Sudan savaşının başlamasından beri en az 28 kültürel ve tarihi mekan ve mirasın etkilendiği ve milli müzelerin de haftalarca kapatıldığı belirtilmektedir. En belirgin örnekte ise başkent Darfur’daki bir müze ise şarapnel ve savaş mermilerinin isabet etmesi nedeniyle tam olarak harabeye dönüşmüştü.
“Barış için Dünya Mirası” merkezinin raporuna göre, bu sitelerin, tarihi, kültürel ve antik mekanların ve eserlerin çoğu zarar gördü ve Sudan ordusu ile hızlı müdahale güçleri arasında Nisan ayının ortasından bu yana yaşanan yoğun çatışmalar, ülkenin zengin kültürel mirasını, özellikle de eserleri olumsuz etkiledi. Bu arada firavunlar döneminde yapılan eski Kuş krallığı, Güney Afrika’dan Mısır’a kadar olan ticareti kontrolünün yapıldığı yollar da büyük zarar ve hasar gören eserler arasındadır.
İngiltere’deki Birmingham Üniversitesi’nden Sudanlı araştırmacı İsmail Hamed Nur, şöyle bir değerlendirmede bulunmaktadır: “İç savaşın devam etmesi nedeniyle Sudan’ın kültür ve tarih merkezlerinde yağma ve eski eserlerin çalınma riski arttı.” Uzmanlar kültürel mirası yıkımdan veya hırsızlıktan kurtarmaya çalışırken, Sudan Ulusal Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Omdurman Üniversitesi’nde 50 değerli ve nadir kitap veya koleksiyonun ateşe verildiğini de duyurdu.
Sudan’daki Ulusal Eski Eserler ve Müzeler Kurulu Genel Müdürü İbrahim Musa, “Güvenlik sağlanırsa bu insanlar işlerine dönsünler diye 100 güvenlik görevlisi ve müfettişin maaşlarını ödemek için mal topladık. Kaçak kazı operasyonlarını önlemek ve öğrencilere kültürel mirasın önemini aşılamak için de önlemler aldık ” dedi.
Öte yandan, kültürel miras görevlileri Hartum’daki en eski müzelerden bazılarının bulunduğu Ulusal Müze’nin durumunu araştırdı. Dünyadaki en önemli mumyaların bu müzede bulunmasına rağmen kültürel miras görevlileri güvenlik nedenleriyle, bu yere giremedi. “Barış İçin Miras” örgütü, Batı Darfur’da 4 müzenin hasar gördüğünü de duyurdu.
15 Nisan 2023’te Sudan genelinde, özellikle başkent Hartum ve Darfur bölgesinde, ülkenin askeri hükümetinin rakip grupları arasında çatışmalar çıktı. Son haftalar itibariyle en az 188 kişi öldürüldü. Çatışma, paramiliter Hızlı Destek Güçleri’nin (RSF) önemli hükümet bölgelerine yaptığı saldırılarla başladı. Başkent Hartum da dahil olmak üzere Sudan genelinde hava saldırıları, topçu ateşi ve ağır silah seslerin duyulduğu bildirildi . Hem Hızlı Destek Güçleri lideri Muhammed Hamdan Dagalo hem de fiili lider Abdelfettah El Burhan, genel askeri karargah, Başkanlık Sarayı, Harum Havalimanı, Ordu şefinin resmi konutu ve Sudan TV merkezi dahil olmak üzere önemli hükümet sitelerini kontrol ettiklerini iddia ediyor. Şimdi ise çatışmaların ara sıra temas noktalarında devam ettiği belirtilmektedir.
