İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Sırbistan Meclis Başkanı ile yaptığı görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkilerin özellikle ekonomik ve ticari alanlarda daha da geliştirilmesi ve kalkınması gerektiğini söyledi.
Seyyid Ebrahim Raisi” Pazar günü Sırbistan Parlamento Başkanı “Vladimir Orliç” ile yaptığı görüşmede, İran İslam Cumhuriyeti’nin Balkan bölgesindeki barış, istikrar ve huzuru desteklediğini vurgulayarak ve İran’ın bu bölge ülkeleriyle ilişkilerin düzeyinin yükseltilmesinin önünde hiçbir engel görmediğini belirterek, iki ülke kapasitelerinin tanınması ve de İran ile Sırbistan’ın ortak komisyondaki ilişkilerin gelişmesi için araçların tanınmasını vurguladı.
İran’ın Yugoslavya’nın ana varisi ve Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olan Sırbistan ile ilişkileri uzun yıllara dayanmaktadır ve bu iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihi, olumsuz noktalardan arınmış olarak değerlendirilmelidir. Bağlantısızlar Hareketi’nin gözlemci üyesi olan Sırbistan, aralarında İran İslam Cumhuriyeti’nin de bulunduğu bu hareketin üye ülkeleri ile iyi ilişkilere ve işbirliğine sahiptir ve iki ülke son 10 yılda başta kültürel ve ekonomik olmak üzere çeşitli alanlarda ikili ilişkileri ve işbirliğini genişletmek istemiştir.
İranlı ve Sırp yetkililerinin son yıllardaki karşılıklı ziyaretleri artmış buluyor, nitekim Sırbistan Dışişleri Bakanı Nisan 2021’de Tahran’a ziyarette bulunurken İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan da Belgrad’a Aralık 2022’de yaptığı ziyaret sırasında Sırbistan Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı ile görüştü. Bu arada Mayıs 2022’de İran İslam Cumhuriyeti ve Sırbistan cumhurbaşkanları da Mayıs 2022’de yaptıkları telefon görüşmesinde Tahran ve Belgrad arasındaki ilişki düzeyinin artmasını istediler.
Fakat İran’ın ekonomik kapasitelerine ve Sırbistan’ın Avrupa’daki elverişli konumuna rağmen, iki taraf arasındaki ticaret hacmi iki ülke arasındaki iyi siyasi ilişkiler kadar artmamış ve yaptırımlar ve Corona salgını nedeniyle hatta bir noktada azalmıştır. Örneğin 2020 yılında İran Sırbistan’a yaklaşık 16 milyon dolarlık mal ihraç etti ve bu ülke de İran’a 7 milyon dolarlık mal ihraç ederken 2018 yılında ikili arasındaki ticaret hacmi ise 200 milyon dolara ulaşmıştı.
Buna rağmen, her iki ülkenin ekonomik ilişkileri güçlendirme sorumluluğu, İran ile Sırbistan arasındaki ticari ilişkilerin sürecini bir kez daha genişletti, öyle ki Sırbistan Cumhuriyeti Ticaret Odası’nın raporuna göre, iki ülke arasındaki ticaret alışverişlerinin toplam değeri ve İran’ın 2021’de Sırbistan’a yaptığı ihracatın değeri, 2020’ye kıyasla sırasıyla yüzde 115,2 ve yüzde 187,6 arttı.
Bu arada İran ve Sırbistan ortak ekonomik komisyonu oturumu bu yıl (2023) Ekim veya Kasım aylarında Tahran’da düzenlenmesi planlanıyor ve aynı zamanda Sırp ticaret heyeti de İran’a seyahat edecek. Yapılacak toplantılarda özellikle bankacılık işlemleri, gümrük konuları başta olmak üzere ticari işbirliğinin önündeki engeller ve her iki taraf şirketlerinin kapasite ve varlıklarına ilişkin veri tabanı eksikliği konusu incelenecek ve bu engellerin ortadan kaldırılması için gerekli çözüm önerilerinin bulunması için iki ülke yetkilileri istişarelerde bulunacak.
İki ülkenin tarım, turizm ve sanayi gibi çeşitli alanlardaki kapasitelerinin yüksek olduğu ve İran İslam Cumhuriyeti ile Sırbistan yetkililerinin de iradelerinin özellikle ekonomik alanda iş birliğini güçlendirmek olduğu ortadadır; Sırbistan Parlamento Başkanı’nın parlamento işbirliğini güçlendirmek ve iki ülke arasındaki ilişkileri hızlandırmak amacıyla Tahran’a yaptığı ziyaret de aynı bağlamda değerlendirilebilir.
Sırbistan Meclis Başkanı, ülkesinin İran İslam Cumhuriyeti ile özellikle sanayi ve tarım sektörlerinde ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve artırılmasına ilgi duyduğunu vurgulayarak, “Sadece işbirliği seviyesini artırmaya hazır değiliz, aynı zamanda bu hedefe ulaşmak için çalışıyoruz ve iki ülke arasında ortak bir komisyonun düzenlenmesi ise, özellikle ekonomik alanda ilişkilerin güçlendirilmesi ve genişletilmesinde kesinlikle etkili olacaktır.” dedi./
