Seri Lanka’nın yeni cumhurbaşkanının seçilmesi ve devam eden anlaşmazlıklar.

Ekonomik ve siyasi krizdeki ülkenin 225 üyeli parlamentosunda yapılan gizli oylamada, hükümet karşıtı protestoların ardından ülkeden ayrılan ve 14 Temmuz’da elektronik postayla istifa eden 8. Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa’nın yerine gelecek isim belirlendi. Oylamada, Wickremesinghe , 82’ye karşı 134 oyla parti rakibi Dullas Alahapperuma’yı mağlup ederek Devlet Başkanı seçildi.

Seçimde, Wickremesinghe’nin yanı sıra muhalefetin önde gelen isimlerinden eski Bakan ve Hükümet Sözcüsü Dullas Alahapperuma ile parlamentodaki Marksist kanadın lideri Anura Kumara Dissanayake yarıştı.

Oylamadan galibiyetle çıkan Wickremesinghe, normal şartlarda görev süresi 2024’te dolması gereken Rajapaksa’dan geriye kalan 2 yıl boyunca görev yapacak.
Wickremesinghe, 1999 ve 2005 devlet başkanı seçimlerinde de aday olmuş ancak seçilememişti.

Uzmanlar ise, Seri Lanka’da başlayan itirazların yeni cumhurbaşkanının seçilmesiyle son bulacağını düşünmüyorlar. Seri Lanka’da vatandaşlar, ülkenin ekonomik iflasından kaynaklanan mevcut krizin başarısız ve yetersiz yöneticilerin yanlış politikalarının sonucu olduğunu bildiriyorlar.

Yeni cumhurbaşkanının seçilmesinin ardından parlamento önünde toplanan eylemciler, sloganlar atarak, Wickremesinghe’nin cumhurbaşkanlığını da protesto ettiler. Bu durum ülkede toplumsal gerilim ve eylemlerin kolay kolay bitmeyeceğini gösteriyor.

Seri Lanka halkına göre, Wickremesinghe ve Rajapaksa’nın aile yönetiminin ülkede derin toplumsal ve ekonomik krizlere yol açtığını düşünüyorlar.

Wickremesinghe’nin Seri Lanka’nın yeni cumhurbaşkanı olarak seçilmesi, parlamentonun bu ülke halkının ülkede siyasi düzende yer alan yöneticilerin değişmesi gerektiğine dair mesajını anlamadığını gösteriyor. Bu seçim, ülkede itirazların daha da büyümesine yol açabilir, çünkü aile dışı yönetim dönemine geçilmesine ilişkin ümitler suya düşmüş oluyor.

Buna ilaveten Seri Lanka parlamentosunun Wickremesinghe’yi yeni cumhurbaşkanı olarak seçme kararıyla ülkedeki siyasi, toplumsal ve ekonomik krizin azalması için aydın bir vizyon ortaya koymadı.

Eylemcilere göre, geçtiğimiz senelerde iktidarda olan isimler ve yöneticiler dışında yeni bir yönetimin iktidara gelmediği sürece, ülkede kriz bitmeyecek, belki da daha da artacaktır.

Tarihinin en ağır ekonomik krizinin yaşandığı Sri Lanka’da göstericiler, 9 Temmuz’da Başbakanlık konutuna girip binayı ateşe vermişti.

Protestocular, eski cumhurbaşkanı Rajapaksa’nın resmi konutu ve ofisinin bulunduğu yerleşke çevresindeki barikatları aşarak konut ve ofise girmişti.

Yerleşkeye girilmesinin ardından Rajapaksa’nın oradan ayrılarak, yurt dışına firar etmişti.

Cumhurbaşkanı Rajapaksa’nın 13 Temmuz’da istifayı kabul ettiği bildirilmişti.

Sri Lanka’nın 1948’de İngiltere’den bağımsızlığını kazanmasından bu yana ülke tarihinin gördüğü en kötü krizde yakıt, gıda ve diğer temel ihtiyaç maddelerinin tükenmeye başlaması üzerine Rajapaksa’nın kardeşleri ve yeğeni daha önce bakanlık görevlerinden istifa etmişti.

1950’li yıllardan beri, ticaret dengesi krizi ve borçlanma ile karşı karşıya kalan Seri Lanka, ihracat ile ithalat arasındaki farkı, dışarıdan borç aldığı dolarlar, turizm geliri ve yabancı işçilerin nakit havaleleriyle kapatmayı başarmıştı. Ancak son 3 senede korona salgını ve turizmden kaynaklanan gelirin azalması ve bu ülkenin kredi çekme çıtasının dolması sonucu sözkonusu yöntem de işe yaramadı.

Rajapaska’nın 2019 yılında vergiyi azaltma ve kimyasal gübre ithalatının durdurulması için 2021’deki talimatı, tarım ürünlerinin fiyatının artmasına, bunun da ülkedeki ekonomik krizin daha da büyümesine yol açtı.

Wickremesinge’nin yeni cumhurbaşkanı olarak seçilmesiyle de bu ülkede ekonomik kriz ve itirazların son bulacağı düşünülmüyor.