İran ve Avrupa arasında 6. Ticaret ve Bankacılık toplantısı dün Cumartesi sabah saatlerinde İranlı ve Avrupalı ilgili yetkililerin katılımıyla Tahran’da düzenlendi.
İran ve Avrupa 6. Ticaret ve Bankacılık toplantısı, KOEP nükleer anlaşmasının icrası karşısında Amerika’nın engelleyici girişimleri, Euro’nun doların yerine geçirilmesi gibi konular ele alındı. Tahran’da İran ve Avrupa ülkeleri üst düzey ekonomik ve bankacılık yetkililerinin katılımıyla düzenlenen bu oturum aynı zamanda mevcut performans ve sorunların ele alınarak incelenmesi açısından iyi bir fırsat oluşturmuş ve bu vesileyle mevcut sorun ve engellerin giderilmesi yönünde gerekli adımlar atılabilir.
İran-İsveç Ticaret Odası Başkanı Şerif Nizammafi bu konuyla ilgili şöyle diyor: “Maalesef Avrupalı bankalar, Trump’ın siyasetlerinden duydukları kaygı ve cezalandırılmaktan korkmaları nedeniyle bekleme siyaseti içinde olmayı tercih etmekteler.”
Amerika yasaları uyarınca ABD başkanı Donald Trump’ın 12 Mayıs 2018 tarihine kadar İran aleyhindeki nükleer yaptırımların askıya alınıp alınmaması konusunda karar vermesi gerekir. ancak, nükleer anlaşma KOEP’te bir takım değişikliklerin Amerika’nın yararına değiştirilmesini isteyen Trump, bu değişikliklerin yapılmaması durumunda Amerika’nın bu anlaşmadan çıkacağı tehdidinde bulunmuştur.
Trump hükümet yetkilileri ise, Amerika’nın nükleer anlaşma KOEP’le ilgili yeniden görüşmelerde bulunmak istemediğini ama Washington’un sözde eksiklerin giderilmesi için Tahran ile bir takım tamamlayıcı eklerin getirtilmesine çalıştığını iddia etmekteler.
Bu arada son günlerde Avrupa’dan bazı liderler KOEP’le ilgili Trump’la görüşmelerde bulunmak için Washington’a gitmiş bulunuyorlar. Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve Almanya başbakanı Merkel bunlardan bazılarıdır. Ancak bu görüşmelerin perde arkasında nelerin olup bittiği, nelerin konuşulduğu ve ne gibi kararların alındığı konusunda şu ana kadar aydınlatıcı bir açıklama gelmemiştir.
Bu arada İran ve Avrupa 6. Ticaret ve Bankacılık toplantısında konuşan İran Merkez Bankası Başkanı Veliyullah Seyf bu oturumun kulisinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada, AB’nin İran bankacılık sistemi ve ilişkileri önündeki engellerin kaldırılması ve giderilmesi yönünde önemli bir çok girişimde bulunduğunu ama bu sorunların halen devam ettiğini ve bunun için de AB’nin bu yöndeki çalışmalarını kesin sonuç elde edilinceye kadar sürdürmesi gerektiğini bildirdi.
İran Merkez Bankası Başkanı Veliyullah Seyf toplantıda yaptığı konuşmasını İran’da bankacılık sistemi ve ülke ekonomisine ayırdı.
Seyf Avrupa ülkelerinden iki taraf arasında ticaret hacmine uygun olarak güvenli banka kanallarının oluşturmalarını ve sonuçta ilişkileri geliştirmek için zemin oluşturmalarını beklediklerini ifade etti.
Seyf ayrıca bu tür oturumların bu hedefe hizmet etmesini umduklarını vurguladı.
Avrupa Birliği’nde İran’ın Bakış Açısı Projesinde İran bölümü sorumlusu Ane Mary ise bu toplantıda yaptığı konuşmada, Avrupalı bankaların İran’a karşı güvenlerinin sağlandığı hususunda İran’ın tam güvence sağlaması gerektiğini, bunun için de Avrupalı bankaların İran ile teamüllerini daha da artırmalarının icab ettiğini söyledi.
Nitekim ilk akla gelen çözüm yolu Avrupalı yetkililerin Amerika’nın tehditler ve baskılar yoluyla sağlamaya çalıştığı sınır ötesi ticari yaptırımlarını engellemeleri gerekir. 80’li yıllarda Amerika’nın Sovyetler Birliğine karşı uygulamak istediği yaptırımlar karşısında durdukları gibi. O dönem tasvip ettikleri bir yasayla, Amerika’nın sınırlar ötesi yaptırımlarına uymak isteyen tüzel veya özel kişiler gerçekte AB yasalarını ihlal etmiş olurlardı. Avrupalıların bu tutumu Amerika’nın kendi siyasetlerinden vazgeçmesini beraberinde getirmişti.
Bu arada Avrupalılar mevcut şartlarda dolar sisteminin Euro sistemine çevrilmesi gerektiği siyasetini gündeme getirmeliler. Böylece Amerika’nın ekonomi ve ticaret alanındaki tekelci güç dengesini kırabilirler.
