Yemen’de Ali Abdullah Salih’in devrilmesinden sonra krize neden olan sorunların çözümü için 18 Mart’ta başlayan Ulusal Diyalog Konferansı’nda (UDK), güney ve kuzey temsilcilerinin onayıyla ülkede “federal sistemi” öngören bir anlaşma imzalandı.
UDK’da Yemen’in güneyini temsil eden 8 kişi ile kuzeyi temsil eden 8 kişiden oluşan 16 kişilik komite, “güneylilere yasama, yürütme ve yargıda temsil hakkı veren insan haklarını, vatandaşlar arasında eşitlik ile hukukun üstünlüğünü gözeten yeni federal sistem kurulmasını” öngören anlaşmaya imza attı.
Anlaşmada ayrıca “Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi başkanlığında, federal demokratik temeller üzerine kurulacak bölgelerin sayısı ve dağılımının belirlenmesi için kurul oluşturulması” kararına varıldı.
Birleşmiş Milletler (BM) Yemen Özel Temsilcisi Cemal bin Ömer, başkent Sana’da yaptığı basın açıklamasında, “Yemen’deki siyasi grupların çoğunun ‘Güney sorunu’nun çözümü için imzaladığı anlaşma, ülkedeki çatışmalara, anlaşmazlıklara, yönetimin kötüye kullanılmasına son verecek federal devlet biçimiyle adil ve kapsamlı çözüm sağlıyor” dedi.
Ömer, “Anlaşmayla devletin güneyde yaptığı hatalar itiraf edilirken, UDK’da da bu hatalardan doğan mağduriyetin giderilmesinin gerekliliği konusunda ittifak sağlanmış oldu. Bu anlaşmanın imzalanması diyalog konferansında sona yaklaşıldığının ve yeni anayasa için çalışmaların başlayacağı diyalog sonrası dönem için hazır olunduğunun sinyalini veriyor” diye konuştu.
Anlaşmanın içeriği hakkında bilgi veren Ömer, şunları ifade etti:
“Anlaşma, federal sisteme dayalı anayasanın onaylanmasının ardından güneyin parlamentoda, yasama, yürütme ve yargı başta olmak üzere tüm yönetim kurumlarında, orduda ve güvenlik güçlerine bağlı birimlerde yüzde 50 oranında temsil edilmesini kapsıyor. Federal sistemdeki bölgeler konusunda ise cumhurbaşkanının bölgelerin kuzeyde ve güneydeki sayısının belirlenmesi için kurul oluşturması öngörülüyor. Bölgelerin kuzeyde 4, güneyde 2 olmak üzere 6 ya da 1’i kuzeyde 1’i güneyde 2 bölgeye ayrılması seçenekleri değerlendirilecek. Bu iki seçenekten biri üzerinde anlaşmaya varılacak”.
Eski Yemen Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih’in liderliğini yaptığı Genel Halk Kongresi Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Arif ez-Zuka, partinin internet sitesinde yaptığı açıklamada, anlaşmanın ülkeyi yıkıma sürükleyeceğini savundu.
Anlaşmanın ülkeyi meçhule sürüklediğini iddia eden Zuka, “Anlaşma, Yemen toprağını ve insanını bölüyor. Ülkeyi 100 yıl sürecek yabancı denetimi altına sokuyor. Anlaşma, sadece kuzey-güney eksenli ırkçılıkla kalmıyor, Yemenlilerin tamamı arasında ırkçılığı yayıyor” ifadelerini kullandı.
UDK’da Genel Halk Kongresi Partisi temsilcileri Ahmed el-Kehlani ve Ahmed bin Dağar’ın anlaşmayı imzalamayı reddetmesi üzerine partide Genel Başkan İkinci Yardımcısı ve Ulusal Diyalog Konferansı Başkan Yardımcısı Abdulkerim el-İryani’nin imzalamasına dair Zuka, İryani’nin partiyi temsil etmediğini kaydetti.
