Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Yeni Kalkınma Bankası Başkanı Dilma Russeff ile yaptığı görüşmede, yeni para düzeninde BRICS Bankasının önemine vurgu yaptı.
“Washington’un ABD dolarını silah haline getirdiği bir zamanda alternatif finansal kurumlar yaratmak zor ama gerekli bir çaba.”diyen Putin şunları kaydetti:
“Mevcut durumda, dünya mali işlerinde yaşananlar ve doların siyasi mücadele aracı olarak kullanılması dikkate alındığında, dolar yerine milli para birimlerinin kullanılması kolay değildir.”
Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika ekonomik bloğunun kimseye karşı olmadığını vurgulayan Putin, üyelerinin mali konular da dahil olmak üzere karşılıklı yarar için birlikte çalıştığına işaretle “BRICS üyeleri giderek daha fazla milli para birimleriyle hesaplaşıyorlar.” hatırlatmasında bulundu.
Geçen Ekim ayında Putin, ABD’nin doları bir silah olarak kullanarak Uluslararası Para Fonu’nu itibarsızlaştırdığını savundu. O zamandan beri ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, yaptırımların bazı ülkeleri dolardan vazgeçmeye itebileceğini itiraf etti.
Dünya ticaretinin büyük bölümünün artık dolar üzerinden yapıldığını göz önünde bulunduran Washington, bunu rakip ve düşman ülkelere saldırmak için bir baskı aracı olarak kullanıyor.
Aslında, Amerika’nın doları araçsal olarak kullanması, her zaman mevcut uluslararası parasal ve finansal sisteme yönelik en önemli eleştirilerden biri olmuştur.
Dolar hala dünyanın en büyük rezerv para birimi olmasına rağmen ABD’nin bunu bir finansal silah olarak kullanması birçok ülkenin alternatif para birimlerine yatırımlarını çeşitlendirme hareketini hızlandırdı. Halihazırda, Washington’un diğer ülkeler üzerinde baskı oluşturmak için doları araçsal olarak kullanması ve ABD’nin rakip ve muhalif ülkelere uyguladığı yaptırımların artması nedeniyle, bazı ülkeler finansal ve ticari işlemlerde milli para birimlerini kullanmaya yöneldi.
Bu ülkelerin başında Çin ve Rusya gelmektedir ve şimdi Hindistan, Brezilya, Malezya, Türkiye, Venezuela ve İran gibi ülkeler de benzer bir prosedür izlemiştir. Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye ülkeler de ABD dolarını tüm finansal ve ticari değişimlerinden çıkarma konusunda anlaştılar.
Özellikle son bir yılda ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları ile Ukrayna savaşının başlamasının ardından bazı ülkelerin dolara olan bağımlılıklarını azaltma hareketleri hız kazandı.
Bu arada Rusya’nın ambargosuna katılmak istemeyen Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ülkeler de Moskova ile işlemlerde milli para birimlerini kullanma yaklaşımını benimsedi.
Rusya’nın VTB Banka başkanı Andrey Kostin geçen ay verdiği bir röportajda, “ABD dolarının uzun tarihsel hakimiyet dönemi sona eriyor” demişti.
Aslında artık büyük ölçüde Batılı ve Amerikan mali ve parasal kurumlarının denetiminde olan sulta düzeninin mali ve parasal sistemine bağımlılığının azaltılması ancak dolara olan bağımlılığın azaltılmasıyla mümkün olacaktır.
Başta Amerika olmak üzere diğer ülkeleri batı para sistemine bağımlı hale getiren şey, doların kullanılmasıdır.Başka bir ifade ile bir ülke kendi işi için başka bir para birimini (aracı para birimi) kullanmak istediğinde o ülkenin finansal sistemine ihtiyaç duyar.
Bu ihtiyaç yoğunlaştığı zaman bağımlılığa dönüşecek ve hakim olan ülkelerin emellerine ulaşmak için baskı uygulamak için uygun bir platform olacaktır.
Dolar, dünya ticaretinde ve ülkeler arasındaki ekonomik etkileşimlerde ne kadar çok kullanılırsa, dünya bankalarının Amerikan finansal sistemiyle o kadar çok etkileşim kurması gerekecek ve sonuç olarak ABD parasal silahları kullanma konusunda daha büyük bir yeteneğe sahip olacaktır.
