İran

İran’ın Azerbaycan Cumhuriyeti’ne Petrol Dışı İhracatın Artması

Farklı ve çeşitli inişli ve çıkışlı süreçlere rağmen mevcut miladi yılın başından itibaren İran İslam Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki ekonomik ve ticari işbirlikleri büyümeye yüz tutmuştur.

Bu hususta bölge medya organları Azerbaycan Cumhuriyeti’nin İran İslam Cumhuriyeti’nin Hazar havzası ülkelerine petrol dışı ihracatları alanında ilk konumda yer aldığını bildirdiler. Geçen yılda ise İran’dan 520 milyon dolar değerinde 1 milyon ton kadar ticari mal Azerbaycan Cumhuriyetine ihraç edilmiştir. Bu rakam ise Hazar denizi havzası ülkeleri çerçevesinde en büyük petrol dışı ihracat rakamı sayılmaktadır.

İşgal altındaki Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarının Ermenistan ile son savaş sırasında kurtarılması Tahran ile Bakü liderlerinin Kuzey-Güney koridorunu tamamlama azmi ve iradesi de büyümüştür. Bu stratejik koridorun inşası ile bu koridor üzerinde yol alan ülkeler özellikle de İran İslam Cumhuriyeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti önemli bir gelir kaynağı elde edeceklerdir.

Kuzey-Güney demiryolu uluslararası koridoru İran ve Azerbaycan Cumhuriyeti üzerinden Hindistan ve Çin’e Rusya’ya ve Doğu Avrupa’ya bağlamaktadır.

Son aşamaları tamamlanmakta olan bu projenin tamamlanması ile yıllık olarak 10 milyon ton yük taşıma ve 3 milyon yolcu taşıma kapasitesi oluşacaktır. İran’ın bu koridor üzerinde bulunan ülkeler ile ticari ilişkilerini güçlendirmesi ile İran’ın da bölgesel ekonomik ve siyasal istikrar üzerindeki etkinliği de önemli derecede artacaktır.

Aynı zamanda, Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan arasındaki savaşın sona ermesinden sonra Tahran ve Bakü yetkililerinin siyasi iradelerinin, karşılıklı ilişkilerin güçlendirilmesi ve derinleşmesine dayandığı görülüyor.

Bu bağlamda iki komşu ülkenin yetkilileri, bu ilişkilerin öneminin farkında olmakla birlikte, ikili ve bölgesel işbirliğini genişletmek için çalışıyorlar. Bu bağlamda Ermenistan ile savaşın sona ermesinin ardından Azerbaycan Cumhuriyeti’nin iki üst düzey yetkilisinin Tahran’ı ziyaretinden bahsedebiliriz.

Gerçekte Azerbaycan Cumhuriyeti’nin iki üst düzey siyasi yetkilisinin son aylarda Tahran’ı ziyaret etmesi, iki komşu ve Müslüman ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerde bir artış sürecinin başladığını göstermektedir.

Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’un Kasım ayında Tahran ziyareti , bu üst düzey Bakü yetkilisinin Dışişleri Bakanı olarak göreve başladıktan sonra ilk ziyaretlerinden biri idi. Ceyhun Bayramov Tahran’a yaptığı ilk siyasi ziyaretlerinden birinde ekonomik ve ticari işbirliğini genişletmek amaçlarını vurguladı. Bu da İran’ın Azerbaycan Cumhuriyeti için stratejik ve vaz geçilmez bir öneme sahip olduğunu gösterdi. Bu konuda Azerbaycan Cumhuriyeti siyasi uzmanı Elşen Manafov Bayramov’un savaş sonrası dönemde Tahran’a ziyarette bulunduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’un Dağlık Karabağ savaşı sonrası Tahran ziyareti ikili ve bölgesel ilişkileri incelemek açısından çok önemli. Özellikle Bayramov’un Ermenistan’la savaşın sona ermesinden bu yana ilk dış ziyareti olması itibarı ile bu husus önem taşımaktadır. ”

Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı’nın Tahran ziyaretinin ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı Özel Temsilcisi Şahin Mustafayev de Tahran’ı ziyaret ederek İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dairesi Başkanı Mahmud Vaezi ile görüştü ve İran Cumhuriyeti ile ekonomik ve ticari işbirliğini genişletmenin yollarını ele aldı.

Genel olarak İran ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerin petrol dışı başta olmak üzere çeşitli alanlarda genişlediğini ve mevcut eğilim çerçevesinde Tahran ve Bakü’nün ikili ve bölgesel işbirliğini daha da güçlendirmek için tüm kaynaklarını seferber ettiklerini söyleyebiliriz.

Başa dön tuşu
Bugün 24 Temmuz 2021 (21) içerik yüklenmiştir.