HaberlerIrakOrtadoğu

Irak Halkına dayatılan Petrole karşılık gıda planı süresi sona erdi

Irak dış işleri bakanlığı sözcüsü Ahmed Cemal yaptığı açıklamada, BM güvenlik konseyinin Petrol karşılığında Gıda Programı’nın sona erdiğini söyledi.

Petrol karşılığında Gıda Programi, 1990 yılı Ağustos ayında Saddam liderliğindeki Irak Baas rejiminin Kuveyt’i işgal etmesinin ardından ambargo altına alınan Irak’ta halkın temel gıda ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 986 numaralı kararıyla gelir sağlayabilmesi için Irak hükümetinin petrol satmasına izin veren programdır. 2003 yılındaki Irak Savaşı sonucunda ülkenin işgal edilmesiyle Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesiyle yasaklama ve program sona erdi. Programın sona ermesinden sonra geçmişe yönelik çeşitli yolsuzluklar su yüzüne çıktı.

Petrol karşılığında Gıda programı 1996 yılı Aralık ayında başladı ve ilk gıda sevkiyatı 1997 yılı Mart ayında Irak’a ulaştı. Irak’a karşı uygulanan ambargo o kadar şiddetliydi ki 26 milyon Iraklının yüzde atmışı bu gıda sevkiyatları sayesinde hayatta kalabiliyordu.

Irak’ın satmış olduğu petrolün karşılığı doğrudan Irak hükümetinin eline geçmiyordu. Para, BNP Paribas Bankasındaki bir hesaba yatırılıyor, buradan önce Kuveyt hükümeti savaş tazminatları için bir kısmını alıyor, diğer bir kısmına da Irak’taki Birleşmiş Milletler faaliyet masrafları için alıkonuluyordu. Kalan para Irak hükümetine devrediliyor ve izin verilen malların satın alınması için harcanıyordu. Irak hükümeti ambargo hükümlerince izin verilen malları satın alabiliyordu. Özellikle gıdalar ve gıda hammaddeleri çok hızlı bir biçimde satına alınabilse de ürünlerin sevk edilmesi aylarca sürüyordu.

Amerika saldırıları ve uygulanan Ambargo Irak’daki hastane alt yapısını ve sağlıklı içme suyu şebekesi tamamen çökertmişti. Özellikle fars Körfez Savaşını takip eden ilk yıllarda ambargo yüzünden Irak halkı sağlık sisteminden mahrum ve ilaçsız kaldığı için çok sayıda Iraklı önlenebilir hastalıklardan dolayı hayatını kaybetmiştir. On binlerce çocuk ve bebek ölüm ölmüş ve büyük bir soykırım yaşanmıştır.

28 Mart 2003 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin gündemine getirilen ve 1949 Cenevre Konvansiyonu gereğince işgalci kuvvetlerin yükümlülükleri kapsamında Irak halkının temel ihtiyaçları için kullanılmak üzere 10 milyar dolar Amerika ve İngiltere işgal güçlerinin denetimine verilir. İşgalin tamamlanmasının ardından 22 Mayıs 2003 tarihinde alınan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 1483 numaralı kararına göre Irak petrol gelirlerinin tasarrufu Çokuluslu Güç denetimine verilir.

Program 21 Kasım 2003 tarihinde tamamen sona erdirilir. BM bildirgesinin 7. Fasıl’ı kapsamı dışına çıkarılmak amacıyla BM güvenlik konseyinin 1958 sayılı kararıyla Irak 2010 yılında Petrol karşılığında Gıda Programından da kurtulur. Irak Baas rejiminin 1990 yılında hamisi Kuveyt’e saldırması sonucu, Irak halkı ağır bedel ödedi. Saddam rejimi, Kuveyt’e 52.4 milyar dolar savaş tazminatı ödeme dayatmasını kabul etti. Bu miktardan henüz 5 milyar doları Kuveyt emirliğine ödenmemiştir. Petrol karşılığında Gıda Programı hakkında yolsuzluklar yapıldığı da görülmüştür. Programdaki yolsuzlukları araştıran “Paul Volcker” Komisyonu raporuna göre, Irak’a satılan gıda maddeleri değerinin üzerinde bedel gösterilen ve tüketime uygun olmayan maddelerden oluşmaktaydı. Irak halkı ve çocukları açlıktan da ilaçsızlıktan ölürken İşgal güçleriyle BM yetkilileriyse bu yolsuzluk ve vurguna katıldıkları da tespit edilmiştir.

Başa dön tuşu
Bugün 10 Ağustos 2022 (15) içerik yüklenmiştir.