabağ Ermenilerinin bu eyleminden iki gün sonra Azerbaycan Cumhuriyeti ordusu Dağlık Karabağ’ı Ermenistan’a bağlayan yolu kapattı. Bu eylem sonucunda yüzlerce Ermeni sivil yolda mahsur kaldı.

Aslında Bakü hükümeti Laçin Koridoru’nu bir kez daha Ermenilere kapatarak bölgedeki egemenliğini göstermek istedi. Bu bağlamda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev hükümeti “Çevreyi korumak amacıyla Laçin Koridoru’nu kapattıkları” iddiasında bulunmuştur.

Dağlık Karabağ bilgi merkezi Pazartesi akşamı (12 Aralık) şöyle duyurdu:” Bakü hükümeti “Karabağ-Goris” iletişim yolunu bir kez daha kapattı.”

Sözde Dağlık Karabağ bölgesi yerel makamlarına göre, Laçin Koridoru Dağlık Karabağ’ı Ermenistan’a bağlayan tek yoldur, bu nedenle yüzlerce Ermeni vatandaşı bu yolun kapatılması nedeniyle bu yolda mahsur kalmıştır. Bu bağlamda, Dağlık Karabağ’ın sözde başbakanı olan Ruben Vartanian bir kez daha “Dağlık Karabağ bölgesi Azerbaycan Cumhuriyeti’nden bağımsız bir ülkedir” açıklamasını yaptı.

Aynı zamanda, Karabağ’ın sözde bu  hükümetinin bu yetkilisi, Ermenilerin Azerbaycan Cumhuriyeti hükümeti ile bir arada yaşamalarının tek yolunun bu bölgenin Bakü yöneticilerinden bağımsızlığını kabul etmek olduğunu vurgulayarak, şunları duyurdu: ” Bakü yetkilileri, zorlu kış koşullarını bu oyunla Dağlık Karabağ halkını sömürmek ve taleplerini kabul etmeye zorlamak için baskı uygulamak için kullanıyor.”

Sözde Dağlık Karabağ’ın başbakanı olan bu kişinin son açıklamalarının Bakü makamlarının öfkesini bir kez daha alevlendirmek için iyi bir bahane olduğu açıktır.  Bu arada sözde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti yetkilileri, bu bölgenin Azerbaycan Cumhuriyeti’nden bağımsızlığı ve Ermenistan’a ilhakı konusunda ısrar etmeye devam ediyor. Bu, Ermenilerin İkinci Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kazandığı zaferi görmezden geldikleri ve halen daha önceki taleplerinde ısrar ettikleri anlamına gelmektedir.

Uzmanlar, Karabağ Ermenilerinin daha önceki taleplerin tekrarlanmasının arkasındaki asıl sebebin Bakü yetkililerinin davranışlarından kaynaklı olduğuna inanıyor. Son zamanlarda İlham Aliyev hükümetinin yetkilileri kendi taleplerini yerine getirmek ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Müslüman halkının çıkarlarını güvence altına almak yerine sadece Ermenistan’dan toprak koparmaya çalışmış ve bunun yanı sıra,İran’a düşman bile kesilmişlerdir. Halbuki bu adımlar yabancı unsurların talepleri sayılır. 

Bakü makamlarının Karabağ bölgesine yerleşme konusundaki ısrarları konusunda yadsınamaz bir gerçek var. Gerçek şu ki, 9 Kasım 2020 gece yarısı on maddelik anlaşmada Dağlık Karabağ bölgesinden söz edilmedi.Halbuki Karabağ Savaşı çıkarken asıl sorun bu bölgenin mülkiyeti olmuştur. O zamandan beri bölgedeki birçok bağımsız siyasi çevre, bu barış anlaşmasının hükümlerini eleştirirken, bu konuda Bakü hükümet yetkililerini uyarmaya çalıştı. Ama Bakü’de gerçekleri duyacak tarafın olmadığı belliydi.  Bu durumda İlham Aliyev başta olmak üzere Bakü hükümetinin yetkilileri, self determinasyon veya kendi kaderini tayin hakkı referandumuna kadar Dağlık Karabağ bölgesini kendi haline bırakması gerektiğinin farkında olduğuna şüphe yok.

Ancak bu eylemle eş zamanlı olarak, bu bölgelere seyahat etmeyi kendi hakkı olarak gören İlham Aliyev hükümeti, Karabağ Ermenileri ile başa çıkmak için mavi miğferli Rus güçlerinin müdahalesi çağrısında bulundu.   Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, “Bakü, doğal kaynakların Ermeniler tarafından “yasadışı sömürüsünün” önlenmesi ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılması için Rus barış güçlerinin komutasını defalarca desteğe çağırdı.  Talepler ise bir sonuca varmadı. ”  

Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın son açıklamasının yayınlanmasıyla ilgili olarak dikkate alınması gereken bir nokta var. Görünüşe göre İlham Aliyev hükümetinin yetkilileri, Rus barış güçlerini eleştirerek bu güçleri zayıf ve taraflı göstermeye çalışıyor. Aynı zamanda Bakü yetkilileri, Ankara hükümetinin Suriye ve Irak’taki hedeflerine ulaşamayan Türk ordusunun Kafkas bölgesine nakledilmesi için ekstra çaba sarf ediyor.