HaberlerOrtadoğu

Macron’dan Avrupa’nın nükleer anlaşmayı koruma çabasına vurgu

Amerika devleti 5+1 grubunun bir üyesi olarak Temmuz 2015 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti ile nükleer anlaşmayı imzaladı ve BM güvenlik konseyinin 2231 sayılı kararnamesi ile bu anlaşmayı uygulama yükümlülüğünü üstlendi.

Ancak buna karşın Amerika ister Barack Obama’nın ister şimdiki Başkan Donald Trump’ın başkanlık döneminde olsun bu anlaşmanın uygulanması yolunda bir çok engel çıkardı.

Amerika yönetiminin Bercam nükleer anlaşması yolunda çıkardığı engellerin dönüm noktası ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Mayıs 2018’de bu anlaşmadan tek yanlı ve illegal bir şekilde çekilmesi oldu, üstelik Trump anlaşmadan çekilmekten başka bir de İran’a nükleer yaptırımları yeniden uygulayacağını ilan etti ve 7 Ağustos 2018’de de bazı yaptırımları yeniden yürürlüğe koydu.

Siyaset meseleleri uzmanı Richard Sokolsky, ABD Başkanı Donald Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasından çekildiğini ve İran’ın bölgesel politikaları ile mücadele edeceği yönündeki açıklamasında gerçekçi ve belli bir stratejisi bulunmadığını belirtiyor.

Aslında Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasından çekilmek için ileri sürdüğü gerekçe, bu anlaşmada Amerika devletinin çıkarlarının gözetilmediği iddiasıydı.

Ancak Trump’ın aynı zamanda 5+1 grubunun diğer üyelerini de bu anlaşmaya karşı benzer bir tutum sergilemeleri yönündeki çabaları açıkça başarısızlıkla sonuçlandı. Avrupa Birliği Dış Politika Sorumlusu Federica Mogherini’nin belirttiği üzere Bercam nükleer anlaşması sadece iki taraflı bir anlaşma değildir ki taraflardan biri bu anlaşmaya son versin.

Bu arada AB troykasını oluşturan Almanya, Fransa ve Britanya, yani Amerika’nın en önemli müttefikleri de Washington yönetiminin Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesine sert tepki göstererek bu anlaşmayı koruyacaklarını vurguladı.

Avrupa liderlerinin son tepkilerinde, Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron Pazartesi günü Paris’te Fransa’nın büyükelçilerinin bir araya geldiği oturumda yaptığı konuşmada, Fransa ve AB troykasının diğer üyeleri olan Britanya ve Almanya ve Avrupa’nın diğer ülkelerinin amacı, Bercam nükleer anlaşmasını korumak olduğunu belirtti.

Amerika yönetiminin başta Bercam nükleer anlaşması olmak üzere bir çok uluslararası anlaşmaya karşı tek yanlı tutumunu eleştiren Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Fransa yönetimi Bercam anlaşmasını desteklediğini vurguladı.

Avrupa liderleri kendi çıkarları uğruna Bercam nükleer anlaşmasının korunmasına vurgu yapıyor. Bu çerçevede İran ve AB troykası son aylarda Amerika bu anlaşmadan çekildikten sonra anlaşmayı nasıl koruyabileceklerini belirlemek üzere sürekli müzakere ediyor. AB ise bu müzakerelerin sırasında Bercam nükleer anlaşmasını korumak ve Amerika’nın İran İslam Cumhuriyeti’ne dayattığı haksız ve illegal yaptırımların etkisini hafifletmek üzere bir destek paketi sunmayı kabul etti.

Bu arada İran’ın üst düzey yetkilileri şimdiye dek bir kaç kez Avrupalı yetkililerin Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmasından tek yanlı ve uluslararası yasalara ve BM güvenlik konseyinin kararnamesine aykırı bir şekilde çekilmesi ve küresel barış ve istikrarı tehlikeye atması ile mücadele etmeleri ve uluslararası arenalarda bağımsız bir aktör olduklarını ispat etmeleri gerektiğini vurguladı.

Aslında AB liderlerine göre Bercam nükleer anlaşması İran İslam Cumhuriyeti’nin barışçıl nükleer faaliyetlerinin gözetilmesi önemli rol ifa eden ve ayrıca bölge ülkeleri arasında nükleer silah yarışının engellenmesinde etkili rol ifa eden ve ayrıca uluslararası barış ve güvenliğe katkı sağlayan bir anlaşmadır. Üstelik Bercam nükleer anlaşması Batılı devletlerin İran’ın nükleer programı ile mücadele bahanesi ile İran’a askeri operasyon düzenleme ihtimalini de yok etti. Bundan başka Bercam nükleer anlaşması uluslararası meselelerin çok yönlü işbirliği ile çözüme kavuşturulmalarına da önemli bir emsal teşkil etti.

Kuşkusuz bu şartlarda bu anlaşmanın bozulması ve sonuçta feshedilmesi en başta uluslararası barış ve güvenliği olumsuz yönde etkileyecektir. Nitekim bu yüzden AB liderleri ve Avrupa’nın üst düzey yetkilileri son aylarda bir çok kez bu anlaşmanın korunmasına vurgu yaptı. Bu arada Amerika Başkanı Donald Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasından tek yanlı bir şekilde çekilmesi uluslararası camianın ve hatta Washington yönetiminin en yakın müttefiklerinin en sert eleştirileri ile karşılaştığı ve bu sürecin bu şekilde devam etmesi Amerika devletini uluslararası arenada ve hatta kendi müttefikleri arasında daha da inzivaya iteceği kesindir.

Başa dön tuşu
Bugün 08 Şubat 2023 (18) içerik yüklenmiştir.