AsyaHaberlerİranOrtadoğu

Ruhani’nin Çin ziyareti, ikili ve çoklu ilişkileri güçlendirme fırsatı oluşturdu

İran İslam cumhuriyeti cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Şanghay İşbirliği Örgütü-ŞİÖ 18. Oturumuna katılmak üzere Çin’e gitti.

9-10 haziran günleri arsında Qingdao kentinde düzenlenen oturumun gündemi ise bölgede güvenlik ve istikrar, terörizm ve radikalizm ile mücadele, işbirliklerin geliştirilmesinden oluşuyor.

İran islam cumhuriyeti ülkede ve bölgede terörizm ile mücadelede önemli ve değerli tecrübelere sahiptir. Bu bağlamda cumhurbaşkanı Amerika’nın müdahaleleri sonucu bölgede güvensizlik ve terörizmin yayıldığına işaretle “daha güçlü, güvenli ve gelişmiş bir bölgeye sahip olmamız gerektiğini ve bu hedefin de işbirliği ile sağlanabileceğini belirtti.

Daha önce ŞİÖ Tacikistan oturumunda da Çin cumhurbaşkanı Şi Cin Ping İran’ın bölgede ve dünyadaki önemli konumuna işaretle, “İran ile stratejik ilişkilerden yana olduğunu” söyledi.

İran ve Çin çok taraflılığa vurgu yaparken, diğer ülkelerin içi işlerine karışmaktan çekinir, kalkınmakta olan ülkelerin uluslararası düzeyde konumunun yükselmesi için çalışıyorlar.

Buna ilaveten iki ülkenin özellikle Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesi ardından siyasi ve ekonomi işbirliği daha da önem kazanmıştır.

Bu bağlamda Almanya dış ilişkiler konseyi uzmanı dr. Christian Viperford Amerika’nın nükleer anlaşmadan çekilmesine işaretle, “hali hazırda Rusya ve Çin’in siyasi ve ekonomi boyutlardan İran açısından daha fazla önem taşıyorlar. Tahran Avrupalıların Moskova ve pekin’den daha az güvenilir olduklarını biliyor” diyor.

Aslında İran ve Çin ilişkilerini, bir tarafın ihtiyacı ve bağlı olması, diğer tarafın fırsatçılığı çerçevesinde yorumlamak tamamen yanlıştır. Zira şimdiye kadar İran ve Çin ilişkilerinin istikrarlı düzeyde seyretmesine sebep olan ise karşılıklı olarak milli hakimiyete saygı, içişlerine karışmama, dış siyasette bağımsızlık, “ihtiyaç-ortak fırsat” modeli uyarınca karşılıklı çıkarlara dayalı ortaklıktır.

Bu arada İran ve Çin bölgesel ve uluslararası alanlarda da kabul edilir teamülleri olduğu bilinen bir gerçektir. Aslında İran’ın bölge ve uluslararası alandaki etkinliği pekin dikkatini İran ile stratejik ilişkileri geliştirmeye çevirmiştir. Tabi ki bu da iki ülke arasında uluslararası sahnede yeni ufukların oluşmasına sebep olabilir.
Bu yüzden İran cumhurbaşkanın Çin ziyareti ve ŞİÖ oturumunda aktif olması, Amerika’nın tek yanlı siyasetlerine ve de Tahran-pekin arasında uzun vadeli ilişkilerin yorumlanmasında önemli bir mesaj taşımaktadır. /

Jun 10, 2018 05:56 Europe/Istanbul

Başa dön tuşu
Bugün 27 Eylül 2022 (18) içerik yüklenmiştir.