İran ile Venezüella’nın petrol hakkındaki görüşmeleri

Venezüella dış işleri bakanı Delcy Rodriguez ve refakatindeki üst düzey ticari ve ekonomik heyet, Cumartesi günü Tahran’a geldi.

İran İslam cumhuriyeti dış işleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, Venezüellalı meslektaşıyla görüşmesinde, İran’ın petrol üretim hacmini ve ihracatını eski miktara ulaştırma hakkına sahip olduğunu söyledi.

Venezüella dış işleri bakanı bayan Delcy Rodriguez de petrol piyasası gelişmelerine değinerek, Karakas’ın OPEC çerçevesinde İran’ın petrol üretim ve ihracat payını savunduğunu, İran’ın petrol üretim payını eski düzeye ulaştırma hakkına sahip olduğunu söyledi.

İran cumhurbaşkanı birinci yardımcısı İshak Cehangiri de Venezüella cumhurbaşkanının ekonomik ve üretim işleri yardımcısı bayan Miguel Pérez Abad ile yaptığı görüşmesinde, petrol fiyatının sert düşüşüne değinerek, petrol üreticisi büyük ülkelerin bu stratejik maddenin gerçek fiyatıyla satılması için gerekli önlemler almaları gerektiğini söyledi.

Petrol fiyatlarını arttırmak için kritik önemde olan OPEC üyeleri ile kuruluşun üyesi olmayan petrol üreticisi ülkeler Pazar günü Doha’da toplanıyor. İslam aleminin mukaddes mekanları Mekke ve Medine’ye sulta kurmuş olan Suudi kabilesi ve hanedan rejimi, petrol üreticisi ülkelerin petrol üretimini dondurmaları halinde, Arabistan’ın da petrol üretim hacmini günlük 10 milyon varile indirebileceğini bildirdi. Suudi krallık rejimi petrol üretim miktarını arttırarak, piyasadaki arz-talep dengesini bozarak petrol fiyatının düşmesine, birçok petrol üreticisi ülkenin gelir kaybına uğramasına ve ekonomik krize yakalanmasına, kalkınma planlarını durdurma zorunda kalmasına sebep oldu.

Petrol üreticisi 15’ten fazla ülkenin katıldığı Doha toplantısının ana gündem maddesini, petrol üretiminin Ocak 2016 seviyesinde tutulması kararı oluşturuyor. Söz konusu kararın alınması ile petrol piyasasına istikrar sağlanması amaçlanıyor. Bilindiği gibi, 16 Şubat’ta Doha’da gerçekleştirilen ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü –OPEC- ülkelerinden Katar, Suudi Arabistan, Venezüella ve OPEC üyesi olmayan Rusya’nın onayladığı üretimin ocak ayı seviyesinde dondurulması kararına, OPEC üyesi İran İslam cumhuriyeti karşı çıkmıştı. Çünkü İran’ın petrol piyasasındaki payı günlük olarak 2 milyon varilin üstündedir. Suudi Krallık rejimi, OPEC’in belirlediği üretim miktarını ayaklar altına alıp, petrol fiyatını düşürmek amacıyla günlük olarak bir milyon 500 bin Varil fazla petrol üretimi ve ihracatı yapıyor. Petrol piyasasındaki arz-talep dengesi bozulduğu, bazı petrol ithalatçısı ülkelerin büyüme oranı düştüğü için, petrol fiyatı varil başına 100 dolardan 30 dolara düştü. Suudi krallık rejiminin bu ihaneti sonucu, petrol üreticisi ülkeler, özellikle Rusya, İran, Venezüella, Cezayir, Azerbaycan cumhuriyeti ve diğer ülkeler gelir kaybına uğradılar.

Enerji uzmanlarına göre, petrol fiyatını arttırmak için petrol üretim miktarı ve arz oranı azaltılmalıdır. Bu bağlamda Doha toplantısı da petrol üretiminin dondurulması üzerine odaklanmıştır. Fakat Suudi Krallık rejimi inatla petrol ihracat miktarını arttırarak petrol üretici ülkelere ağır darbeler indirmektedir. İran İslam cumhuriyetinin yaptırımlardan dolayı petrol üretim ve ihracat payı düşmüştür. OPEC’deki payını tekrar elde etmeye çalışan İran’ın vurguladığı gibi, bütün ülkeler OPEC’in belirlediği petrol üretim ve ihracat hissesine uymalı ve petrol arzı miktarını arttırmaktan kaçınmalıdırlar. Suudi krallık rejimiyse, İran’ın petrol piyasasını ele geçirip, petrol ihracatını arttırarak, petrol fiyatının düşmesine, petrol’ün gelişmiş batılı ülkelerce ucuz fiyatına yağmalanmasına, Arabistan halkının da doğal zenginliklerinin heba edilmesine sebep olmaktadır.

Suudi Arabistan yetkilileri, İran, Venezüella ve Rusya’nın petrol üretim miktarını dondurmaları halinde kendisinin de petrol üretim miktarını arttırmayacağını ileri sürmektedir. Fakat diğer ülkelere göre, Suudi krallık rejimi petrol üretim miktarını dondurmak yerine azaltması ve belirlenen kendi hissesine bağlı kalması gerekiyor. İran İslam cumhuriyeti petrol bakanı Bijan Namdar Zengene’nin vurguladığı gibi, İran’a karşı yapılan haksız yaptırımların kalkması ardından, İran’ın yasal hissesi olan petrol üretim hacmi günlük 4 milyon varile ulaştıktan sonra petrol üretimini dondurma kararlarına katılacak. Uluslararası Enerji Ajansının “Aylık Petrol Piyasası Rapor”una göre, OPEC ham petrol üretimi, Mart ayında günlük 32,47 milyon varil olarak gerçekleşmişti.