Dışişleri Bakanı Wang Yi, Cuma günü yaptığı açıklamada, anlaşmazlıkların siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesi gerektiğini ve İran nükleer meselesinde güç kullanımına ve yasadışı yaptırımlara karşı çıkılması gerektiğini vurguladı.
ChinaDaily’nin haberine göre, Wang Yi, İran nükleer sorununa ilişkin üçlü görüşme için Pekin’de bulunan Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Ryabkov Sergey Alekseyeviç ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ile yaptığı görüşmede, yeni koşullar altında İran nükleer sorununun uygun şekilde çözülmesi konusunda Çin’in beş maddelik tutumunu ortaya koydu.
Tüm tarafların ortak, kapsamlı, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik vizyonunu savunması, diyalog ve müzakerelerin yeniden başlaması için koşulları aktif şekilde yaratması ve gerginliği tırmandıracak eylemlerden kaçınması gerektiğini söyledi.
Wang, İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdüne uymaya devam etmesi gerektiğini, tüm tarafların da Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’nı imzalayan İran’ın nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkına tam saygı göstermesi gerektiğini söyledi.
İran, Temmuz 2015’te resmi olarak Kapsamlı Ortak Eylem Planı olarak bilinen bir nükleer anlaşma imzaladı ve altı büyük ülke (İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD) yaptırımların hafifletilmesi karşılığında İran’ın nükleer programına kısıtlamalar getirilmesini kabul etti.
Ancak ABD, Mayıs 2018’de anlaşmadan çekilerek yaptırımları yeniden yürürlüğe koydu.
Görüşmede Wang, JCPOA çerçevesi temelinde yeni bir uzlaşıya varılması çağrısında bulunarak, tüm tarafların aynı doğrultuda hareket ederek diyalog ve müzakerelerin en kısa sürede yeniden başlatılması ümidini dile getirdi.
ABD’nin siyasi samimiyetini ortaya koyması ve en kısa sürede görüşmelere dönmesi gerektiğini kaydetti.
Wang, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin zorla müdahalesine karşı çıkarken, diyalog yoluyla iş birliğinin teşvik edilmesi gerektiğini savundu ve Güvenlik Konseyi’nin aceleci bir müdahalesinin taraflar arasında güven inşa etmeye veya görüş ayrılıklarını gidermeye yardımcı olmayacağını söyledi.
Geri dönüş mekanizmasının harekete geçirilmesinin yıllardır süren diplomatik çabaları boşa çıkaracağını ve bu konuda ihtiyatlı davranılması gerektiğini sözlerine ekledi.
Çin, aşamalı ve karşılıklı adımlar ilkesine uyulmasını ve istişare yoluyla uzlaşı sağlanmasını savunuyor. Zira tarihi deneyimler, güçlü bir konumdan çözüm aramanın sorunu çözmeyeceğini gösteriyor.
Ancak karşılıklı saygının korunmasıyla tüm taraflar, meşru endişeleri barındıran ve uluslararası toplumun beklentileri doğrultusunda bir çözüme ulaşılmasını sağlayacak en geniş ortak zemini bulabilirler, diye ekledi.
