BM Genel Sekreter Siyasi yardımcısı 2231 sayılı kararın uygulanması güvenlik konseyi oturumunda KOEP’i İran ile nükleer anlaşma hususunda en iyi seçenek olduğuna işaret ederek bir yandan da yaptırımların kaldırılmasını istedi.
Birleşmiş Milletler (BM) Siyasi ve Barış İnşası İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak bilinen İran nükleer anlaşmasının yeniden canlandırılması için yürütülen müzakerelerde ilerleme kaydedilmediğini bildirdi. DiCarlo, BM Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) KOEP’le ilgili düzenlenen oturumda konuştu. Diplomasinin İran nükleer meselesini çözmek için tek yol olduğunun altını çizen DiCarlo, tarafların hızlı bir şekilde diyaloğu yeniden inşa etmesinin önemli olduğunu dile getirdi. DiCarlo, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in talebini tekrar gündeme getirerek ABD’ye KOEP’e uygun bir şekilde İran’a yönelik yaptırımları kaldırması için çağrıda bulundu.
ABD, 8 Mayıs 2018’de Donald Trump’ın başkanlığı döneminde İran’la 2015’te varılan nükleer anlaşmadan tek taraflı çekilerek bu ülkeye yeniden yaptırımlar uygulamaya başlamıştı. İran da buna karşılık 8 Mayıs 2019’da anlaşmadaki faaliyetlerini askıya almaya başlamıştı. İran, anlaşmada 3,67 oranında uranyum zenginleştirmeye izin verilmesine rağmen bu süreçte yüzde 60 saflıkta uranyum zenginleştirmeye başlamıştı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’ın nükleer tesislerinde yüzde 84 zenginleştirilmiş “parçacıkların” tespit edildiğini de iddia etmişti. Trump sonrasında Nisan 2021’de Viyana’da başlayan ve İran ile nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması ve ABD’nin anlaşmaya yeniden katılmasının ele alındığı nükleer görüşmeler, Washington ve Tahran arasındaki bir dizi uzlaşmazlık nedeniyle Eylül 2022 başlarında askıya alınmıştı.
Eylül 2020’de ABD başkanlık seçim kampanyası sırasında mevcut ABD Başkanı Joe Biden, bir köşe yazısında Donald Trump’ın KOEP’ten çekilerek hata yaptığını ve ABD’nin ulusal çıkarlarına aykırı bir eylemde bulunduğunu ve ABD’yi daha da yalnızlaştırdığını itiraf etti. Biden , yönetiminin başlangıcından bu yana, bu açıklamalara rağmen Ocak 2021’de Trump’ın temelini attığı azami baskı politikasını uygulamaya devam etti ve hangi hükümetin KOEP çerçevesinde söz verip ondan çekildiğini belirtmeden, Amerika’nın KOEP’e dönüşünü şartlı bir şekilde gerçekleşebileceğini ileri sürdü. Bu bağlamda Biden İran’ın KOEP’e tam olarak uygulanmasına geri dönerse, Washington’un da bu anlaşmaya şartlı olarak geri döneceğini belirtti. Amerikalı siyaset uzmanı Joseph Cirincione, Biden’ın şimdiye kadar Trump’ın İran’a yönelik başarısız azami baskı kampanyasını sürdürdüğünü vurguluyor ve şöyle diyor: ” Biden gidişatını düzeltmediği takdirde hayati önem taşıyan nükleer anlaşmayı kaybetme riski var. Biden hükümetinin mantıksız yaklaşımına karşı İran İslam Cumhuriyeti, “ABD’nin tüm yaptırımları sözde veya kağıt üzerinde değil, pratikte iptal etmesi ve bu konunun İran tarafından doğrulanması durumunda KOEP’teki yükümlülüklerine geri döneceğini duyurdu. ” “
ABD Başkanı Joe Biden’ın Kasım 2020 başkanlık seçimlerinden önce ve seçildikten sonra KOEP’e geri dönme sözü vermesine rağmen, kanıtlar ve Washington’un yaklaşımı ve tutumları ABD’nin temelde 2015 KOEP’ine dönme niyetinde olmadığını gösteriyor. Aslında Amerika her fırsatta tüm anlaşmalarda kendi hegemonyasını bir şekilde diğer ülkelere dayatmak istiyor. Viyana sürecinde de en çok engel oluşturan durum Amerika’nın aşırı talepleri ve İran’ın barışçıl nükleer haklarından vaz geçmemesi olmuştur.
