İran ve Japonya dışişleri bakanları 3 Şubat Perşembe günü gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde ikili ilişiklerdeki meseleleri, bölgesel ve küresel bazda ortak konuları ele alıp görüş teatisinde bulundular.
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan yapılan telefon görüşmesinde farklı alanlarda Japonya ile işbirliklerinin geliştirilmesini memnuniyetle karşılayacaklarını bildirdi.
İran dışişleri bakanının bu dileklerine karşılık olarak Japonya Dışişleri Bakanı Yoşimasa Hayaşi de söz konusu telefon görüşmesinde iki ülke ilişkilerinin tarihi geçmişe ve temellere sahip olduğunu ve bunun çok önem arz ettiğini belirtti. Japonya Dışişleri Bakanı ayrıca İran ile Japonya arasında mevcut engellerin ve sorunların kaldırılması ile ekonomik ilişkilerin halihazırdaki düzeyin çok daha üstüne taşınabileceğini, ilişkilerin çok daha geliştirilebileceğini vurguladı ve İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Emir Abdullahiyan’ı resmen Tokyo’yu ziyaret etmeye davet etti.
Görünen o ki Viyana’da İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması konulu müzakerelerin devam ettiği sırada ve müzakerelerde gelişmelerin olduğuna dair sinyallerin verilmesinin ardından Japonya gibi ülkeler de bu müzakerelere olumlu bakmaya başlamış ve şimdi de İran ile özellikle de ticari ilişkilerini güçlendirmeye odaklanmıştır.
Japonya, ABD’nin BERCAM nükleer anlaşmasından yasa dışı şekilde çekilmesi ve İran’a yaptırımlar getirmesinin ardından İran’la ekonomik işbirliği düzeyini ve bağlarını azalttı, böylece İran’ın bu ülkeye petrol ihracatı dururken petrol dışı ihracatı yaklaşık 38 milyon dolara indirdi.
Halbuki enerji sektörünün yanı sıra madencilik, turizm, su, çevre, bilim ve teknoloji gibi alanlarda da uzun süre ikili ilişkiler söz konusu olmuş ve 90 yılı aşkın siyasi ve ekonomik ilişkiler geçmişine sahip olan İran ve Japonya, geniş yatırım ve artan işbirliği potansiyeline sahip olmuşlardır.
Japonya Dış Ticaret Örgütü (JETRO) başkanı Takayuki Suzuki son dönemde, önce İran’la ilişkilerdeki düşüşten memnuniyetsizliğini dile getirerek, “Yaptırımlar Japon şirketlerinin İran ile ticari işbirliğini engelliyor. Yaptırımların kaldırılmasının ardından hemen ekonomik bağları genişletmeye çalışacağız. Japonya ve İran arasında ticari ilişkilerin geliştirilmesini istiyoruz.” dedi.
Japonya her zaman İran ile dostane ilişkiler sürdürmeye çalışmıştır, nitekim İran’a yönelik önceki ABD yaptırımlarının doruğunda bile, iki ülke arasında arabuluculuk yapmaya gayret göstermiştir, fakat sonuçta Washington’un hasmane politikaların devam etmesi ve maksimum baskısı nedeniyle başarısız olmuştur.
İran da Japonya’yı her zaman dost bir ülke olarak görmüştür. İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi’nin söylediği gibi, İran için, Japonya ile ilişkiler ve ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve derinleştirilmesi büyük önem taşıyor.
Japonya’nın her zaman özel ekonomik yönleri olmuştur. Japonya, sanayi ve ihracata bağlı hareket eden bir ülke olarak, İran’ın petrolüne ve büyük pazarına ihtiyaç duyuyor ve İran, Japonya’yı da her zaman petrol satmak ve endüstriyel ve teknolojik mallar tedarik etmek için büyük bir pazar olarak görmüştür.
Bu yüzden, Japonya şimdi ABD’nin düşmanca yaklaşımının tersine dönmesini ve önceki ticari ilişkileri canlandırmak ve genişletmek için yaptırımların kaldırılmasını umuyor.
Japonya Dışişleri Bakanı Yoşimasa Hayaşi’nin İranlı mevkidaşı Hüseyin Emir Abdullahiyan ile yaptığı telefon görüşmede Viyana’da yaptırımların kaldırılması ve anlaşmaya varılması müzakerelerine destek niteliğindeki açıklamalarını bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor./
