Suriye-İran Yüksek Karma Komisyonunun 12. Dönem çalışmaları Başbakan Muhammed Naci Utri ve İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Ruhaymi’nin başkanlığında başladı.
Başbakan Utri, Suriye-İran ilişkisinin kökleşmiş bir ilişki olduğunu ve bu ilişkinin güçlü ve dinamik sağlam bir iradeye ve ortak paylaşıma dayalı olduğunu söyledi. İki ülke arasındaki ilişkinin belirli tarihi ve kültürel bağlardan akmasının yanı sıra ortak hedef ve çıkarlara sahip olduğunu belirten Utri, iki ülke arasındaki ilişkinin, Cumhurbaşkanı Beşşar el-Esad ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejat’ın karşılıklı görüşme ve ziyaretleriyle pekiştiğini ifade etti.
Utri: “İki ülke cumhurbaşkanının yönlendirmesi, bu ilişkiye sağlam bir zemin oluşturması ve geliştirmesinin yanında, her alanda işbirliği için yeni bir ufuk açmıştır” dedi.
Utri, toplantının iki ülke arasında işbirliği mekanizmasını sağlamlaştırması, tarafların ortak çıkarına hizmet etmesi ile birlikte koordinasyonu ve iletişimi pekiştirmesinin yanı sıra bölgede güvenlik ve istikrarın sağlanmasına katkı sunması açısından önemli bir fırsat yarattığını belirterek, taraflar arasında ekonomik, kültürel ve siyasi alandaki ilişkilerin düzeyinin günden güne genişlediğini söyledi.
Başbakan, iki ülke arasında geçen Mart ayında vizelerin kaldırılmasına yönelik anlaşmanın önemine değinerek, “böyle olumlu bir adım iki halk arasındaki iletişimin artmasına ve her alandaki işbirliği ilişkilerinin pekişmesine ve ortak çıkarların sağlanmasına yol açacaktır” dedi.
Bölgedeki ve uluslararası arenadaki gelişmelerin her iki ülke liderinin düşünce ve yaklaşımını doğruladığını belirten Utri, İran İslam Cumhuriyetinin Suriye’ye yapılan tehditler ve baskılara karşı sergilediğinin yanı sıra Golan’ın Suriye’ye iade hakkını savunan ve destekleyen tutumundan dolayı takdirlerini ifade etti.
Suriye’nin, İran’ın barışçıl amaçlarla nükleer enerji üretme hakkını önlemek için çiftte standart uygulayan ve aynı zamanda bölgenin ve uluslararası toplumun barış ve güvenliğine karşı tehdit oluşturan İsrail askeri nükleer programını görmezden gelen bazı ülkelerin bu davranışlarını reddettiği belirten Utri, İran’ın nükleer dosyasını UAEA çalışmaları aracılığıyla siyasi ve diplomatik yollarla çözülmesine dair Suriye’nin açık ve net tutumuna işaret etti.
Başbakan Utri, İsrail’in işgal edilmiş Filistin toprakları üzerinde baskıcı uygulamalarını arttırması, kutsal mekanlara saldırması, Kudüs’ü Yahudileştirme konusundaki ısrarı, on binlerce Filistinliyi topraklarından tehcir etmesinin yanı sıra Gazze’deki ambargoyu sürdürmesi ve uluslararası toplum ile uluslararası sözleşme ve kararlara meydan okumasına karşı durarak, İsrail’in bu tür uygulamaları ve çiğnemelerine sınır konulması amacıyla Arap, İslami ve uluslararası düzeyde harekete geçilmesi ve uluslararası toplumun bu konuda uyarılması gerektiğini söyledi.
Utri, Filistin halkının meşru haklarını geri alması için Filistin saflarının birleştirilmesi ve ulusal uzlaşmanın sağlanması gerektiğini belirterek, Gazze halkının çektiği acılara son verme, ambargoyu kaldırma ve geçitlerin açılması için daha fazla çaba sarf edilmesinin önemini vurguladı.
Irak devletinin güvenliği, istikrarı, toprak bütünlüğü, halkın birlik ve beraberliği, halkın tüm katmanları arasında uzlaşmanın sağlanması ve Irak’ın Arap ve İslam kimliğini korumasıyla ilgili Suriye’nin destekleyici tutumunu yenileyen Utri, “Suriye, kardeş Irak’ta son dönemlerde yapılan seçimlerin Irak’a güven ve istikrar getirmesini ve komşu ülkelerle en iyi ilişkileri kurmayı sağlamasını dilemektedir” dedi.
Diğer yandan Ruhaymi, iki ülke arasında yapılan toplantının ilişkileri pekiştirerek en üst düzeye getirmeyi hedeflediğini ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin artmasına katkı sunması amacıyla, kardeş ve dost iki ülke ve halka faydalı olması için, ekonominin farklı alanlarında taraflar arasındaki işbirliği ilişkisinin genişletilmesi gerektiğini belirtti.
Suriye-İran ilişkisinin nitelikli ve güçlü olduğunu belirten İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Ruhaymi, İran İslam Devrimi işbaşına geldiğinden beri, İran’ın maruz kaldığı meydan okumalara karşı Suriye’nin İran’ın yanında tutum almasını takdirle karşıladıklarını söyledi.
“Suriye ile olan nitelikli ilişkilerimiz ve meydan okumalara karşı ortak tutumlarımız, Suriye-İran ilişkilerinin ne kadar derin olduğunu göstermekle birlikte, Suriye her zaman İran için önemli bir ülke olarak kalacaktır” diyen Ruhaymi, Cumhurbaşkanı el-Esad’ın, ezilen halkların haklarını elde etmek için sarf ettiği çabalara işaret etti. Ruhaymi, işgalci İsrail’in insani olmayan suçlarına karşı koyması ve Filistin halkının meşru haklarını elde etmesi için direnişin desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Suriye-İran Yüksek Karma Komisyonu Başkanları daha sonra, hazırlık komitesi toplantısının sonuçlarını ve ekonomi alanındaki işbirliğinin pekiştirilmesini, ticaret hacminin artırılmasını ve iki ülke arasındaki mal akışının kolaylaştırılmasıyla birlikte; ziraat, sulama, toprak reformu, petrol, doğal gaz, sağlık, sanayi, bankacılık, yükseköğretim, iskan, basın ve gümrük alanında işbirliğine yönelik önerileri ele aldı.
Taraflar, iki ülke arasında daha önce imzalanan ve özellikle İran doğal gazının Suriye’ye ithal edilmesine olanak sağlayan, tercihli ticaret anlaşmasının etkinleştirilmesi ve Suriye-İran bakanlıkları ve kurumları arasında karşılıklı ziyaretler aracılığıyla önerilen konuların incelenmesi konusunda anlaştı.
Başbakan Utri ve Ruhaymi daha önce iki ülke arasındaki işbirliği ilişkilerini ele alarak bu ilişkilerin geliştirilmesi ufkunu görüşmenin yanı sıra İran şirketlerinin Suriye’de uyguladığı kalkınma projelerini inceledi.
Taraflar aralarında daha önce imzalanan anlaşmaların etkinleştirilmesi ve yeni anlaşmalarla desteklenmesinin yanı sıra anlaşmaların uygulanması ve izlenmesi için uygun mekanizmaların pekiştirilmesi ile birlikte her alanda karşılıklı deneyimlerden yararlanılması konusu vurguladı.
